پس‌لرزه‌های زلزله در بازار سهام ترکیه

بامداد دوشنبه زلزله‌ای به قدرت ۷/۷ ریشتر ترکیه را لرزاند و خرابی زیادی بر جای گذاشت. این زمین لرزه اما به اقتصاد و بورس این کشور نیز خسارات سنگینی وارد کرده است.
این زلزله که بزرگ‌ترین زمین‌لرزه ترکیه در طول حدود یک قرن اخیر بوده، موجب شد لیر این کشور نیز برای ساعاتی به بی‌ارزش‌ترین سطح تاریخی خود برسد.
ارزش پول ملی ترکیه به جهت ریسک‌های ژئوپلیتیک در منطقه خاورمیانه، افزایش تورم و ادامه سیاست‌های انبساطی (کاهش نرخ بهره) از طرف رجب طیب اردوغان روند نزولی به خود گرفته بود، به طوری که طی سه ماه اخیر ارزش لیر در مقابل دلار ۵/۱ درصد کاهش یافته است.
طی دو روز گذشته همزمان با وقوع زلزله ویرانگر در ترکیه، پول ملی این کشور به‌طور ناگهانی و البته برای زمان کوتاهی به پایین‌ترین سطح تاریخ خود رسید، به طوری که هر دلار آمریکا در ترکیه برابر با ۸۳/۱۸ لیر شد.
روز ششم فوریه که اولین روز آغاز به کار بازارهای جهانی در این هفته بود، قیمت لیر با یک افت جدی در سطح ۸۳/۱۸ دلار بازگشایی شد و حتی برای لحظاتی به سطح ۸۹/۱۸ دلار نیز رسید.
در حالی که انتظار می‌رفت همزمان با گسترش حجم خسارت و افزایش قربانیان زلزله ترکیه، سقوط ارزش لیر در مقابل دلار ادامه داشته باشد اما به نظر می‌رسد دولت ترکیه در نقش بازارساز توانسته با اعمال سیاست‌های ارزی به بازار ارز این کشور تنفس مصنوعی بدهد و آرامش نسبی را برگرداند.
دیروز- ۱۸ بهمن- یک روز پس از وقوع زمین‌لرزه، ارزش لیر ترکیه با نوسان‌های زیادی همراه بوده، به طوری که نرخ بازگشایی دلار در ترکیه برابر ۸۳/۱۸ لیر بود که برای لحظاتی به ۹۴/۱۸ لیر نیز رسید، اما در نهایت ارزش لیر ترکیه در مقابل دلار در پایین‌تر از سطح روز گذشته قرار نگرفته و بازارساز بر بازار کنترل نسبی داشته است.
بورس استانبول هم همزمان با کاهش ناگهانی ارزش، به طور موقت معاملات را متوقف کرده‌ است. دلیل توقف فعالیت بورس استانبول، حضور چندین شرکت مهم فعال در بازار سهام در منطقه زلزله‌زده بوده‌ است.
همچنین تجارت نیوز در گزارشی می‌نویسد: «بامداد دوشنبه زلزله‌ای به بزرگی ۷/۷ ریشتر بخش‌های زیادی از منطقه غرب آسیا و شرق مدیترانه را به لرزه درآورد. این زمین‌لرزه در مرز ترکیه و سوریه و در ۲۶ کیلومتری شمال شرق غازی‌انتپ ترکیه رخ داد.
شدت این زمین‌لرزه به قدری بوده که کارشناسان عنوان می‌کنند به اقتصاد ترکیه نیز آسیب جدی وارد شده است. شواهد نیز همین موضوع را تایید می‌کند؛ به نحوی که از روز گذشته تاکنون شاهد سقوط ارزش لیر در برابر دلار بوده‌ایم.
از سوی دیگر بازارهای طلا و بورس ترکیه نیز با سقوط مواجه شدند؛ جالب اینجاست که خرید سیمان در بورس این کشور رونق بیشتری گرفته است.
برخی کارشناسان علت این موضوع را خرابی‌های شدید ساختمان‌ها در ترکیه می‌دانند و می‌گویند: خریداران سیمان عقیده دارند به واسطه این خرابی‌ها سیمان در هفته‌ها و ماه‌های آینده و به واسطه افزایش ساخت‌وساز گران خواهد شد.
این تصویر گویای آن است که اقتصاد ترکیه با زیان سنگینی مواجه شده و بورس هم خارج از اقتصاد کشور نیست.
سقوط بازارهای سهام
پس از زلزله‌ای که جنوب ترکیه را لرزاند، لیر به پایین‌ترین حد خود رسیده و بازارهای سهام نیز روند نزولی به خود گرفتند.
شاخص ۱۰۰ BIST در بورسا استانبول (بورس ترکیه) دیروز با ۵ درصد کاهش به ۴۶۸۳ واحد رسید.
شاخص بانکی ۹۵/۱ درصد و شاخص هلدینگ ۴/۲ درصد کاهش یافت. در بین شاخص‌های دیگر، سنگ و خاک با ۱/۷ درصد و بیمه با ۶/۴ درصد بیشترین بازدهی منفی را به خود اختصاص داده‌اند.
تحلیلگران خاطرنشان کردند که از نظر فنی، سطوح ۱۰۰/۵ و ۱۵۰/۵ در شاخص
۱۰۰ BIST در موقعیت مقاومت و ۸۰۰/۴ امتیاز در موقعیت حمایت قرار دارند که این موضوع می‌تواند نگرانی‌ها برای کاهش بیش از حد بورس ترکیه کاهش دهد.
اقدامات پیشگیرانه
به واسطه این زمین لرزه ۷/۷ ریشتری بورسا استانبول به طور موقت اقداماتی در خصوص بازار سهام اعمال کرده است.
در اطلاعیه این بورس آمده است که مقرر شد برای فروش سهام توسط سرمایه‌گذاران شرط انبار اعمال شود و سرمایه‌گذاران صاحب سهام فقط می‌توانند اوراق مذکور را از طریق موسسات سرمایه‌گذاری محل استقرار اوراق مربوطه به فروش برسانند.
با توجه به وقوع فاجعه زلزله تصمیم گرفته شده است تا معاملات سهام مشارکتی زیر در منطقه زلزله تا زمان افشای رویداد بااهمیت در بستر افشای عمومی در خصوص نحوه تاثیرپذیری شرکت‌ها از این حادثه متوقف شود.
اسامی شرکت‌ها به شرح زیر است:
– سهام، قراردادهای آتی و گارانتی
SASA Polyester Sanayi (SASA.E)i
– شرکت‌های تجارت و صنعت
Bossa (BOSSA.E)i
– صنعت و تجارت سرمایه‌گذاری
Bilici (BLCYT.E)i
– صادرات واردات سانکو پازارلاما (SANKO.E)
– شرکت‌های نساجی‌هاتای (HATEK.E)
– آهن و فولاد اسکندرون (ISDMR.E)
– نساجی و صنعت آرسان (ARSAN.E)
– نساجی روبنیس (RUBNS.E)
سیاست شاهین در شرایط وخیم
هفته گذشته داد‌ه‌های اقتصاد کلان منتشر شد و بر همین اساس ممکن است سیاست پولی شاهین بیش از حد ممکن ادامه یابد.
فشار بر بازارها پس از هشدار آمریکا به ترکیه برای صادرات مواد شیمیایی، ریزتراشه‌ها و سایر محصولات به روسیه که می‌تواند در جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گیرد، افزایش یافت.
از سوی دیگر آمار تورم سالانه که روز جمعه ۶۸/۵۷ درصد اعلام شد، نگرانی‌ها را افزایش داده است.