23 - 12 - 2022
پاییز، فصلی که حرارت بورس را بالا برد
هادی مومنی
امروز در تالار شیشهای سهامداران دومین روز فصل چهارم سال را که اولین روز معاملاتی نیز هست، در حالی آغاز میکنند که اگر از تب و تاب آنها سوال شود آنچنان با حرارت درباره سهمها سخن میگویند که حتی سوز سرمای این فصل نیز نمیتواند از گرمای آن بکاهد. شاخص بورس در هفتهها و ماههای اخیر به بالاترین سطح در تاریخ موجودیت خود از سال ۱۳۴۶ رسیده است، این در شرایطی است که حتی در مقایسه با سایر بازارها که از آن به عنوان رقیب بورس نام میبرند و به آن بازارهای موازی میگویند نیز دیگر «دستههای چند صدتایی ارز، کیسههای پر از طلا یا حتی چندین واحد مسکونی » نیز در این برهه زمانی در فضای اقتصاد ایران نمیتواند توان رقابت با سود و رشد قیمت سهامها در بازار سرمایه ایران را داشته باشد. این رشد که توانسته است یک فصل کامل را به عنوان پشتوانه رشدهای ادامهدار خود داشته باشد نمیتواند آنچنان سوالبرانگیز باشد و به راحتی برای آن از واژههایی همانند حباب و صعودهای مقطعی استفاده کرد. هرچند شاید بخشهایی از بورس و حتی تک سهمها نقش ویژهای در این تاریخسازی داشته باشند اما به هر ترتیب نقش فضای مثبت معاملات نیز به صورت عجیب و غریبی به کمک بازار سرمایه ایران آمده است. اینکه از آخرین دور مذاکرات هستهای ایران و کشورهای ۱+۵ بیش از ۹ ماه گذشته است و این زمان یعنی یک فصل مالی ۹ ماهه برای یک شرکت بورسی و در طی این زمان هیچگونه حاشیه و جوسازی سیاسی خاصی برای ایران به وجود نیامده است به روشنی به بازگشت اعتماد سرمایهگذاران و عمقدهی بیشتر بورس کمک شایان توجهی کرده است. در همین حال اما یک سوال بزرگ در شرایط فعلی این است که چطور در برهه زمانی که تورم بالای اقتصادی به یک باور کلی در سطح اقتصادی و جامعه رسیده، بورس به این مرحله از رشد رسیده است. پاسخ ساده به این سوال شاید در نوع ساختار سرمایه و سرمایهگذاری در نهادی مثل بورس است که به خاطر وجود بیش از ۳۰ صنعت در این نهاد مالی اگر شرکتهای فعال در آن با استراتژی و هدفگذاریهای تجاری جامعی به تولید و فروش محصولات و خدمات خود اقدام کنند، عملا کمتر فشارهای اقتصادی- سیاسی میتواند بر کلیت بازدهی شرکتها تاثیر عمده بگذارد. در نمونه عینی ما با فشار فزاینده تحریمهای اقتصادی از سالها پیش روبهرو هستیم که در ماههای اخیر شدت بیشتری به خود گرفته است اما به صورت شفاف میتوان تحلیل کرد که تنها میتواند بر بخش کوچکی از شرکتها همانند پتروشیمیها یا صادرات محصولات خاص اثرگذار باشد اما با وجود شرکتهای دیگر از صنایع دیگر عملا بورس میتواند در یک فرآیند ثابت و همیشگی سوددهی مناسب قرار گیرد. اما نمیتوان از این مساله هم به سادگی عبور کرد که حمایت دولت و نوسانهای ارزی به خوبی توانسته است شرکتهای بورسی را تحت تاثیر فوقالعاده قرار دهد و در موازات آن سایر صنعتها و شرکتهای بورسی نیز با استفاده از این فضای مثبت به خوبی در مسیر رشدهای عمومی قرار گرفتهاند. به هر حال اگر بورس در پایان زمستان سالجاری و پیش از آغاز سال آینده مرزهای ۵۰ هزار واحدی را در شاخص کل معاملات نیز تجربه کند را نباید خیلی غیر عادی بدانیم مگر اینکه ریسکهای معروف و همیشگی سیستماتیک و غیرسیستماتیک که به بخشی از آنها اشاره کردیم، بازی بورس را بر خلاف سه ماه اخیر تغییر دهد که در زمان فعلی این احتمال ضعیف است.
