8 - 02 - 2018
پایان عمر پیمان «استارت»
پیمان استارت میان آمریکا و روسیه وارد مرحله جدیدی شده است. قرار بر کاهش جنگافزارهای هستهای بود. حال آنکه هر دو قدرت بزرگ جهانی برآنند تا زرادخانه هستهای خود را کارآمدتر و مدرنتر کنند.
از دوشنبه گذشته مرحله بعدی پیمان استارت آغاز شد پیمانی که حدود هفت سال پیش در سایه توافق رهبران دو کشور آمریکا و روسیه شکل گرفت و هدف آن کاهش تسلیحات اتمی دو کشور بود. باراک اوباما بر آن بود تا با این توافق گامی در راستای جهان عاری از جنگافزارهای هستهای بردارد. هفت سال پس از آن و در آستانه شروع مرحله بعدی این پیمان، به نظر میرسد هدف اولیه آن به دست فراموشی سپرده شده است. آنچه مسوولان تسلیحاتی آمریکا و روسیه در شرایط کنونی دنبال میکنند، تلاش برای مدرنسازی زرادخانه هستهای است.
موشکهای قارهپیمای آمریکا
سایت خبری تاگسشاو که به شبکه یک تلویزیون آلمان تعلق دارد، با انتشار گزارشی درباره فعالیتهای دو کشور در زمینه مدرنسازی زرادخانه هستهای خود شروع رسمی مرحله بعدی پیمان استارت را اعلام کرده است. ایالات متحده آمریکا صاحب ۱۳۹۳ کلاهک هستهای است که میتوانند روی موشکهای قارهپیمای این کشور نصب شوند. این موشکهای قارهپیما میتوانند یا از طریق کشتیهای جنگی شلیک شوند یا توسط بمبافکنهای آمریکا، مثلا از نوع ب ۵۲ حمل شوند.
بخشی از هزینههای مدرنسازی زرادخانه هستهای آمریکا
تعداد کلاهکهای هستهای آمریکا کمتر از آن چیزی است در پیمان استارت پیشبینی شده است. اما به نظر میرسد که در شرایط کنونی وزارت دفاع آمریکا کمتر به تعداد موشکها و کلاهکهای هستهای توجه دارد و بیشتر مایل به مدرنسازی زرادخانه هستهای خود است. ایالات متحده آمریکا اعلام کرده برای مدرنسازی جنگافزارهای هستهای به بودجهای معادل ۱۲۰۰ میلیارد دلار نیاز دارد. بر اساس تخمین و ارزیابی روزنامه نیویورکتایمز، احتمال افزایش هزینه مدرنسازی زرادخانه هستهای آمریکا از رقم اعلامشده نیز منتفی نیست.
اینکه روسیه چه بودجهای را برای موثرتر و کارآمدتر کردن زرادخانه هستهای خود پیشبینی کرده است، ناروشن است. اما بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منبع یادشده، روسیه نیز روی ساخت جنگافزارهای هستهای جدید کار میکند.
انتقاد روسیه از پایبندی آمریکا به معاهده استارت جدید
روسیه، آمریکا را بر سر تطابق با معاهده کنترل تسلیحات هستهای کلیدی میان دو کشور به چالش کشید و هشدار داد که استراتژی هستهای تازه دولت ترامپ، آستانه استفاده از تسلیحات اتمی را پایین میآورد. به گزارش آسوشیتدپرس، این ارزیابی در حالی صورت میگیرد که مسکو اظهار کرد الزامات قیدشده در معاهده استارت را که در سال ۲۰۱۰ به امضا رسید و یک سال پس از آن اجرایی شد، برآورده کرده است. این معاهده، آمریکا و روسیه را ملزم میکند تا کلاهکهای هستهای مستقرشده خود را بر حداکثر ۷۰۰ موشک بالستیک قارهپیما و بمبافکن استراتژیک، به ۱۵۵۰ عدد محدود کنند. ضربالاجل دو کشور برای اعمال این محدودیتها، ۵ فوریه ۲۰۱۸ بود.
وزارت خارجه روسیه اعلام کرد هماکنون ۵۲۷ موشک بالستیک قارهپیما و بمبافکن استراتژیک دارد. همچنین شمار کلاهکهای هستهای استراتژیک خود را ۱۴۴۴ عدد اعلام کرد. آمریکا نیز گزارش کرد از ماه آگوست گذشته، در تطابق با مفاد این پیمان بوده است.
روسیه وضعیت آمریکا را در عمل به اهداف این پیمان تایید کرد اما در خصوص تنظیم بمبافکنهایی از جانب آمریکا که قادر به حمل تسلیحات هستند، ابراز نگرانی کرد. وزارت خارجه روسیه اظهار کرد: راهی وجود ندارد که بتوانیم عدم توانایی این تجهیزات را در حمل تسلیحات هستهای تایید کنیم.
