چالش امنیتی چین و تهدید جهانی روسیه

گروه جهان- در پایان نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، این سازمان بر تقویت جناح شرقی خود تاکید کرد و بار دیگر روسیه را تهدیدی برای اروپا و این ائتلاف نظامی خواند. رییس‌جمهوری آمریکا از ارسال تسلیحات جدید به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد. سران ناتو در سند استراتژیک جدید این ائتلاف، روسیه را مهم‌ترین تهدید مستقیم علیه امنیت کشورهای عضو ناتو و چین را چالشی در برابر منافع، امنیت و ارزش‌های این ائتلاف نظامی خواندند.
بوریس جانسون نخست‌وزیر بریتانیا در این نشست خواستار افزایش سهم کشورهای عضو این ائتلاف نظامی از دو درصد تولید ناخالص ملی آنها به دو و نیم درصد شد. از طرفی ترکیه هم پیشنهاد کرد کریدوری را برای عبور غلات اوکراین از دریای سیاه باز و ۲۰ میلیون تن غلات به بازارهای جهانی صادر کند. ناتو در بیانیه پایانی نشست خود در مادرید چین را به عنوان یکی از اولویت‌های استراتژیک خود برای دهه آینده ذکر و اظهار کرد، سیاست‌های پکن منافع، امنیت و ارزش‌های آن را به چالش می‌کشد.
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی همچنین از فنلاند و سوئد دعوت کرد تا به عضویت آن درآیند و روسیه را تهدیدی مستقیم برای این ائتلاف خواند. نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا روز چهارشنبه آغاز شد و به انتشار بیانیه سران این شرکت‌کننده در آن در مادرید و تصویب سند مفهوم استراتژیک این ائتلاف منجر شد. این بیانیه می‌گوید که اعضای ناتو با امضای پروتکل‌های الحاق برای دو کشور فنلاند و سوئد موافقت کردند. ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو گفت: هدف اعضا این است که روند تصویب این عضویت را در اسرع وقت انجام دهند.
ترکیه پیش‌تر با پیوستن این دو کشور مخالفت کرده بود، اما این کشور پس از گفت‌وگوی رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهورش با رهبران فنلاند و سوئد و استولتنبرگ در روز سه‌شنبه، موضع خود را تغییر داد. ناتو همچنین یک سند مفهوم استراتژیک جدید را برای هدایت توسعه سیاسی و نظامی این ائتلاف برای دهه آینده تصویب کرد.
این سند روسیه را مهم‌ترین و مستقیم‌ترین تهدید برای ناتو خواند. این بلوک قبلا این کشور را شریک استراتژیک نامیده بود. ناتو اعلام داشت بازدارندگی و دفاع را برای همه متحدانش به میزان قابل‌توجهی تقویت خواهد کرد. همچنین این مفهوم برای اولین بار به چین اشاره و اظهار کرد که جاه‌طلبی‌های اعلام شده و سیاست‌های قهرآمیز این کشور منافع، امنیت و ارزش‌های ناتو را به چالش می‌کشد.
اعضای ناتو همچنین با رهبران چهار کشور حوزه آسیا-اقیانوسیه شامل ژاپن به تبادل‌نظر درباره چالش‌های جهانی پرداختند. این ائتلاف نظامی غربی در حالی این بیانیه‌ را اعلام کرد که رهبرانش در ۲۹ ژوئن در مادرید برای مقابله با آنچه که ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو، بزرگ‌ترین بحران امنیتی از زمان جنگ جهانی دوم نامید، در نشستی شرکت کردند.
این بیانیه ناتو تاکید می‌کند که چگونه حمله روسیه به اوکراین به طور چشمگیری نظم امنیتی اروپا پس از جنگ سرد را به هم ریخته است. این ائتلاف همچنین وعده داده که حمایت سیاسی و عملی را از اوکراین در مواجهه با حمله روسیه افزایش دهد. ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو تاکید کرد، اوکراین در راستای استقلال خود و همچنین برای ارزش‌ها و امنیت غرب می‌جنگد.
اما ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، در یک سخنرانی ویدئویی در این نشست، ناتو را به خاطر عدم پذیرش تمام و کامل‌تر کشورش سرزنش کرد و با هدف شکست نیروهای مسکو تسلیحات بیشتری درخواست کرد.
زلنسکی به رهبران ناتو گفت که اوکراین به سلاح‌های سنگین پیشرفته‌تر و حمایت مالی بیشتر برای جلوگیری از حمله روسیه نیاز دارد و هشدار داد که جاه‌طلبی‌های مسکو به کشورش ختم نخواهد شد. در این بیانیه همچنین آمده است که رهبران ناتو در ۲۹ ژوئن با دعوت رسمی از فنلاند و سوئد برای پیوستن به این ائتلاف پس از توافق ترکیه با دو کشور شمال اروپا و کنار گذاشتن اعتراضاتش موافقت کردند.
هشدار نسبت به درگیری ناتو-روسیه
دبیرکل ناتو در یک کنفرانس مطبوعاتی در اختتامیه نشست سران ناتو در شهر مادرید به طرح هشدارهایش در قبال مسائلی که این ائتلاف به عنوان تهدید تلقی می‌کند شامل چین، روسیه، بودجه‌های نظامی ائتلاف و چالش‌های خاورمیانه و شمال آفریقا پرداخت.
ینس استولتنبرگ خطاب به خبرنگاران عنوان کرد: چین به طور قابل‌توجهی در حال تقویت نیروهای نظامی خود از جمله در زمینه سلاح‌های هسته‌ای، قلدری برای همسایگانش و تهدید تایوان است.
استولتنبرگ خاطرنشان کرد: ما باید به ایستادن در کنار شرکای خود برای حفظ نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین ادامه دهیم. استولتنبرگ به خبرنگاران گفت که ناتو همکاری با شرکایش در حوزه هند- اقیانوسیه از جمله ژاپن را در زمینه امنیت دریایی، دفاع سایبری و سایر زمینه‌ها افزایش خواهد داد. او همچنین بیان کرد: ما به هیچ عنوان قصد درگیری مستقیم با روسیه را نداریم و در واقع برای جلوگیری از جنگ تلاش می‌کنیم. دبیرکل ناتو افزود: اگر جنگ اوکراین به یک جنگ تمام‌عیار بین روسیه و ناتو تبدیل شود، شاهد خسارات جبران‌ناپذیری در منطقه خواهیم بود که هم‌اکنون در اوکراین نمونه‌اش را مشاهده می‌کنیم.
جلوگیری از سرایت جنگ به خارج از اوکراین
استولتنبرگ همچنین خاطرنشان کرد که ناتو دو وظیفه دارد: حمایت از اوکراین و جلوگیری از سرایت درگیری به خارج از اوکراین. وی تاکید کرد: هدف اصلی ناتو جلوگیری از تنش‌ در منطقه است و به خاطر همین درگیر هیچ جنگی نخواهد شد. ینس استولتنبرگ همچنین بر حمایت مستمر از اوکراین تاکید کرد و از مسکو خواست که نیروهایش را از این کشور خارج کند و به جنگ پایان دهد.
دبیرکل ناتو در عین حال از اعضای ائتلاف خواست تا هزینه‌های دفاعی خود را در راستای توسعه ابزارهای نظامی، توانمندی‌ها، آموزش‌ها و حمایت از بودجه ائتلاف افزایش دهند.
استولتنبرگ در کنفرانس مطبوعاتی در پایان نشست سران ناتو در مادرید گفت: از رهبران ائتلاف خواستیم هزینه‌های دفاعی را از جمله در زمینه توسعه ابزارهای نظامی، قابلیت‌ها و آموزش‌ها و با هدف حمایت از بودجه ائتلاف افزایش دهند. سرمایه‌گذاری نظامی در پرتو جهانی در حال تغییر و خطرناک‌تر شدن است و ظهور جنگ‌ها در اروپا که درد و رنج‌های روزانه را افزایش می‌دهد، ضروری است.
این نشست سران ناتو در عین حال به تهدیدات و چالش‌ها در خاورمیانه، شمال آفریقا و منطقه ساحل در قاره آفریقا پرداخت. ینس استولتنبرگ در پایان این نشست بیان کرد که کشورهای عضو ناتو مشخصا به موضوع پیشرفت‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی روسیه و چین در جناح جنوبی ائتلاف پرداخته‌اند.
