3 - 11 - 2019
چالش بهرهوری
در حالی که شرکت راهآهن به دنبال افزایش ناوگان ریلی اعم از باری، مسافری و لوکوموتیو است، اما به نظر میرسد مشکل اصلی این صنعت، فقدان بهرهوری باشد نه کمبود ناوگان. در شهریور امسال شاهد ورود ۲۱۳ دستگاه انواع ناوگان ریلی تولید داخل به شبکه ریلی کشور با حضور وزیر راهوشهرسازی و مدیران ارشد صنعت حملونقل ریلی کشور بودیم؛ اتفاقی که اگرچه میتواند هم به شکوفایی صنعت تولید ناوگان و به هم صنعت حملونقل ریلی کمک کند، اما در صورت عدم ارتقای بهرهوری در شبکه، عملا به هدررفت منابع و بلااستفاده بودن ناوگان منجر میشود. براساس قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه، سهم راهآهن از حمل بار، در بازه زمانی سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ باید به ۳۰ درصد کل بار جابهجا شده در کشور برسد. به عبارت دیگر برای رسیدن به این هدفگذاری باید ۱۲۹ میلیون تن بار توسط ناوگان ریلی جابهجا شود چراکه در سال ۱۳۹۶ حدود ۴۳۰ میلیون تن بار توسط جادههای کشور جابهجا شده است. مجموع بار جابهجا شده در سال ۹۶ در بخش جادهای و ریلی با احتساب حدود ۵۰ میلیون تن بار جابهجا شده ریلی ۴۸۰ میلیون تن بوده است.
همین موضوع سبب شده کارشناسان و مسوولان مختلفی که با حملونقل ریلی سروکار دارند از این هدفگذاری استفاده کنند و تحلیلهای مختلفی نظیر کمبود در زیرساخت مورد نیاز، کم بودن طول خطوط شبکه ریلی و کمبود ناوگان ریلی ارائه دهند.
این در حالی است که در خردادماه سال جاری رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت در حاشیه بازدید از نمایشگاه صنایع ریلی در جمع خبرنگاران از کمبود و نیاز کشور به ناوگان ریلی خبر داد.
با این حال سعید رسولی، مدیرعامل شرکت راهآهن شهریورماه امسال در حاشیه مراسم رونمایی از ۲۱۳ دستگاه انواع واگن باری مسافری و لوکوموتیو در جمع خبرنگاران گفت: تا پایان سال آینده ۹۷۴ دستگاه ناوگان ریلی به شبکه ریلی کشور افزوده میشود که با احتساب این تعداد ناوگان تولید داخل، از واردات واگن بینیاز خواهیم شد.
آمار مراجع جهانی از بهرهوری صنعت ریلی ایران
طبق گزارش اتحادیه راهآهنهای دنیا (UIC)، در سال ۲۰۱۷، شاخص تناژ بار خالص حمل شده توسط واگن باری نسبت به تعداد واگن باری در گردش (واگنهای باری فعال) شبکه ریلی ایران با کشورهای نه چندان پیشرفتهای نظیر قزاقستان، فنلاند، ازبکستان و بلاروس نشان میدهد بهرهوری واگن باری ما در مقایسه با این کشورها دارای عملکرد پایینتری است.
همانگونه که در نمودار مشهود است، در کشور ایران هر یکهزار واگن باری، کمتر از دو میلیون تن بار حمل میکند در حالی که هر یکهزار واگن باری در بلاروس و ازبکستان کمتر از چهار میلیون تن، در فنلاند حدود ۵/۴ میلیون تن و در قزاقستان حدود پنج میلیون تن بار حمل میکند. بر این اساس بهرهوری ناوگان ریلی باری در ایران، در بهترین حالت نصف کشورهای مذکور است.
شرکتهای ریلی: راهآهن توان اعزام تنها ۳۰۰ کیلومتر قطار باری در روز را دارد
از سوی دیگر شرکتهای حملونقل ریلی عضو انجمن صنفی شرکتهای ریلی در نامهای به مدیرکل بازرگانی داخلی شرکت راهآهن در خصوص اجبار شرکت راهآهن به شرکتهای ریلی حمل بار مبنی بر افزایش ناوگان باری به ۶۰۰ دستگاه واگن از سوی این شرکتها، اعلام کردهاند که شرکت راهآهن تنها میتواند ۳۰۰ کیلومتر در روز به قطارهای باری خدمات دهد که بهرهوری بسیار پایینی برای شرکتهای ریلی داشته و لذا این شرکتها تمایلی به افزایش ناوگان خود ندارند. سیدمیثم لاجوردی، کارشناس صنعت حملونقل ریلی در گفتوگو با مهر اظهار داشت: این عملکرد پایین واگن باری در کشور میتواند دلایل متعددی نظیر اولویتبندی نامناسب در سیر قطارها و کنترل ترافیک به شیوه سنتی داشته باشد که باعث کاهش سرعت میانگین سیر و افزایش زمان سیر واگنها شده است. وی ادامه داد: هرچند بالا بودن میانگین سن ناوگان باری کشور و مستهلک بودن آن نیز میتواند در عملکرد آن تاثیر داشته باشد، اما واضح است که مشکل اصلی حمل بار ریلی در کشور، کمبود واگن باری نیست بلکه در صورت تامین ناوگان جدید این نرخ از بازدهی سبب میشود استفاده بهینه از زیرساخت موجود صورت نپذیرد.
به جای روش پُرهزینه افزایش ناوگان، بهرهوری را افزایش دهید
این کارشناس حملونقل ریلی یادآور شد: بر این اساس پیشنهاد میشود مسوولان و سیاستگذاران حوزه حملونقل ریلی با تمرکز بر موضوع بهرهوری قبل از انتخاب سادهترین و پرهزینهترین شیوه برای ارتقای کمی و کیفی خدمات ریلی، به بررسی کارشناسی شبکه مسائل حملونقل پرداخته و با برنامهریزی مناسب نسبت به اتخاذ راهکارهای علمی جهت ارتقای بهرهوری شبکه ریلی اقدام کنند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد