پتانسیل کردستان در تکمیل زنجیره فولاد

«جهان‌صنعت»- طی چند سال گذشته پتانسیل‌های خوبی از جمله سنگ‌آهن در استان کردستان شناسایی شده است. باید گفت امروز بالاترین تولید طلای کشور در کردستان قرار دارد، بنابراین این استان در حوزه طلا و سنگ‌آهن از استان‌های پر‌پتانسیل کشور شناخته شده است.
با بررسی‌های صورت گرفته پتانسیل‌های جدید معدنی در این استان شناسایی شده است، به طوری که در آینده می‌تواند نزدیک به استان‌های رتبه‌دار شود.
در حال حاضر محدوده‌هایی که در این منطقه پتانسیل طلا، آهن‌، منگنز، سرب و روی دارند در مرحله شناسایی، پی‌جویی و تهیه نقشه هستند و به‌طور قطع کاری که انجام شده و نقشه‌های یک‌پنجاهم اقتصادی که تهیه می‌شود کشور را به یک افق روشن از ذخایر خوب سنگ‌آهن و طلا در استان کردستان می‌رساند. کارهای اکتشافاتی جدید نیز تلاشگران این حوزه را به نوید ذخایر جدید رسانده است و می‌تواند زنجیره جدیدی ایجاد و روند را کامل کند تا به اشتغال پایدار برای منطقه برسد. به باور معاونت معدنی وزارت صمت بررسی‌ها در این منطقه همچنان ادامه دارد و ظرفیت‌های خوبی در حال شناسایی است. همزمان طرح احیای معادن دنبال می‌شود و از طرفی زنجیره تکمیل ارزش نیز بهره‌برداری می‌شود.
باید گفت این استان نزدیک به 600‌معدن دارد که 40‌درصد آن متاسفانه غیرفعال است که به‌طور جدی دولت چهاردهم باید برای فعال‌سازی آن در قالب طرح احیای معادن کوچک اقدام کند. معاون وزیر صمت چندی پیش به این استان سفر و از برخی طرح‌های زنجیره فولاد استان بازدید کرد. وی همچنین در جریان روند فعالیت طرح‌هایی که پیش‌تر کلنگ‌زنی شده بود قرار گرفت و ابراز امیدواری کرد با توجه به اینکه دغدغه خاصی برای تامین مواد اولیه وجود ندارد، این طرح‌ها در زمان اعلامی به نتیجه برسند.
وجیه‌الله جعفری در این خصوص در مصاحبه اختصاصی به «جهان‌صنعت» گفت: طرح تولید گندله یک میلیون تنی بیجار یکی از مهم‌ترین طرح‌های این استان است، همچنین پیش‌بینی شده در آینده یک طرح تولید گندله با ظرفیت دو و نیم میلیون تنی در کنار آن ایجاد شود. انتظار می‌رود سه شرکت معدنی در آینده بتوانند در مجموع 8‌میلیون تن کنسانتره و 5‌‌میلیون تن گندله در استان احداث کنند.
کشف محدوده‌های پرپتانسیل
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت اظهار کرد: طی چند سال گذشته با توجه به اکتشافات نزدیک به 350‌میلیون تن ذخیره جدید به ذخایر سنگ‌آهن کردستان اضافه شده و این بیانگر آن است که این استان می‌تواند به تکمیل زنجیره فولاد کمک کند.
جعفری خاطرنشان کرد: در استان کردستان علاوه بر موضوع بازدید طرح‌ها، اجرای طرح تحول زمین‌شناسی را اجرا کردیم که در حقیقت توافقنامه بین معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت، ایمیدرو و سازمان زمین‌شناسی منعقد شده و هم‌اکنون در حال انجام است که نوید کشف محدوده‌های پرپتانسیل را در استان اعم از فلزی و غیرفلزی می‌دهد. او تصریح کرد: در حال حاضر محدوده‌هایی که پتانسیل طلا، آهن‌، منگنز، سرب و روی دارند در مرحله شناسایی، پی‌جویی و تهیه نقشه هستند و به‌طور قطع کاری که انجام شده و نقشه‌های یک‌پنجاهم اقتصادی که تهیه می‌شود ما را به یک افق روشن از ذخایر خوب سنگ‌آهن و طلا در استان کردستان خواهد رساند. معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت با بیان اینکه امروز بالاترین تولید طلای کشور در کردستان قرار دارد، خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد این استان در طلا و سنگ‌آهن از استان‌های پرپتانسیل است و در آینده می‌تواند نزدیک به استان‌های رتبه‌دار در این زمینه شود.
او با اشاره به مشکل کمبود انرژی گفت: هرچند در زمینه زیرساخت مشکلات تامین گاز و برق در این استان وجود دارد که گریبان‌گیر تمام صنایع است اما در موضوعاتی همچون آب به نسبت سایر مناطق این استان مشکلات کمتری دارد.
40درصد معادن غیرفعال‌ هستند
جعفری بیان کرد: این استان نزدیک به 600‌معدن دارد که 40‌درصد آن متاسفانه غیرفعال است که به‌طور جدی در دولت چهاردهم فعال‌سازی آن در قالب طرح احیای معادن کوچک دنبال می‌شود.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت درخصوص مهم‌ترین برنامه‌های هدف‌گذاری شده برای استان کردستان به مواردی اشاره و تصریح کرد: در بحث احیای معادن کوچک می‌توان به احیا، فعال‌سازی و توسعه 20‌معدن، تعیین‌تکلیف 220‌معدن، برگزاری مزایده 220‌محدوده و واگذاری معادن اشاره کرد. فعال‌سازی 14‌معدن در سال 1402و 6‌معدن در 6ماه اول سال 1403 ازجمله مهم‌ترین عملکرد اداره کل صمت استان کردستان درخصوص احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن است.
او با بیان اینکه سه بسته سرمایه‌گذاری در سال1403 در مواد معدنی آهن، طلا، مرمریت تهیه شده است، اظهار کرد: به دنبال آن هستیم که در استان کردستان با این برنامه 20‌معدن فعال شود.
جعفری تاکید کرد: در کردستان بررسی‌ها همچنان ادامه دارد و ظرفیت‌های خوبی در حال شناسایی است. همزمان طرح احیای معادن دنبال می‌شود و از طرفی زنجیره تکمیل ارزش را نیز بهره‌برداری می‌کنیم.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت اظهار امیدواری کرد که در استان کردستان نیز بتوانند از مزیت‌ها برای توسعه تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت استفاده کنند، به شکلی که مردم کردستان نیز از نعمات الهی که در این استان قرار داده شده بیشتر منتفع شوند.
پیشرانی «ومعادن» در خاک کردستان
در تعریف طرح‌های پیشران و پیشرفت اقتصادی ایران اغلب نقاط کشور در نظر گرفته شد و در استان کردستان به سبب قابلیت‌ها و ظرفیت‌های بسیار بالای موجود، طرح تکمیل زنجیره ارزش فولاد کردستان مطرح شد.
در تعریف طرح‌های پیشران و پیشرفت اقتصادی ایران اغلب نقاط کشور در نظر گرفته شد و در استان کردستان به سبب قابلیت‌ها و ظرفیت‌های بسیار بالای موجود، طرح تکمیل زنجیره ارزش فولاد کردستان مطرح شد.
اجرای این طرح با هدف خصوصی‌سازی پروژه‌های ملی از سوی ایمیدرو به نمایندگی از دولت به گروه سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات که سابقه طولانی در اجرای طرح‌های معدنی و فولادی دارد، سپرده شد. بدین ترتیب ۴۴‌درصد از سهام شرکت صنایع فولاد کردستان به ایمیدرو و شرکت ملی فولاد ایران و ۵۶درصد در اختیار هلدینگ شرکت توسعه معادن و فلزات بوده که مشتمل بر ۶درصد شرکت توسعه معادن و فلزات، ۳۰‌درصد توسعه معدنی و صنعتی صبانور و ۲۰‌درصد در اختیار تجلی توسعه معادن و فلزات قرار گرفته است.
صنایع فولاد کردستان الگوی توسعه منطقه
کارخانه مگامدول آهن اسفنجی در زمینی به مساحت ۳۰‌هکتار و در ۱۰‌کیلومتری شهرستان بیجار با ظرفیت تولید 6/1‌میلیون تن در سال به روش احیای مستقیم در دست ساخت است. این پروژه از مرداد سال ۱۴۰۱ کلید خورد و تا به امروز پیشرفتی در حدود ۴۱‌درصد دارد و مطابق با برنامه‌ریزی‌ها پیش رفته و انتظار می‌رود تا سال۱۴۰۴ به بهره‌برداری برسد.
