پیشروی نامتوازن

گروه بورس- روز گذشته مقررات تازه سازمان بورس مبنی بر اجرای دامنه نوسان متقارن در محدوده مثبت و منفی پنج درصد و کاهش حجم مبنا عملیاتی شد و همان‌گونه که پیش‌بینی شده بود، بازار سرمایه در ادامه واکنش‌های مثبت به این تغییرات، نخستین روز از هفته جاری را هم با رشد شاخص کل پشت سر گذاشت. به این ترتیب پس از مدت‌ها، بازار توانسته است برای سه روز پیاپی در مسیر صعودی گام بردارد. با این حال روز گذشته بر شتاب شاخص هم‌وزن در مسیر نزولی افزوده شد که نشان از رشد نامتوازن نمادهای بازار دارد. طی ماه‌های گذشته نمادهای شاخص‌ساز اصلاح و تقویت شدند اما نمادهای کوچک نتوانسته‌اند تعادل خود را بازیابند. ارزش معاملات نیز نسبت به دو روز پایانی هفته گذشته تغییر چندانی نداشت اما عدم کاهش ارزش معاملات و کند شدن روند خروج پول حقیقی‌ها از بازار، امیدها برای اقبال معامله‌گران برای ورود به دادوستدها را افزایش داده است.
با وجود تبلیغات گسترده حول محور مصوبات ۱۰‌گانه دولت و تصویب آنها در جلسه سران قوا اما بازار سرمایه سومین هفته از اردیبهشت ماه را نیز با حرکت در مسیر نزولی آغاز کرده بود. به این ترتیب معامله‌گران مجددا به واکنش‌های مقطعی و کوتاه‌مدت به این دست از اقدامات بسنده کرده بودند. ناظران بازار یکی از مهم‌ترین عوامل عدم توجه بازیگران به مصوبات دولت را اثرگذاری آنها در بلندمدت عنوان می‌کنند؛ حال آن که فرسایش سه ماهه بورس نیازمند اتخاذ تصمیماتی برای درمان روند معاملات در کوتاه‌مدت بود. در این میان گفته می‌شد که مهم‌ترین مانع در مسیر حرکت بورس و رسیدن به نقطه تعادل، دامنه نوسان نامتقارن است. در جلسه هجدهم بهمن‌ماه ۹۹ شورای عالی بورس مقرر شده بود که از بیست‌وپنجم بهمن‌ماه دامنه نوسان خرید و فروش سهام از مثبت و منفی پنج به منفی دو تا مثبت شش درصد تغییر کند. این مصوبه اگر چه از شتاب حرکت نزولی شاخص کاست اما فشار فروش و سنگین شده صفوف عرضه را به ویژه در نمادهای کوچک افزایش داد و از اصلاح قیمتی نمادهای غیرارزنده جلوگیری کرد. تداوم این روند فرسایشی هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار را وادار به تغییر تصمیمات کرد. با این حال این سازمان مجددا در مسیر اشتباه قدم برداشت و اقدام به تغییر دامنه نوسان از منفی دو تا مثبت شش به منفی سه تا مثبت شش کرد. به این ترتیب دامنه نوسان همچنان نامتقارن باقی ماند. محمدعلی دهقان‌دهنوی رییس سازمان بورس اعلام کرده بود که از ابتدای اردیبهشت ماه دامنه نوسان جدید اعمال می‌شود و تا پایان اردیبهشت ماه نیز برقرار است و سپس سازمان بورس نسبت به افزایش تدریجی و مجدد تصمیم‌گیری می‌کند. با این حال مسیر اشتباه دامنه نوسان نامتقارن در نهایت به نتیجه‌ای نرسید و سازمان بورس به خواسته فعالان بازار سرمایه تن داد و پیش از اتمام اردیبهشت ماه، دامنه را به حالت اولیه متقارن منفی و مثبت پنج بازگرداند. کارشناسان بازار سرمایه بارها نسبت به تصمیم غیرکارشناسی سازمان بورس در این باره هشدار داده وخواستار توقف اجرای آن شده بودند. دراین میان کاهش حجم مبنا نیز که کمک شایان توجهی به اصلاح قیمت نمادها و کاهش حجم صفوف فروش خواهد کرد، مورد استقبال فعالان بازار سرمایه قرار گرفت. به این ترتیب اهالی بازار از میانه‌های هفته گذشته به استقبال مقررات جدید رفتند و دو روز مثبت را در کارنامه هفتگی بورس ثبت کردند. این روند در روز گذشته هم ادامه یافت و بازار سرمایه توانست پس از مدت‌ها سه روز پیاپی، سبزپوش ظاهر شود.
