پایان ماراتن انتخابات در آمریکا

گروه بین‌الملل -امروز سه‌شنبه انتظارها برای یکی از مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی در جهان خاتمه یافته و ماراتن نفس‌گیر انتخابات آمریکا به ایستگاه پایانی خود می‌رسد؛ انتخاباتی که در شرایطی بی‌سابقه از تحولات تنش‌زا در جهان مانند درگیری در خاورمیانه و جنگ اوکراین برگزار می‌شود و از همین‌رو شاهد یکی از دو‌قطبی‌ترین انتخابات آمریکا در طول دهه‌های اخیر هستیم.
در این میان در تمام نقاط دنیا به خصوص در اروپا و خاورمیانه نگاه‌ها به نتیجه نهایی این انتخابات است؛ نتیجه‌ای که می‌تواند به شدت بر روند کنونی مناسبات بین‌المللی به خصوص وضعیت منازعات در خاورمیانه، اروپا و آسیای شرقی تاثیر داشته باشد. علاوه بر این فارغ از پیامدهای سیاسی انتخابات آمریکا، انتخاب هرکدام از نامزدها نقشی غیر‌قابل انکار در تحولات اقتصادی جهان نیز ایفا خواهد کرد.
سیگنال مهم نظرسنجی‌ها
در همین رابطه و در‌حالی‌که بازار نظرسنجی‌ها در ایالات‌متحده به شدت داغ است و هر رسانه یا موسسه‌ای سعی دارد آخرین نظرسنجی‌های صورت‌گرفته را انتشار داده و تحلیل خود از نتیجه نهایی انتخابات را ارائه دهد، برآیند این نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که هر دو نامزد با فاصله بسیار نزدیکی با یکدیگر در رقابت بوده و هیچ‌کدام در ظاهر ماجرا برتری خاصی نسبت به دیگری ندارد. با این حال چند موضوع وجود دارد که در روز پایانی انتخابات ایالات‌متحده نظر کارشناسان را جلب کرده و کفه ترازو را تا حدودی به نفع ترامپ سنگین‌تر می‌کند. نخستین مساله اوضاع دو نامزد در ایالت‌های چرخشی و تعیین‌کننده است که به نظر می‌رسد به غیر از کارولینای شمالی، وضعیت ترامپ در 5 ایالت دیگر اندکی بهتر از رقیب خود است.
همچنین در تحولی مهم تا روز یکشنبه این هفته بیش از 75‌میلیون نفر آرای خود را به صورت پستی و زودهنگام به صندوق‌ها ریخته‌اند که این میزان رای تقریبا مساوی نیمی از سطح مشارکت مردم در انتخابات گذشته آمریکاست. در چنین شرایطی مساله مهم این است که معمولا آرای زودهنگام به سبد رای دموکرات‌ها ریخته می‌شود و جمهوریخواهان بیشتر تمایل دارند که در روز انتخابات پای صندوق رای حاضر شوند. در نتیجه از آنجا که فاصله ترامپ و هریس با یکدیگر تقریبا برابر است، می‌توان نتیجه گرفت که چنین موضوعی با توجه به آرای زودهنگام، خبر خوبی برای دموکرات‌ها محسوب نشده و حضور طرفداران ترامپ در روز رای‌گیری پای صندوق‌های رای، می‌تواند روند را به نفع او و جمهوریخواهان تغییر دهد.
تاثیر نتیجه انتخابات بر تنش‌ها در خاورمیانه
همان‌طور‌که اغلب کارشناسان اذعان دارند، نتیجه انتخابات ایالات‌متحده تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر روند درگیری‌ها در منطقه خواهد داشت. هر چند که راهبرد امنیت ملی آمریکا بر حمایت بی چون و چرا از اسرائیل تاکید دارد و در طول یک‌سال اخیر نیز شاهد هستیم دولت بایدن و دموکرات‌ها از لحاظ مالی و تسلیحاتی کاملا از این رژیم حمایت کرده‌اند اما موضوع مهم این است که در میان تشدید درگیری‌ها میان ایران و رژیم صهیونیستی به‌طور قطع فاصله زمانی از انتخابات تا استقرار رییس‌جمهوری در کاخ سفید از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چراکه هر کدام از نامزدها که پیروز انتخابات شوند با توجه به سیاست جنگ‌افروزی که رژیم اسرائیل اتخاذ کرده، ممکن است در فاصله دوماهه میان انتخابات و استقرار رییس‌جمهوری جدید بر دامنه درگیری‌ها از سوی اسرائیل افزوده شود چراکه اگر کاملا هریس پیروز انتخابات شود، دولت نتانیاهو ممکن است به واسطه احتمال سیاست دولت جدید دموکرات‌ها جهت مدیریت تخاصم، تلاش کند تا بر دامنه جنگ و درگیری‌ها دامن بزند. از سوی دیگر اگر ترامپ رییس‌جمهور شود، احتمال دارد با توجه به نزدیکی نتانیاهو با وی، طی توافقی تا زمان استقرارش در کاخ سفید برخی از فشارهای دولت بایدن جهت کنترل تنش‌ها را نادیده گرفته و به جنگ‌افروزی بیشتر مبادرت کند.
نگرانی اروپا
آنچه مشخص است به واسطه شرایط ویژه اروپا در میان جنگ روسیه با اوکراین، انتخاب ترامپ برای کی‌یف و اروپایی‌ها خبر خوشایندی نخواهد بود زیرا از یک‌سو ترامپ بارها مدعی شده که در صورت پیروزی در انتخابات به جنگ اوکراین خاتمه خواهد داد، از سوی دیگر در حالی جمهوریخواهان مخالف کمک‌های بیشتر نظامی و مالی به اوکراین هستند که برخی کارشناسان اروپایی تخمین زده‌اند، پیروزی ترامپ می‌تواند برای اروپایی‌ها ضرری 150میلیارد یورویی به همراه داشته باشد.
در همین رابطه خبرگزاری یورونیوز در گزارشی که به‌تازگی منتشر کرده آورده است: پیروزی دونالد ترامپ، نامزد جمهوریخواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا می‌تواند به معنای وضع تعرفه‌های ۱۰‌درصدی برای واردات کالاهای اروپایی مانند خودرو و مواد شیمیایی به این کشور باشد.
این تعرفه‌ها می‌تواند تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را تا 5/1‌درصد یعنی حدود ۲۶۰‌میلیارد یورو کاهش دهد. بسیاری از کارشناسان در عین حال نگران روند کاهش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی اروپا، تضعیف یورو و خطر رکود اقتصادی نیز هستند. این در حالی است که هزینه‌های دفاعی همزمان با جنگ اوکراین می‌تواند بیش از پیش فشار مالی به دولت‌های عضو اتحادیه اروپا وارد کند.
داده‌های کمیسیون اتحادیه اروپا نشان می‌دهد که ارزش صادرات کشورهای عضو این اتحادیه به آمریکا در سال۲۰۲۳ به بیش از ۵۰۰‌میلیارد یورو رسید. این رقم به تنهایی یک‌پنجم کل صادرات اتحادیه اروپا به خارج از مرزهای خود است.
بنابراین برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که تعرفه‌های موردنظر دونالد ترامپ می‌تواند «باعث سقوط صادرات به ایالات‌متحده شود» و اقتصادهای تجارت‌محور مانند آلمان و هلند احتمالا بیشترین آسیب را خواهند دید.
اگر رشد اقتصادی در اتحادیه اروپا تحت‌تاثیر تعرفه‌های ترامپ کاهش یابد، بانک مرکزی اروپا ممکن است مجبور به واکنشی تهاجمی شود و نرخ بهره را تا سال ۲۰۲۵ به نزدیک به صفر کاهش دهد.
در مقابل، بانک مرکزی آمریکا ممکن است به افزایش نرخ بهره ادامه دهد و منجر به «یکی از بزرگ‌ترین و پایدارترین شکاف‌های سیاست پولی» بین بانک مرکزی اروپا و فدرال‌رزرو از زمان پیدایش یورو در سال‌۱۹۹۹ شود.
نتیجه احتمالی این روند تضعیف یورو است که می‌تواند به جبران برخی معایب رقابتی برای صادرکنندگان اروپایی کمک کند اما هزینه‌های واردات را نیز افزایش دهد.
به گفته جیمز موبرلی و سون جاری استن، اقتصاددانان گلدمن ساکس، وضع تعرفه‌های گسترده احتمالا تولید ناخالص داخلی منطقه یورو را حدود یک‌درصد کاهش می‌دهد.
این کارشناس می‌گوید: «اقتصادهای اروپایی بیشتر در معرض آسیب‌های تجاری هستند و مهم‌تر از همه، نسبت به عدم اطمینان سیاست تجاری حساس‌تر هستند.»