اجرای پروژه مگامدول آهن اسفنجی از این حیث مورد توجه قرار گرفته که تاکنون غالب کارخانه‌های تولیدکننده آهن اسفنجی ظرفیت ۸۰۰‌هزار تنی داشتند و این مورد اولین طرح مگامدول با افزایش دو برابری است.
برای کارخانه فولادسازی و نورد پیوسته ورق گرم فولادی به روش کانتینیوز (CSP) به ظرفیت تولید سالانه یک‌ میلیون تن پیش بینی شده که در زمینی به مساحت ۹۰ هکتار در ۱۰کیلومتری شهرستان قروه قرار گرفته است. سال‌۱۴۰۷ به عنوان زمان تکمیل و راه‌اندازی این پروژه تعریف شده است.
مزیت نسبی این پروژه‌ها به معنای توانایی تولید یک کالا با هزینه تمام‌شده کمتر نسبت به سایر رقبا و همچنین دستیابی به قیمت پایین‌تر ازجمله مسائلی است که در انتخاب و اقتصادسنجی طرح‌های اقتصادی مورد توجه کارشناسان قرار می‌گیرد.
تامین خوراک گندله کارخانه آهن اسفنجی به مدت ۲۰‌سال برعهده شرکت توسعه معدنی و صنعتی صبانور قرار گرفته شده و محصول آن خوراک کارخانه فولاد‌سازی قروه است. محصول نهایی کارخانه فولادسازی ورق فولادی است و انتقال آن از طریق حمل‌ونقل ریلی انجام خواهد شد. راه‌آهن سراسری تهران- همدان- سنندج در فاصله ۴کیلومتری کارخانه قرار دارد، بنابراین شرکت در موضوع تامین خوراک و حمل‌ونقل کم‌هزینه و سریع با چالش جدی مواجه نیست و نشان می‌دهد که موقعیت‌سنجی دقیقی در مکان اجرای پروژه‌ها صورت گرفته است.
علاوه بر این، نزدیکی به مرز مسیر صادرات محصولات به کشورهای منطقه را سهل و هموار کرده که با توجه به اولویت این شرکت در تامین نیاز داخل می‌تواند در گام‌های بعدی نسبت به فروش محصول به مشتریان خارجی و مزیت کم شدن هزینه حمل‌ونقل نیز دست شرکت در جلب نظر خریداران را باز می‌کند.
علاوه بر اشتغالزایی مستقیم برای بیش از ۱۶۰۰‌نفر در شرکت صنایع فولاد کردستان و کمک به رشد و توسعه این استان مرزی، با توجه به ظرفیت بالای معادن سنگ‌آهن در غرب کشور، این پروژه گامی ‌بلند در جهت تکمیل زنجیره ارزش فولاد در استان کردستان به شمار می‌رود.
به دنبال سرمایه‌گذاری‌های جدید و افزایش اشتغال، بهبود زیرساخت‌های منطقه، بهبود معیشت و افزایش سطح کیفی زندگی مردم منطقه به ثمر خواهد نشست و بدین ترتیب، شرکت صنایع فولاد کردستان به الگویی موفق در میان مجتمع‌های صنعتی ایران در انجام مسوولیت‌های اجتماعی و توجه به افزایش کیفیت زندگی مردم تبدیل خواهد شد.
به ‌طور کلی می‌توان چنین گفت که با شدت گرفتن تحریم‌ها و برنامه‌ریزی جهت تغییر مسیر از اقتصاد نفتی به غیرنفتی، سیاستگذاری‌ها به سمت گسترش توسعه از مرکز به نواحی دیگر ایران تغییر کرده است و در این راستا، طرح‌های پیشران اقتصادی تعریف شد تا ضمن توجه به مزیت نسبی استان‌ها، با اشتغالزایی در این مناطق امکان رشد و شکوفایی اقتصادی فراهم شود و یکی از مصادیق آن، تکمیل زنجیره ارزش فولاد در استان کردستان است.