عملکرد بورس و فرابورس
شاخص کل بازار سرمایه روز گذشته پنج هزار و ۵۲۳ واحد معادل۰/۴۷ درصد رشد کرد. در مقابل اما شاخص هم‌وزن دو هزار و ۹۶۶ واحد معادل ۱۰/۷۱ درصد عقب نشست. در همین حال شاخص‌های آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم هم به ترتیب معادل ۰/۲۳، ۰/۶۸ و ۰/۲۰ درصد بالا رفتند. روز گذشته نماد وامید بیشترین تاثیر منفی و نمادهای کگل، کچاد، فملی، فارس، فولاد و شپنا بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص کل داشتند. در همین حال شپنا، فملی، برکت، خودرو، کاما، شتران و شستا پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش سه هزار و ۸۹۱ میلیارد تومان را ثبت کرد. در آن سوی بازار، فرابورس هم رشد ۶۰ پله‌ای را در کانال ۱۷ هزار واحدی تجربه کرد. در این بازار نماد توریل بیشترین تاثیر منفی و نمادهای میدکو، کگهر، هرمز، زاگرس، شگویا و وسپهر بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص داشتند. همچنین کزغال، فگستر، ذوب، کرمان، آریا، شگویا و پیزد پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش ۱۵ هزار و ۹۲۷ میلیارد تومان را ثبت کرد.
تداوم فشار فروش
روز گذشته بازار سهام شاهد خروج ۱۰۰ میلیارد تومانی پول حقیقی‌ها بود که بیشترین بخش آن در گروه بانکی رخ داد. این در حالی است که به گفته کارشناسان، در صورت توافق ایران و اعضای برجام، گروه بانکی در کنار خودرویی‌ها بیشترین رشد را تجربه خواهند کرد. در این میان صندوق‌های با درآمد ثابت هم ۹۰ میلیارد تومان خروج پول حقیقی را ثبت کردند. ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های ETF اسمی در روز گذشته به سه هزار و ۷۱۱ میلیارد تومان رسید. در این میان حقوقی‌ها تنها ۶۹۰ میلیارد تومان وارد بازار کردند. بیشترین تزریق پول حقوقی در سه گروه بانک‌ها و موسسات اعتباری، محصولات شیمیایی و خودرو و ساخت قطعات رقم خورد. اگرچه بازار سرمایه روز گذشته رشد شاخص کل را ثبت کرد اما همچنان با صفوف فروش سنگین در اغلب نمادها مواجه بود.
در پیش‌گشایش بازار، ۴۴۱ نماد به ارزش چهار هزار و ۶۲ میلیارد تومان در صف فروش قرار داشتند. بانکی‌ها، آهن و فولاد، هتل و رستوران، انبوه‌سازی و سهام بیمه‌ای بیشترین ارزش صفوف فروش در پیش‌گشایش را به خود اختصاص داده بودند. در مقابل اما تنها ۳۲ نماد با ارزش ۸۰۵ میلیارد تومان صف خرید را تجربه می‌کردند که نمادهای گروه فلزات رنگین بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داده بود. همچنین سرمایه‌گذاری‌ها و آهن و فولاد نیز در رتبه‌های بعدی بیشترین ارزش صف‌های خرید قرار داشتند. با این حال اما تا میانه‌های ساعت معاملاتی از تعداد نمادهای گرفتار در صفوف فروش کاسته شد اما همچنان وزنه عرضه در بازار سرمایه سنگین‌تر از تقاضاست. تحلیلگران بازار سرمایه عنوان می‌کنند که با وجود رشد شاخص کل طی سه روز گذشته اما عدم‌نقدشوندگی بخش عمده‌ای از نمادها و تداوم صفوف فروش سنگین در آنها از موانع اصلی رشد متعادل و مداوم بازار سرمایه خواهد بود. در این میان بازشدن سویه منفی دامنه نوسان و متعادل شدن آن در کنار کاهش حجم مبنا، امیدها برای اصلاح قیمت سهام گرفتار در صف فروش را افزایش داده است. بدین ترتیب سهامداران در انتظار متعادل شدن بازار در خردادماه هستند.