پاپ فرانسیس وارد‌ هاوانا شد

سمیه حاتمی‌امین – آخرین گام در بهبود روابط آمریکا و کوبا در آستانه سفر پاپ به آمریکای شمالی و لاتین صورت گرفت. پاپ دیروز وارد‌ هاوانا شد و چهار روز در کوبا اقامت می‌کند. سازمان‌های حقوق بشر امیدوار هستند سفر پاپ به کوبا گامی باشد در جهت باز شدن فضای سیاسی و تقویت دموکراسی در کوبا و نیز پایان بخشیدن به انزوای سیاسی آن کشور. پاپ پس از دیدار از کوبا مستقیم به ایالات متحده پرواز می‌کند و روز ۲۳ سپتامبر در برابر کاخ سفید نطقی ایراد خواهد کرد. این سفر سومین سفر پاپ به کوبا محسوب می‌شود؛ اولین سفر رهبر مسیحیان جهان مربوط به سفر «خوان پابلو دوم» سال ۱۹۹۸ به وقوع پیوست و پس از آن در سال ۲۰۱۲ پاپ «بندیکت شانزدهم» پاپ مستعفی در سال ۲۰۱۳، به کوبا سفر کرد.
دیدار با اوباما
رهبر کاتولیک‌های جهان به عنوان بخشی از نخستین سفرش به آمریکا روز چهارشنبه این هفته توقف کوتاهی در واشنگتن برای دیدار با رییس‌جمهور آمریکا خواهد داشت. این دیدار مصادف است با یوم کیپور (روز آمرزش)، مقدس‌ترین روز سال برای یهودیان جهان. به گزارش خبرگزاری فرانسه، پاپ فرانسیس پنجشنبه آینده در یکی از نشست‌های مشترک کنگره سخنرانی خواهد کرد و پیش از رفتن به نیویورک برای ادامه برنامه‌اش، چند توقف دیگر در واشنگتن خواهد داشت. ملیسا راجرز، مدیر اجرایی دفتر روابط همسایگی و مذهبی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: پاپ فرانسیس برنامه مفصلی برای این سفر دارد در نتیجه تا آنجا که بتوانیم، طبق برنامه پیش می‌رویم.
بن رودز، معاون مشاور امنیت ملی باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا گفت: برنامه پاپ فرانسیس شامل حضور در کنفرانسی در فیلادلفیا و نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک خواهد بود که هر دو نزدیک‌ به روز «یوم کیپور» برنامه‌ریزی شده‌اند.
وی افزود: واتیکان بسیار همراه است و ما تلاش می‌کنیم تا جامعه یهودی آمریکا بتواند بخشی از تلاش‌های مهم بین‌ادیانی باشد که از اهداف سفر پاپ است. مضمون یوم کیپور، کفاره دادن و توبه کردن است و یهودیان به صورت سنتی این روز را به روزه‌داری و عبادت سپری می‌کنند و اغلب کل روز را به انجام اعمال دینی و مذهبی می‌گذرانند.
گفت و گوی اوباما و رائول کاسترو
کاخ سفید اعلام کرد که روسای جمهور آمریکا و کوبا تلفنی در مورد گام‌هایی که دو کشور می‌توانند برای بهبود بیشتر روابط دوجانبه بردارند، مذاکره کردند. به گزارش شینهوا، در این بیانیه کاخ سفید آمده است که باراک اوباما و رائول کاسترو روسای جمهور آمریکا و کوبا در این گفت‌وگو بر اهمیت روابط میان دو کشور و فعالیت گسترده سفارتخانه‌های دو کشور تاکید کردند.
این تماس تلفنی یک روز پس از آن انجام شد که واشنگتن اعلام کرد تدابیر جدیدی برای کاهش محدودیت‌های سفر و فعالیت‌های تجاری با کوبا به کار گرفته شده است. از حدود دو ماه پیش روابط میان آمریکا و کوبا پس از دهه‌ها بهبود یافته است. اوباما و رائول کاسترو در این تماس تلفنی از ایفای نقش پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان در بهبود روابط میان هاوانا- واشنگتن نیز تقدیر کردند.
افزایش تسهیلات تجاری کوبا
در آستانه سفر پاپ به کوبا، آمریکا گامی بلندتر در رفع تحریم‌های اقتصادی از کوبا برداشت. کوبا سریع‌تر از آنچه گمان می‌رفت از انزوای سیاسی بیرون می‌آید. ایالات متحده گام‌های بیشتری برای سبک کردن تحریم‌های اقتصادی علیه کوبا برداشته است؛ تسهیلاتی که کاخ سفید جمعه گذشته اعلام کرد از حدی که پیش از این انتظار می‌رفت، بیشتر است.
طبق مقررات تازه دادوستد سرمایه‌داران آمریکایی با کوبا و همچنین سفر شهروندان آمریکایی به این کشور سوسیالیستی تسهیل می‌شود. جک لو، وزیر دارایی آمریکا، گفت که این تصمیم‌گیری قاطعیت دولت باراک اوباما را در حمایت از دگرگونی سازنده در وضعیت زندگی مردم کوبا نشان می‌دهد.به گزارش دویچه‌وله، تسهیلات تازه دولت ایالات متحده هم به عرضه‌کنندگان ارتباطات و اینترنت مربوط می‌شود و هم به سرمایه‌گذاران و بانکداران. به علاوه انتقال گردشگران و معاملات تجاری از طریق دریایی به حد بی‌سابقه‌ای امکان‌پذیر می‌شود. این مقررات از دوشنبه آینده وارد مرحله عملی می‌شود.
باراک اوباما خواهان رفع کامل تحریم‌های اقتصادی از کوباست اما این موضوع به تصویب کنگره نیاز دارد. دولت کمونیستی کوبا همچنان در میان نمایندگان وابسته به حزب جمهوریخواه در کنگره ایالات متحده دشمنان فراوان دارد و آنها با بهبود روابط با کوبا مخالف هستند.
نقطه عطف تاریخی
باراک اوباما و رائول کاسترو، رهبر کوبا در دسامبر ۲۰۱۴ در اقدامی تاریخی اعلام کردند قصد دارند روابط میان دو کشور را به حالت عادی درآورند. مناسبات دو کشور از حدود ۵۵ سال پیش و پیروزی انقلاب چریکی در کوبا به رهبری فیدل کاسترو خصمانه بوده است.
به دنبال دیدار سران دو کشور، اوباما به رفع برخی از تحریم‌ها علیه کوبا دستور داد. افزون‌بر این به دستور اوباما نام کوبا از لیست کشورها و ارگان‌های حامی تروریسم بیرون آمد. در ماه‌های اخیر دو کشور سفارتخانه‌های خود را پس از ده‌ها سال به طور متقابل بازگشایی کردند. پاپ، پیشوای کاتولیک‌های جهان از لغو تدابیر تحریمی علیه کوبا و بیرون آمدن کوبا از انزوا حمایت کرده است.