چالش‌های صنعت VOD

«جهان‌صنعت»- ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای‌عالی فضای مجازی اعلام می‌کند تولید محتوا در دنیا بر بستر فضای مجازی در حال افزایش است بنابراین پلتفرم‌های تولید محتوای کشور مانند VOD باید تا سال ۱۴۰۴، ۴۰ درصد محتوایشان داخلی باشد و میزان مخاطبان‌شان هم به ۱۰ میلیون کاربر برسد.
این در حالی است که کارشناسان معتقدند صنعت VOD با مشکلات و چالش‌های بسیاری در ایران مواجه بوده و نه تنها توسعه آن بلکه حتی تداوم فعالیت فعالان این حوزه نیز با معضلات بسیاری مواجه است.
در گذشته زمانی که فیلم‌های هالیوود اکران می‌شدند مدت زیادی طول می‌کشید تا در بازارهای جهانی پخش شوند و این امر همواره ناراحتی مخاطبان این فیلم‌ها را به همراه داشت. ناشران فیلم‌ها نیز از اینکه سریع و به طور همزمان در سراسر جهان امکان درآمدزایی نداشتند ناراحت بودند. به همین روی سیستم‌های VOD ایجاد شدند تا ناشران فیلم‌های معتبر جهانی بتوانند به طور همزمان در سراسر دنیا درآمدزایی کنند. معتبرترین و بزرگ‌ترین شرکت در زمینه توزیع همزمان فیلم‌ها و ویدئوها در جهان نیز شرکت VOD است. این صنعت درآمدزایی کلانی در سطح دنیا دارد اما در ایران چالش‌های بسیاری پیش‌روی این صنعت است.
توسعه VOD
ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای‌عالی فضای مجازی در مورد جزئیات مصوبات اخیر شورای‌عالی فضای مجازی برای خدمات ویدئو درخواستی یا VOD گفت:‌ هدف ما براساس این مصوبات این است که تا سال ۱۴۰۴پلتفرم‌های تولید محتوای آنلاین مانند سرویس‌های VOD بتوانند مشترکان خود را که حالا نزدیک به یک میلیون کاربر است به ۱۰ میلیون کاربر برسانند.
او درباره اینکه آیا با توجه به اینکه این پلتفرم‌ها تنها در داخل ایران فعالیت می‌کنند و محتوای تولید شده از سمت آنها نیز با محدودیت همراه است،‌ در نظر گرفتن این هدف بلندپروازانه نیست توضیح داد: این هدف‌گذاری دست‌یافتنی است. شما باید به کشورهای منطقه نگاه کنید که در این زمینه توانسته‌اند با سیاستگذاری مشخص میزان کاربران پلتفرم‌های تولید محتوای خود را افزایش دهند. ما از این کشورها ۲۰ سال عقب هستیم و باید با برنامه‌ریزی این عقب‌افتادگی را جبران کنیم.
فیروزآبادی همچنین اعلام می‌کند که پلتفرم‌های خدمات ویدئویی باید تا سال ۱۴۰۴ میزان تولیدات داخلی خود را به ۴۰ درصد برسانند. او در این مورد گفت: در حال‌حاضر عمده محتوایی که از طریق این پلتفر‌م‌ها در اختیار کاربران قرار می‌گیرد محتوای خارجی است. اما این پلتفرم‌ها باید تلاش کنند میزان تولیدات داخلی خود را افزایش دهند چرا که آنها مجوز گرفته‌اند تا تولیدات محلی داشته باشند.
فیروزآبادی با ابراز تاسف از اینکه بیشتر محتوای کشور یا از طریق صداوسیما تولید می‌شود یا چند شرکت محدود خصوصی تاکید کرد با کمک این مصوبات آنها می‌خواهند به رشد تولید محتوای داخلی و شکل‌گیری اقتصاد بزرگ از طریق محتوا کمک کنند.
توسعه VOD در ایران مشکل است
رضا گوران، عضو هیات‌مدیره یکی از شرکت‌های فعال در حوزه VOD در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: توسعه VOD در کشور ما با توجه به مسائلی که وجود دارد بسیار مشکل است .
گوران در رابطه با محتوای VOD و اینکه تحریم‌ها شامل حال این امر نمی‌شود بیان کرد: بلکه محدودیت‌های داخلی هستند که مانع ایجاد می‌کنند. بیشتر محتوای تولیدی خارج از کشور قابل استفاده نیست بلکه بیشتر آن آرشیوی که ما مورد استفاده قرار می‌دهیم دچار اختلالاتی می‌شود که باید تولیدکنندگان محتوای ویدئویی داخلی به ما کمک کنند.
VOD صنعت مورد علاقه کاربران
سعید فداکار، کارشناس VOD در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: VOD صنعتی است که این روزها مورد استقبال مردم و مخاطبان در سراسر دنیا قرار گرفته است. در گذشته زمانی که فیلم‌های ‌هالیوود اکران می‌شدند مدت زیادی طول می‌کشید تا در بازارهای جهانی پخش شوند و این امر همواره ناراحتی مخاطبان این فیلم‌ها را به همراه داشت. ناشران فیلم‌ها نیز از اینکه سریع و به طور همزمان در سراسر جهان امکان درآمدزایی نداشتند ناراحت بودند.
او افزود: به همین روی سیستم‌های VOD ایجاد شدند تا ناشران فیلم‌های معتبر جهانی بتوانند به طور همزمان در سراسر دنیا درآمدزایی کنند. معتبرترین و بزرگ‌ترین شرکت در زمینه توزیع همزمان فیلم‌ها و ویدئوها در جهان نیز شرکت VOD است.
فداکار در ادامه بیان کرد: این شرکت در توضیح فعالیت خود عنوان می‌کند مانند کتابخانه‌ای است که هر فیلمی و هر ویدئویی بخواهید در آن دارید و می‌توانید هر زمان علاقه داشتید آن را مشاهده کنید اما برای این کار باید مبلغی را به صورت ماهانه، سه ماهه، شش ماهه یا سالانه بپردازید. مدل فعالیت این شرکت B to C است.
او با اشاره به شرکت‌هایی که با استفاده از نرم‌افزار VOD به صورت B to B فعالیت می‌کنند، اظهار کرد: نرم‌افزارهایی مانند IMO نیز از این روش استفاده می‌کنند و البته قدرتمندترین آنها سایتYouTube است که طرفداران بسیاری در سراسر جهان دارد و از نرم‌افزار VOD استفاده می‌کند. این نرم‌افزارها نمونه‌های ایرانی نیز دارند. یکی از آنها آپارات است و نرم‌افزار معروفی که این روزها طرفداران بسیاری پیدا کرده Filimo است. این نسخه نیز مشابه نرم‌افزار نتفلیکس است.
فداکار در ادامه بیان کرد: ابتدا کاربران برای مشاهده هر یک از فیلم‌ها در نتفلیکس جداگانه مبلغی را پرداخت می‌کردند اما پس از مدتی مدیران این نرم‌افزار تغییر رویه دادند و کاربران با شارژ کردن حساب خود به صورت ماهانه، سه ماهه، شش ماهه یا سالانه به بی‌نهایت فیلم و سریال دسترسی پیدا می‌کردند. این روش هم از بعد درآمد برای مدیران نتفلیکس بهتر بود و هم کاربران راضی‌تر بودند و با هزینه‌ای کمتر به فیلم‌ها و سریال‌ها دسترسی پیدا می‌کردند.
او در رابطه با شیوه فعالیت یوتیوب گفت: مدیران این سایت از روش C to C استفاده می‌کنند و نرم‌افزارها و سایت‌های بسیاری در دنیا مانند آپارات از آن الگوبرداری کرده‌اند. در این روش منبع درآمد سایت تبلیغات است. در یوتیوب یا از پخش تبلیغات درآمدزایی می‌شود یا اینکه کاربران اکانتی خریداری می‌کنند تا دیگر ناچار به مشاهده تبلیغات نباشند. البته آپارات فروش اکانت برای پخش نشدن آگهی‌های بازرگانی را ندارد.
این کارشناس فناوری اطلاعات با اشاره به پلتفرم‌هایی که نوآوری‌هایی در این حوزه داشته‌اند، بیان کرد: برخی از پلتفرم‌ها به صورت اختصاصی امکاناتی را فراهم کرده‌اند تا یک نفر را به صورت زنده به هزاران کاربر نشان دهند و نمونه آن را می‌توانید در استوری‌های اینستاگرام مشاهده کنید. این پلتفرم برای سرویس‌های بازی نیز استفاده می‌شود. معتبر‌ترین این پلتفرم‌ها Twitch است.او گفت: برخی از این پلتفرم‌ها سرویس‌های آموزشی راه‌اندازی کرده‌اند و به افرادی که ویدئوی زنده یا آموزشی منتشر می‌کنند مبلغی را به عنوان حق عضویت یا حمایت مالی پرداخت می‌کنند.
فداکار درباره استقبال نرم‌افزارهای VOD در ایران اظهار کرد: در ایران موج نرم‌افزارهای VOD از سال گذشته راه‌اندازی شده و نرم‌افزارهای ویدئویی در ایران جدی‌تر به آن پرداختند. این نرم‌افزار و سایت‌هایی که از آن استفاده می‌کنند در کشورمان طرفداران بسیاری دارند و به ویژه نرم‌افزار فیلیمو کاربران بسیاری را جذب کرده که با استقبال از آن به طور همزمان نرم‌افزارهای مشابه دیگری نیز فعالیت خود را آغاز کردند. البته دیگر نرم‌افزارها قدرت و جذابیت فیلیمو را نداشتند.
او درباره پلتفرم‌هایی که از نرم‌افزار VOD در زمینه آموزش استفاده می‌کنند بیان کرد: در میان سرویس‌های آموزشی داخل ایران مهم‌ترین بازیگر فرانش است و در این سرویس‌ها مهارت‌ها و دانش‌ها ضبط و در پلتفرم بارگذاری می‌شود و سپس کاربران بر اساس نیاز خود ویدئوهای آموزشی را خریداری می‌کنند. در این میان ۳۰ درصد از درآمدزایی به جیب مدیران پلتفرم و ۷۰ درصدبه حساب تولیدکننده محتوای آموزشی ویدئویی واریز می‌شود.