بازدهی ۳۸ درصدی بورس
به هر ترتیب آمارهای معاملات به خوبی میتوانند به این تحلیلها عینیت بخشند. بر اساس آخرین گزارشها، با پایان یافتن نهمین ماه سال ۹۱، بازدهی بورس اوراق بهادار به ۳۸ درصد رسید. به گزارش سنا، طی روزهای آذرماه امسال، ۹ میلیارد و ۱۵۵ میلیون سهم و حق تقدم به ارزش ۲۷ هزار و ۷۴۳ میلیارد ریال در تالارهای بورسی کشور خریداری شد. بر این اساس، حجم معاملات نسبت به آبان، ۱/۲۵ درصد و ارزش معاملات ۴/۲۲ درصد افزایش یافت. براساس آخرین گزارش منتشر شده اداره آمار و اطلاعات معاونت بازار شرکت بورس، این تعداد از سهام در ۵۷۵ هزار و ۳۲۷ دفعه معامله شد. جزییات معاملات نشان از این دارد که هشت میلیارد و ۷۷۱ میلیون سهم به ارزش ۲۷ هزار و سه میلیارد ریال به صورت خرد و بلوک دادوستد شده است. حجم و ارزش معاملات خرد و بلوک هم در قیاس با آبان به ترتیب ۲۱ و ۱/۲۰ درصد رشد داشته است. در این ماه ۱۸۲ هزار و ۱۵۰ سهامدار اقدام خرید سهام کردند که نسبت به ماه پیش، رشدی چهار درصدی را شاهد بود.
رشد ۸/۱۴ درصدی شاخص
شاخص کل در پایان آذرماه به ۳۵ هزار و ۷۶۰ واحد رسید که نسبت به ابتدای سال، ۳۸ درصد و نسبت به ماه پیش ۸/۱۴ درصد افزایش داشت. شاخص قیمت و سود نقدی هم با افزایش ۸/۱۴ درصدی نسبت به ماه پیش به ۱۴۵ هزار و ۴۹۲ واحد رسید. شاخص شناور آزاد هم در پایان این ماه روی ۴۳ هزار و ۳۴۱ واحد ایستاد که حکایت از رشد ۶/۳۱ درصدی این متغیر در قیاس با ابتدای سال و رشد ۵/۱۴ درصدی آن طی یک ماه دارد. شاخص بازار اول هم نسبت به ماه پیش ۳/۱۵ درصد رشد داشت و شاخص بازار دوم هم با رسیدن به ۵۳ هزار و ۹۰۱ واحد، رشدی ۱/۱۳ درصدی را طی یک ماه ثبت کرد. شاخص مالی نیز با رشد ۱/۱ درصدی نسبت به ماه پیش به ۵۹ هزار و ۵۲۱ واحد رسید. در عین حال شاخص صنعت هم طی آذرماه، ۷/۱۷ درصد رشد را تجربه کرد تا زمستان را از عدد ۳۰ هزار و ۷۰۷ واحد آغاز کند.
رشد ۲۴ درصدی ارزش معاملات
از سوی دیگر در آخرین هفته آذرماه، تمامی متغیرهای بورسی با رشد همراه شدند و ارزش معاملات نسبت به هفته پیش ۲۴ درصد افزایش یافت. در هفته منتهی به ۲۹ آذر ماه، دو میلیارد و ۹۰۶ میلیون سهم و حق تقدم به ارزش ۹ هزار و ۳۹۳ میلیارد ریال در بورس اوراق بهادار تهران معامله شد. حجم معاملات در قیاس با هفته پیش ۶/۲۵ درصد و ارزش معاملات ۹/۲۳ درصد افزایش داشت. خرید و فروشهای این هفته بازار سهام هم در ۱۵۸ هزار و ۴۹۷ دفعه انجام شد که در قیاس با مدت مشابه قبل، ۸/۳ درصد رشد را نشان داد در عین حال طی هفته گذشته دو میلیارد و ۸۶۸ میلیون سهم به ارزش ۹ هزار و ۳۲۴ میلیارد ریال به صورت خرد و بلوک در بورس اوراق بهادار تهران معامله شد که در قیاس با هفته قبل از لحاظ حجمی ۲/۳۱ درصد و از لحاظ ارزشی ۱/۲۸ درصد رشد داشت. در مدت یاد شده، ۵۰ هزار و ۶۰۷ خریدار در پنج روز کاری بازار سهام به معامله پرداختند که تعداد خریداران نیز نسبت به هفته پیش ۸/۳ درصد رشد داشت.