علاوه بر این دونالد ترامپ اعلام کرده است که کمک‌های نظامی آمریکا به اوکراین را متوقف خواهد کرد و مسوولیت برطرف کردن این شکاف بر عهده اروپا قرار خواهد گرفت.
با توجه به اینکه ایالات‌متحده در حال حاضر سالانه ۴۰‌میلیارد یورو یا تقریبا 25/0‌درصد از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را به حمایت اوکراین اختصاص می‌دهد، دولت‌های اروپایی احتمالا مجبور خواهند شد بودجه دفاعی خود را افزایش دهند. دستیابی به هدف اختصاص 2درصد هزینه تولید ناخالص داخلی به امور نظامی در ناتو، در کنار جبران کاهش حمایت ایالات‌متحده، می‌تواند 5/0‌درصد از تولید ناخالص داخلی را سالانه به سمت امور نظامی هدایت و به بار مالی اتحادیه اروپا اضافه کند.
تاثیر نتیجه انتخابات بر روابط با چین
درخصوص تاثیر نتیجه انتخابات آمریکا در رابطه با چین نیز به تازگی شبکه خبری سنگاپوری آسیا در گزارشی آورده است: دستور کار جمهوریخواهان و دموکرات‌ها که هر دو روی آن اتفاق‌نظر دارند، موضوع مقابله با چین است. رویکردی که با روی کار آمدن هریس یا ترامپ تغییر نمی‌کند و چینی‌ها نیز به این قضیه به خوبی واقف هستند.
در بخشی از این گزارش آمده است: یک معاهده همکاری علمی مهم چین و ایالات‌متحده در اواخر مردادماه برای اولین‌بار در ۴۵‌سال گذشته بدون اینکه تمدید شود، از میان رفت. در همین حال، هر دو طرف بر سر فهرست گسترده‌ای از موضوعات، با محوریت موضوعاتی مانند امنیت ملی، دچار اختلاف شدند.
تحلیلگران انتظار دارند که این روند بدون توجه به پیروزی هریس یا ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ادامه یابد. هریس در اواخر مرداد زمانی‌که نامزدی دموکرات‌ها برای رقابت‌های ریاست‌جمهوری را پذیرفت، گفت: من مطمئن خواهم شد که آمریکا و نه چین، برنده رقابت قرن ۲۱ باشد. از سوی دیگر ترامپ نیز که از سال۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ در کاخ سفید جنگ تجاری را علیه چین به راه انداخت وعده داده در مقابل چین سختگیرتر شود و وابستگی خود را به این کشور به طور کامل از بین ببرد.
ترامپ همچنین طی مصاحبه‌ای که اخیرا با شبکه بلومبرگ انجام داده، گفت که برای او زیباترین کلمه در فرهنگ لغت تعرفه است. او از اعمال تعرفه جامع ۱۰ تا ۲۰‌درصدی برای همه واردات در دوران ریاست‌جمهوری خود سخن گفته است.
از سوی دیگر لازم به ذکر است که فناوری یکی دیگر از نقاط بن‌بست در روابط چین و ایالات‌متحده است. دولت جو بایدن رییس‌جمهور فعلی آمریکا، رویکرد «حیاط کوچک، حصار بلند» را برای محدود کردن دسترسی چین به فناوری‌های کلیدی با ادعای تهدیدهای امنیت ملی، حفظ کرده است.
حیاط کوچک به گروه کوچکی از فناوری‌ها و تحقیقاتی اطلاق می‌شود که برای امنیت ملی ایالات‌متحده حیاتی تلقی می‌شوند، درحالی‌که حصار بلند به معنای اقدامات محدودکننده سخت‌گیرانه در مورد آنها است. این راهبرد فضایی را برای تعامل با چین با وجود همه دشواری‌ها باز نگه می‌دارد.
همچنین یک مانع اساسی دیگر در روابط بین دو کشور، مساله تایوان است. پکن بارها تاکید کرده است که هیچ‌گونه تلاش داخلی یا خارجی برای استقلال تایوان را تحمل نخواهد کرد. شی جین پینگ، رییس‌جمهور چین، این موضوع را به عنوان سنگ بنای سیاسی روابط چین و آمریکا و نخستین خط قرمز که نباید از آن عبور کرد، توصیف کرده است. بنابراین درحالی‌که تنش‌ها میان آمریکا و چین بر سر تایوان در طول سال‌های اخیر به بالاترین سطح خود رسیده است، کارشناسان معتقدند: هیچ نشانه‌ای مبنی بر تغییر فوری وضعیت موجود در روابط دوجانبه آمریکا و چین وجود ندارد.