به گفته این وزارتخانه، واشنگتن همچنین بهطور خودسرانه، برخی از پایگاههای پرتاب موشک زیرزمینی خود را به امکانات آموزشی تبدیل کرده که در معاهده مربوطه قید نشده بود و حل چنین مسایلی نیازمند همکاری آمریکا و روسیه با یکدیگر است. وزارت خارجه آمریکا نیز با تاکید بر اینکه این کشور کاملا به معاهده کاهش تسلیحات استراتژیک پایبند است، گفت: آمریکا برای عمل به محدودیتهای اصلی این پیمان، روند تبدیل را در تطابق کامل با الزامات این معاهده توسعه داد و به کار گرفت و برای مطرح کردن سوالات فنی و مسایل مرتبط با اجرای معاهده جدید کاهش تسلیحات استراتژیک، با روسیه همکاری خواهد کرد.
روابط میان آمریکا و روسیه، سالهای زیادی تیره و تار بوده اما کاهش تسلیحات هستهای یکی از مسایل مهم میان دو طرف است. اختلافات این دو کشور که در جنگ سرد دشمن یکدیگر بودند، بهطور عمده بر سر نقش روسیه در مساله اوکراین، جنگ داخلی سوریه و مداخله مسکو در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۱۶ آمریکاست.
هفته گذشته دولت ترامپ اظهار کرد که بخشی از سیاستهای هستهای باراک اوباما، رییسجمهور پیشین آمریکا را دنبال و موضع شدیدتری را علیه روسیه اتخاذ میکند. دبیرکل سازمان ملل نیز در یادداشت خوشبینانهتری به آمریکا و روسیه برای عمل به تعهداتشان در چارچوب معاهده استارت جدید درباره کاهش موفقیتآمیز تسلیحات هستهای استراتژیک دو کشور تبریک گفت و دو طرف را به مذاکرات درباره خلع بیشتر سلاح هستهای فراخواند.
گوترش دو طرف را به مذاکره فراخواند
آنتونیو گوترش تاکید کرد، زمانی که نگرانیهای جهانی از تسلیحات هستهای در بالاترین حد خود از زمان جنگ سرد قرار دارد، تلاش برای خلع سلاح هستهای، منع گسترش آنها و کنترل تسلیحات، حیاتیتر از هر زمان دیگر است.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل از روسیه و آمریکا خواست مذاکراتی را درباره کاهش زرادخانه هستهای دو کشور انجام دهند. بررسی پنتاگون، دیدگاه دولت آمریکا را مبنی بر اینکه سیاستهای روسیه پر از سوءتفاهم است و میتواند تشدید کنترل نشده درگیریها در اروپا را به دنبال داشته باشد، روشن کرد.
روسیه از گزارش آمریکا انتقاد کرد و گفت، این گزارش بر مبنای فرضی اشتباه در خصوص نیت مسکو ایجاد شده و شامل برنامههای مدرنسازی نگرانکننده است. وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه خود گفت، بررسی وضعیت هستهای آمریکا، حق ما را برای دفاع از خود در مقابل خطری که بقای کشور را تهدید میکند، زیر سوال میبرد. امیدواریم واشنگتن متوجه خطر رسیدن چنین دکترینهایی به سطح برنامههای نظامی کاربردی باشد.
این وزارتخانه اظهار کرد، دکترین نظامی روسیه، کارکرد تسلیحات هستهای را در جلوگیری از بروز خشونتی که موجودیت کشورمان را تهدید میکند، در نظر میگیرد؛ با این حال رویکرد بدون محدودیت را اتخاذ کرده که میتواند به معنی استفاده از تسلیحات هستهای برای دفاع در مقابله با عملیات نظامی، در شرایط وخیم باشد.
وزارت خارجه روسیه ادامه داد: در این بررسی حتی سناریوهای نظامی بهطور مبهم ارائه شدهاند و به نظر میرسد برنامهریزان آمریکا هرگونه استفاده از تواناییهای نظامی را دلیلی برای انجام حملهای هستهای علیه هر کس که آنان را متجاوز میدانند، میبینند. این نهاد تصریح کرد: برنامه تسلیحات هستهای کمبازده، وسوسه استفاده از آنها را افزایش میدهد.
تضمین اینکه اجرای این برنامهها حدود هستهای را کاهش نخواهد داد، میتواند دستکم به عنوان تمایلی برای فریب دادن جامعه بینالملل تفسیر شود.
باور ارتش آمریکا و سایر کارشناسان امنیتی به توانایی خود برای اجرای سناریوهای درگیری از جمله گزینه تسلیحات هستهای کمبازده، وحشتناکتر است. ما در تضاد کامل با این مساله، معتقدیم کاهش حدود شرایط میتواند جنگی هستهای را حتی با شدت کم در پی داشته باشد.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد