پرواز «فتاح» در سایه گشایش هسته‌ای

گروه سیاسی- درست یک روز پس از آغاز نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای و انتشار اخبار گشایش نسبی در پرونده هسته‌ای ایران، از جدیدترین موشک ایرانی در نیروی هوافضای سپاه رونمایی شد. در این مراسم ابراهیم رییسی و شماری از فرماندهان و مسوولان نیروهای مسلح در نیروی هوافضای سپاه پاسداران حضور داشتند. در واقع با رونمایی از موشک «فتاح» ایران جزو چهار کشور دارای این فناوری قرار گرفت. گفته می‌شود موشک فتاح به‌دلیل فناوری‌ای که دارد، هیچ ضدموشکی برای آن وجود ندارد و به دلیل نوع حرکت آن که در جهات و ارتفاع مختلف است، توسط هیچ موشکی قابل انهدام نیست. سرعت موشک فتاح ۱۳ تا ۱۵ ماخ است و برد این موشک ۱۴۰۰ کیلومتر تعیین شده که در محدوده هدف به صورت دقیق اصابت کند. البته رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح از سوی سپاه بازتاب ویژه‌ای در رسانه‌های خارجی پیدا کرد و هر یک از آنها ضمن انعکاس این خبر، کوشیدند این اتفاق را از منظر خود تفسیر و تحلیل کنند.
رییس دولت انقلابی در آیین رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح با بیان اینکه موشک فتاح در پرتو ایمان به خدا و مجاهدت‌های جمعی ساخته شده و از مولفه‌های اقتدار است، گفت: «به لطف خدا کارهایی که سپاه پاسداران و نیروی هوافضای سپاه انجام می‌دهند کارهای علم پایه است. در جنگ تحمیلی شرایط به گونه‌ای بود که رهبری فرمودند «تهران، دزفول و شهرهای ایران را موشک‌باران می‌کردند و قدرت دفاعی نداشتیم و به این فکر افتادیم که باید خودمان حرکت کنیم و به طرف مستقل شدن در صنایع دفاعی، نظامی و موشکی برویم» و امروز احساس می‌کنیم که این قدرت بازدارندگی به وجود آمده است. راه‌ حل این بود که خودمان به سمت مستقل شدن در صنایع دفاعی و موشکی حرکت کنیم.» ابراهیم رییسی با تاکید بر اینکه صنایع دفاعی و موشکی در ایران بومی شده و وارداتی نیست که بتوان با تهدید این صنعت پیشرفته را به حاشیه راند، گفت: «امروز احساس می‌کنیم که این قدرت بازدارندگی به وجود آمده و این قدرت و توان برای کشورهای منطقه نیز نقطه امنیت و صلح پایدار است.»
فرمانده نیروی هوافضای سپاه نیز در آیین رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح گفت: «موشک فتاح به دلیل فناوری‌ای که دارد هیچ ضد‌موشکی برای آن وجود ندارد، در حالی که برای سایر سلاح‌ها مانند تانک، ناو، هواپیما و غیره موشک ضد آن وجود دارد و حتی برای سایر موشک‌ها هم ضدموشک‌هایی ساخته شده است. البته سپر موشکی که موفقیت زیادی داشته باشد وجود ندارد. از سوی دیگر برای زدن یک موشک باید سه موشک شلیک شود و این در حالی است که تقریبا قیمت یک ضد‌موشک ۲۰ برابر موشک هدف است‌.» سردار امیر‌علی حاجی‌زاده همچنین گفته است: «موشک فتاح به دلیل نوع حرکت آن که در جهات و ارتفاع مختلف است توسط هیچ موشکی قابل انهدام نیست، برای اینکه موشک‌های ضدموشک طبق یک بردار مشخص حرکت می‌کنند که البته سرعت آنها از سرعت کمی هم برخوردار است.» او با بیان اینکه سرعت موشک فتاح ۱۳ ماخ است، ادامه داد: «موشکی که دارای چنین سرعتی باشد مقابله با آن ناممکن خواهد بود؛ برد این موشک ۱۴۰۰ کیلومتر تعیین شده که در محدوده هدف به صورت دقیق اصابت می‌کند؛ فعالیت‌های ما در این حوزه به ساخت این موشک خاتمه پیدا نمی‌کند چون این مسیر را همچنان ادامه خواهیم داد تا هیچ دشمنی حتی تصور حمله به ایران را هم نکند.» سردار حاجی‌زاده با تاکید بر اینکه فعالیت‌های موشکی از ابتدا تاکنون مورد حمایت و تایید فرمانده کل قوا بوده، گفت: «زمانی که گزارش ساخت این موشک را خدمت ایشان ارائه کردیم، معظم‌له نام فتاح را برای این موشک برگزیدند؛ همکاری‌های سپاه با دولت تاکنون در هیچ دولتی به اندازه دولت فعلی نبوده لذا از همکاری‌های وزارت دفاع نهایت سپاسگزاری را داریم.»
فرمانده کل سپاه پاسداران نیز در حاشیه مراسم رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح به بیان نکاتی در این رابطه پرداخت و گفت: «واقعیت کشور ما جهش‌ها و پیشرفت‌های دفاعی از جمله موشکی و پهپادی است که با استفاده از فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی و قابلیت‌های فنی در ساخت قطعات حساس انجام شده است. به دانش تنوع‌بخشی و تاکتیک‌پذیری سامانه‌ها در حوزه‌های مختلف رسیده‌ایم که از جمله آنها موشک فتاح است که مانورپذیر و ماورای صوت است و از کمند سامانه‌های ضدموشک عبور می‌کند.» سردارحسین سلامی همچنین اضافه کرد: «این فناوری برای بیشتر کشورهای جهان ناشناخته است اما متخصصان متعهد کشور به آن دست یافته‌اند.»
همزمان یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس انقلابی با اشاره به رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح گفته: «توان دفاعی ایران برای امنیت کشورهای منطقه و فرامنطقه استفاده می‌شود.» شهریار حیدری که گفته «جمهوری اسلامی مدت‌هاست به‌دنبال تقویت توان دفاعی خود است و خوشبختانه با استفاده از توان دانشمندان ایرانی در ارتش و سپاه به پیشرفت‌های قابل‌توجهی در حوزه توان دفاعی با هدف دفاع از تمامیت سرزمینی و تقابل با هر نوع پدیده ضدامنیتی در کشورمان دست پیدا کرده»، همچنین به بیان توضیحاتی درباره این موشک پرداخت و گفت:‌ »برد موشک «فتاح» ۱۴۰۰ کیلومتر است.» اما به‌دنبال رونمایی تهران از موشک هایپرسونیک «فتاح»، رسانه‌های خارجی اقدام به بازتاب این خبر و ارائه توضیحاتی درباره جزئیات این موشک کردند. رویترز در خبری با بازتاب مراسم رونمایی از این موشک و همچنین اظهارات مقامات نیروی هوافضای سپاه نوشت: «نگرانی‌ها درباره موشک‌های بالستیک ایران، به تصمیم سال ۲۰۱۸ دونالد ترامپ، رییس جمهوری وقت آمریکا برای خارج شدن از توافق هسته‌ای تهران موسوم به «برجام» دامن زد.» جروزالم‌‌پست نیز با بازتاب رونمایی از موشک فتاح، نقل‌قول فرمانده نیروی هوافضای سپاه را منتشر کرد و نوشت که «موشک هایپرسونیک فتاح می‌تواند ظرف ۴۰۰ ثانیه به اسرائیل برسد.» یواس‌نیوز نیز از رونمایی ایران از موشک نسل جدید تهران خبر داد و نوشت: «موشک‌های هایپرسونیک قادرند دست‌کم پنج برابر سریع‌تر از سرعت صوت و در مسیری پرپیچ‌وخم پرواز کنند؛ قابلیتی که رهگیری آن را دشوار می‌کند.» العربیه نیز با تیتر «رونمایی ایران از نخستین موشک هایپرسونیک موسوم به فتاح»، به رونمایی از این موشک پرداخت و نوشت: «انتشار رسمی این خبر احتمالا نگرانی غرب درباره توانمندی‌های موشکی تهران را تشدید خواهد کرد.»
البته رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح از سوی سپاه بازتاب ویژه‌ای در رسانه‌های اسرائیلی پیدا کرد. پایگاه خبری واللا در گزارشی در این باره ضمن تاکید بر برد ۱۴۰۰ کیلومتری این موشک و توانایی آن در فریب سامانه‌های پدافند هوایی مدعی شد: «تهران هر از چند گاهی از دستاوردهای فناورانه خود در زمینه موشکی رونمایی می‌کند و نشان می‌دهد توان سرمایه‌گذاری زیادی در آن دارد.» شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل اما با اشاره به حضور ابراهیم رییسی در مراسم رونمایی از موشک فتاح اعلام کرد: «این اولین باری است که ایران از موشک هایپرسونیک که سرعت آن ۵‌برابر سرعت صوت است، رونمایی می‌کند. این رونمایی تنها چند هفته بعد از رونمایی موشک بالستیک خیبر با برد ۲ هزار کیلومتر انجام می‌شود که قادر است اسرائیل را هدف قرار دهد.»
نمی‌توان نادیده گرفت که دستیابی به این فناوری و قرار گرفتن در جمع چند کشور برتر در این حوزه، احتمالا در روزهای آینده نیز با واکنش گسترده مجامع بین‌المللی همراه خواهد شد. درنتیجه باید منتظر ماند و دید غربی‌ها در این باره چه واکنشی خواهند داشت و تاثیر این رونمایی بر گشایش‌هایی که گفته می‌شود در پرونده هسته‌ای ایران رخ داده، چه خواهد بود. هرچند برخی کارشناسان با اشاره به نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای بر این باورند که نباید بیش از اندازه به این تحولات دلخوش کنیم، بلکه صرفا می‌توان به آن به‌عنوان «گشایش نسبی» اتکا کرد و معلوم نیست در انتهای نشست چندروزه شورای حکام، قطعنامه‌ای علیه ایران صادر نشود!