صعود شگفتانگیز شاخص
این درحالی بود که شاخص کل از ابتدای سال تا پایان هفته منتهی به ۲۹ آذرماه، ۹ هزار و ۸۵۴ واحد رشد کرد و بازدهی ۳۸ درصدی را نصیب سرمایهگذاران کرد. این متغیر در ۲۹ آذرماه به ۳۵ هزار و ۷۶۰ واحد رسید که نسبت به هفته پیش ۲/۶ درصد رشد داشت. شاخص قیمت و سود نقدی هم عدد ۱۴۵ هزار و ۴۹۲ واحد را برای خود ثبت کرد. شاخص شناور آزاد نیز به عدد ۴۳ هزار و ۳۴۱ واحد رسید تا نسبت به ابتدای سال ۶/۳۱ درصد رشد داشته باشد. شاخص بازار اول ۲۸ هزار و ۹۶۶ واحد و شاخص بازار دوم ۵۳ هزار و ۹۰۱ واحد را در پرونده کاری خود ثبت کرد. در عین حال شاخص صنعت با افزایش ۵/۷ درصدی نسبت به هفته قبل به ۳۰ هزار و ۷۰۷ واحد رسید.
صنایع برتر تالار شیشهای
در آماری دیگر براساس گزارش بورسنیوز طی یک ماه گذشته در میان صنایع مختلف، صنعت غذایی بجز قند و شکر با ۳۹/۴۴ درصد بازدهی مثبت در صدر صنایع پربازده قرار گرفت و بعد از آن به ترتیب صنعت کانههای فلزی با بازدهی مثبت ۱۲/۲۳ درصدی و صنعت زراعت با بازدهی ۴۸/۲۰ درصدی در رتبه دوم و سوم جای گرفت این در حالی است که صنعت محصولات چرمی با کسب بازدهی منفی نزدیک به ۲۱ درصد در زمره کمبازدهترین صنایع بورس جای گرفت و بعد از آن صنعت محصولات کاغذی با کسب بازدهی منفی بیش از ۱۲ درصد و صنعت منسوجات با کسب بازدهی منفی نزدیک به چهار درصدی جایگاه دوم و سوم کم بازدهترین صنایع را به خود اختصاص دادند. براساس آمار موجود شرکت نوش مازندران با تحقق بازدهی مثبت یک هزار و ۵۰ واحدی به عنوان پربازدهترین سهم بورس طی ماه جاری مطرح شد و مقام نخست را کسب کرد، پس از آن شرکتهای الیاف مصنوعی و صنعت روی زنگان به ترتیب بازدهی مثبت بیش از ۱۰۳ و ۹۵ درصدی را به دست آوردند و در رتبه دوم و سوم قرار گرفتند.
سقوطکنندگان بازار
اما در مقابل بهنوش با کسب بازدهی منفی بیش از ۳۹ درصدی کم بازدهترین سهم طی آذر ماه شد و بعد از آن سهام شرکتهای پگاه اصفهان و بیمه ما با بازدهی منفی بیش از ۲۶ درصدی به ترتیب جایگاههای بعدی را به خود اختصاص دادند.
براساس این گزارش، سهام شرکتهای پالایش نفت بندرعباس، ایران ترانسفو و گروه بهمن به عنوان نقدشوندهترین سهام بورس مطرح شدند و در مقابل شرکتهای بیمه آرمان، نیرو سرمایه و صنعت روی زنگان در انتهای جدول رتبه بندی شرکتها از نظر میزان نقدشوندگی قرار گرفتند. طی معاملات ماه جاری، بورس در حالی به کار خود پایان داد که ۱۷۶ نماد با کسب بازدهی مثبت، هشت نماد بدون کسب بازدهی مثبت یا منفی و مابقی نمادها یعنی ۱۵۵ نماد با کسب بازدهی منفی همراه شدند.
در پایان این گزارش میافزاید که ۱۷۴ هزار و ۶۸۷ کد معاملاتی با جابهجایی بالغ بر ۹ میلیارد و ۹۶۰ میلیون سهم طی ۶۶۱ هزار و ۹۹۷ دفعه معامله، حجم معاملاتی بالغ بر ۳۰ هزار میلیارد ریال را رقم زدند و در میان تمام شرکتهای فعال معاملات ماه جاری، سهام شرکت سایپا با جابهجایی بیش از یک میلیارد سهم به عنوان پرگردشترین سهم بازار و سهام شرکت آهنگری تراکتور به عنوان کم گردشترین سهام آذر ماه برگزیده شد.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد