و این کوه باشکوه

گاهی آدم می‌ماند بین بودن یا نبودن؛
به رفتن که فکر می‌کنی
اتفاقی می‌افتد که منصرف می‌شوی
می خواهی بمانی
رفتاری می‌بینی که انگار باید بروی
و این بلاتکلیفی خودش کلی جهنم است‌.‌.‌.
سیمین دانشور، نامی است که نه‌تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای غربی شناخته شده است‌. او سال‌ها تجربه نویسندگی را پشت سر گذاشته و آثار گرانقدری در حوزه ادبیات داستانی خلق کرده و مراحل پیشرفت و پختگی را از مجموعه داستان آتش خاموش، شهری چون بهشت، رمان سووشون، مجموعه داستان به کی سلام کنم، از پرنده‌های مهاجر بپرس و رمان‌های جزیره سرگردانی و ساربان سرگردان، پله‌پله طی کرده و نامش تا دنیا باقی است، بر قله رفیع و پرافتخار ادبیات داستانی ایران خواهد درخشید‌. سیمین دانشور سال‌های زیادی است که در رگ و پی ذهن همه مخاطبان خود حضور داشته و به بانوی داستان‌نویسی ایران ملقب شده است‌. او که در آثارش لحظات ناب را مومیایی و ثبت کرده، سمبل و الگویی برای تمامی زنان آزاده و هنرمند این سرزمین است‌.
وی در ۱۳۲۷ با رمان آتش خاموش به عنوان نخستین زن قصه‌نویس به جامعه ادبی ایران معرفی شد‌ و با خلق رمان سووشون جایگاه بلندی در ادبیات پیدا کرد‌. به‌گونه‌ای که بعد از آن زنان دیگر هم جرات ورود به عرصه نوشتن و قصه‌پردازی را پیدا کردند‌. او در دوره‌ای نوشتن را آغاز کرد که فرهنگ و خصلت مردسالارانه حصار سختی در برابر زن کشیده بود‌. وی از نخستین زنانی بود که با اخذ مدارک عالی در این دوره درخشید‌. سووشون بهترین نمونه برای توصیف محیط و فرهنگی است که سیمین دانشور را در خود احاطه کرده بود‌. این اثر غمنامه‌ای حماسی در باب تاریخ است که بر شانه‌های زن سرزمین ما سنگینی می‌کند‌. او در این اثر نه حمله می‌کند و نه اعتراض بلکه با درک عمیقی که از جامعه خود دارد آنچه هست را نمایش می‌دهد‌. سیمین دانشور بر علوم مربوط به زمانش مسلط بود و اطلاعاتی وسیع درباره فلسفه، هنر، مسایل سیاسی و اجتماعی روز داشت‌. زندگی با شوهرش جلال آل‌احمد هم به او چیزهای زیادی آموخت و شخصیت این نویسنده سرشناس نتوانست چهره سیمین را زیر سایه خود ناپیدا کند‌.
سیمین دانشور که از بزرگ‌ترین داستان‌نویسان معاصر ایران است، به بازتاب حالات، عواطف و معضلات زنان در جامعه ایرانی نگاهی ویژه دارد‌. در آثار او، زنان از فقیرترین و پایین‌ترین سطوح طبقاتی تا طبقات مرفه مورد توجه قرار می‌گیرند و نویسنده از طریق آنها به کنکاش در وضعیت و علل عقب‌ماندگی و آسیب‌پذیری زنان در جامعه ایرانی می‌پردازد‌. دانشور زن را از نظر اقتصادی و عاطفی، وابسته به مرد می‌داند‌. در داستان‌های او، زنان در مناسبات زناشویی و عاطفی، به مراتب از مردان آسیب‌پذیرترند‌. زنان طبقه متوسط هم پای مردان، درعرصه فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی حضوری فعال دارند اما برخی محدودیت‌ها و ناهنجاری‌های عرفی، اجتماعی موجب گرفتاری و آسیب‌پذیری هرچه بیشتر آنها می‌شود‌.
دانشور از نویسندگانی است که آگاهانه داستان‌هایش را به بستری برای روایت دشواری‌ها و معضلات زنان ایرانی تبدیل کرده است‌. وی علاوه بر پرداختن به دغدغه‌ها و دشواری‌های زندگی کلفت‌ها، خدمتکاران و به‌طور کلی زنان طبقات فرودست، به زندگی زنان طبقات مرفه هم می‌پردازد و معمولا در بازآفرینی شخصیت زنان این دو گروه، از این تضاد و تقارن بهره می‌جوید؛ آنچنان که زندگی تیره و تباه کنیزان در قیاس با زندگی زنان مرفه، برجسته‌تر به نظر می‌آید‌.
دانشور فقر اقتصادی و فرهنگی، فقدان آگاهی‌های اجتماعی- سیاسی در زنان طبقات فرودست، نبود امکانات بهداشتی، عقیده‌مندی به باورهای خرافی ویرانگر و درهم آمیختن عقاید با خرافه‌پرستی، سوءاستفاده از برخی هنجارهای عرفی و شرعی، غلبه نظام مردسالار، خودباختگی در برابر فرهنگ و تمدن غرب، مدپرستی و چشم و هم‌چشمی و رویکرد ابزاری و شیءانگار جامعه مردسالار به زن را از عوامل آسیب‌پذیری زنان در جامعه ایرانی می‌شمارد‌.
gmail.com1@rfateme62