اسپانیا در این اجلاس متعهد شد کشورهای ناتو را از تهدیدات حوزه جناح جنوبی ناتو آگاه کند و از تصمیم این پیمان برای توجه به این موضوع استقبال کرد. ینس استولتنبرگ، متعهد به حمایت بیشتر ناتو از کشورهای آفریقایی و خاورمیانه همچنان که این ائتلاف به دنبال رقابت و مقابله با نفوذ فزاینده روسیه و چین در این حوزه‌هاست شد.
او گفت که رهبران این ائتلاف در نشست مادرید درباره اینکه چگونه روسیه و چین به دنبال منافع سیاسی، اقتصادی و نظامی در سراسر مناطق همسایه در جنوب ما هستند، بحث کردند. استولتنبرگ افزود: مسکو و پکن هر دو از اهرم‌های اقتصادی، اجبار و رویکردهای ترکیبی برای پیشبرد منافع خود در این منطقه استفاده می‌کنند. او عنوان کرد: بنابراین امروز، ما در مورد چگونگی رسیدگی به این چالش رو به رشد، از جمله با حمایت بیشتر از آن شرکا در منطقه بحث کردیم.
دبیرکل ناتو اضافه کرد: این مساله یک چالش فزاینده است که ناتو می‌خواهد به ویژه با ارائه کمک‌های بیشتر به شرکای خود در منطقه با آن مقابله کند. ما به کشور موریتانی برای تامین امنیت مرزهای خود و مقابله با مهاجران غیرقانونی و تروریسم کمک خواهیم کرد.
استولتنبرگ تاکید کرد: فقدان امنیت در این مناطق تاثیر مستقیمی بر امنیت متحدان دارد و مسائل شامل تهدیدات غیرسنتی که به ویژه در این مناطق وجود دارد، تروریسم و مهاجران غیرقانونی هستند. دبیرکل ناتو خاطرنشان کرد که ائتلاف تحت امرش با بسته تقویت ظرفیت دفاعی برای موریتانی به منظور کمک به این کشور در زمینه امنیت مرزی، مقابله با مهاجرت غیرقانونی و تروریسم و به عمل آوردن حمایت بیشتر از تونس و اردن موافقت کرده است.
پدرو سانچز نخست‌وزیر اسپانیا گفت: تضمین کرده‌ایم که جناح جنوبی ناتو فراموش نخواهد شد. مادرید به ویژه نگران است که بی‌ثباتی در منطقه ساحل در آفریقا منجر به افزایش مهاجرت غیرقانونی شود.
کمک ۸۰۰ میلیون دلاری آمریکا به اوکراین
رییس‌جمهور آمریکا در این نشست از حمایت غرب از اوکراین تا زمانی که لازم باشد خبر داد و اعلام کرد که روسیه در این جنگ پیروز نخواهد شد. جو بایدن در اظهاراتی در خاتمه اجلاس سران ائتلاف ناتو در شهر مادرید،‌ پایتخت اسپانیا از یک کمک تسلیحاتی ۸۰۰ میلیون دلاری برای اوکراین خبر داد و گفت: آمریکا تا زمانی که لازم باشد از کی‌یف در جنگ با روسیه حمایت خواهد کرد.
او در جریان نشست سران ناتو در مادرید به خبرنگاران گفت: قصد داریم بیش از ۸۰۰ میلیون دلار کمک دیگر را برای زمینه‌های دفاع هوایی، توپخانه، سیستم‌های ضدآتشبار و سایر تسلیحات اعلام کنیم. بایدن در ادامه این صحبت‌هایش عنوان کرد: حمایت غرب از اوکراین تا زمانی که لازم باشد حفظ خواهد شد و روسیه به پیروزی نخواهد رسید.
او ادامه داد: به اوکراین پایبند می‌مانیم و همه ائتلاف به اوکراین تا هر زمان که لازم باشد پایبند خواهد بود، تا زمانی که مطمئن شوند از روسیه شکست نخواهند خورد. بایدن گفت: اوکراین تاکنون ضربه سختی به روسیه وارد کرده است. نمی‌دانم چگونه این جنگ قرار است پایان یابد، اما با شکست اوکراین توسط روسیه پایان نخواهد یافت.