پدر چین باستان و جلب دوستی ایران

«شی هوانگدی» امپراتور چین از دودمان «کین= شین= هسین= چین» متولد سال ۲۵۹ و متوفا در سال ۲۱۰ پیش از میلاد که موفق شده بود برای نخستین بار چینیان را زیر یک پرچم یکپارچه کند و نوسازی دیوار چین را به انجام برساند و همانند کوروش ما، عنوان موسس چین واحد را به خود اختصاص دهد درصدد جلب دوستی ایران برآمد و در زمستان سال ۲۱۸ پیش از میلاد (طبق برخی محاسبات تازه تقویمی ژانویه ۲۱۷ پیش از میلاد و بیست و دوم این ماه) یکی از درباریان خودرا مامور سفر به ایران و برقراری مناسبات دیپلمات کرد. امپراتور چین پس از دریافت این خبر که ایرانیان به پا خاسته‌اند و سلوکی‌ها [جانشینان اسکندر مقدونی]را عقب رانده‌اند این تصمیم را گرفته بود. این فرستاده دو ماه بعد در شهر «آپاوارتا- کلات نادری امروز» با تیرداد یکم- دومین شاه اشکانی ایران ملاقات کرد و تیرداد از او خواست که به اقامت در ایران به عنوان سفیر دائمی چین ادامه دهد و وسیله ارتباط دو امپراتوری باشد. این سفیر پس از درگذشت تیرداد در سال ۲۱۵ پیش از میلاد، همچنان به اقامت در ایران ادامه داد و رابط اردوان جانشین تیرداد یکم و امپراتور چین بود. دفتر ثابت او در دامغان (شهر صددروازه) قرارداشت. ایرانیان از همان زمان کشوری را که دودمان چین (شین) بر آن حکومت داشتند کشور «چین» خوانده‌اند که این نام از طریق ایران به قلمرو امپراتوری روم و غرب منتقل شد و باقی مانده است و جز خود چینی‌ها، سایر ملل آن کشور را به اقتباس از ایرانیان؛ چین و چاینا می‌خوانند.
امپراتور «شی هوانگدی» بود که یکنواخت نوشتن واژه‌های زبان چینی را (صرف‌نظر از لهجه‌های محلی) اجباری کرد. او با این باور، که سیستم‌های سنجش، قوانین، نظامات و پول واحد، موجب پایداری وحدت ملت می‌شود، قوانین چین را که برپایه سنت، رسوم و عادات این ملت تدوین کرده بود سراسری ساخت و سکه واحد ضرب کرد.
«شی» همانند ساسانیان ما شدیدا با ورود اقوام با تمدنی پایین به قلمرو خود مخالف بود و نوسازی دیوار چین (متصل ساختن قطعات دیوار قدیمی‌تر که دارای رخنه بود به هم) که از آن زمان به همان صورت باقی مانده است به تصمیم او صورت گرفت. در سال ۱۹۷۴ در چین و در نزدیکی پایتخت آن دودمان که بعدا بر اثر زلزله ویران شده بود، تاسیساتی در زیر زمین کشف شد که در آنجا مجسمه‌های سفالی هشت هزار نظامی و برخی از آنان سوار بر اسب قرار داده شده بود. «شی» همچنین در منطقه «شیان» چین قصر‌های زیبا ساخته بود.