چالش واشنگتن و پکن در قاره سیاه

معاون آفریقا در وزارت خارجه آمریکا با اشاره به فرصت‌های نشست آمریکا- آفریقا برای اوباما تاکید کرد که واشنگتن در پی رقابت با پکن بر سر قاره سیاه است.
نشست سه روزه مشترک اوباما با سران ۵۰ کشور آفریقایی دیروز با هدف گسترش روابط واشنگتن با کشورهای قاره سیاه و جلوگیری از نفوذ فزاینده چین در این قاره در واشنگتن برگزار شد. انتظار می‌رود که همزمان با تبدیل چین به مقام اول شریک تجاری آفریقا، سرمایه‌‌گذاری تجاری و وضعیت سیاسی کشورهای قاره سیاه و نحوه مقابله با شیوع ویروس ابولا در غرب آفریقا از جمله موضوعات اصلی در این نشست باشد.تلاش آمریکا برای مقابله با نفوذ چین درحالی است که ارزش داد و ستد پکن با آفریقا ۲۰۰ میلیارد دلار بوده که این رقم دو برابر ارزش داد و ستد واشنگتن با این قاره سیاه است. در همین رابطه شورای روابط خارجه آمریکا در گزارشی نوشت، اولین نشست رهبران آمریکا و آفریقا در واشنگتن برگزار می‌شود و بیش از ۵۰ نفر از سران این قاره گردهم می‌آیند و انتظار می‌رود که گسترش همکاری‌ها در بخش‌های خصوصی و غیر‌دولتی در حاشیه این اجلاس مورد بررسی قرار گیرد.این نشست سه روزه یک سال پس از دیدار باراک اوباما از این قاره برگزار شده و پیش بینی می‌شود که با هدف مقابله با نفوذ چین در قاره آفریقا باشد. به نوشته شورای روابط خارجه آمریکا، چین از ایالات متحده در زمینه تجارت و دیپلماسی آفریقا پیشی گرفته است اما به نظر می‌رسد که باراک اوباما خواهان داشتن روابط بهتر با سران این کشورهاست.

بوکوحرام والشباب در صدر مذاکرات
خبرگزاری فرانسه در گزارشی به قلم بن سیمون از لاگوس درباره نشست آتی رهبران آمریکا و آفریقا در واشنگتن گزارش داد:
افزایش خشونت‌ها از سوی گروه‌های افراطی اسلامگرا در آفریقا از موضوعات مهم مورد بحث در نشست رهبران آمریکا و آفریقا خواهد بود‌؛ نشستی که باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا این هفته در واشنگتن میزبانی آن را بر عهده خواهد داشت.درحالی که ناامنی ایجاد شده از سوی گروه بوکو‌حرام در نیجریه و کامرون یا خشونت‌های گروه الشباب در سومالی و بخش‌هایی از کنیا و اوگاندا به شدت مایه نگرانی است، آمریکا درباره افزایش حمایت‌های مستقیم نظامی از دولت‌های این کشورها بسیار محتاطانه عمل می‌کند‌ این در حالی است که کارشناسان می‌گویند واشنگتن ترجیح می‌دهد از نیروهای چند ملیتی آفریقایی همانند نیروهای اتحادیه آفریقا حمایت کند که با وجود مشکلات، بسیار شفاف‌تر از بسیاری از ارتش‌های ملی کشورها عمل می‌کند.
اوباما اعلام کرده است نشست رهبران آمریکا و آفریقا- که نخستین نشست در نوع خود محسوب می‌شود و دیروز آغاز به کار کرد- فضایی به منظور گفت‌وگو با رهبران آفریقا درباره موضوعات امنیتی فراهم می‌آورد. وی همچنین گفت هدف از برگزاری چنین نشستی، همکاری با شرکای قدرتمند و نیروهای امنیتی موثر است که سبب صرفه‌جویی در بودجه ارتش آمریکا و کمک به حفظ آمریکا در طولانی‌مدت می‌شود.
چنین شرکای قدرتمندی همواره در دسترس نیستند و تحلیلگران می‌گویند اگر آمریکا امیدوار است بر اوضاع این قاره تاثیر‌‌گذار باشد، باید با برخی از آشفته‌ترین ارتش‌های آفریقا همکاری کند. سال‌های زیادی است که مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند تمایل دارند به نیجریه در مقابله با گروه بوکو‌حرام کمک کنند؛ گروهی که اقداماتشان سبب کشته شدن بیش از ۱۰ هزار نفر از سال ۲۰۰۹ تاکنون شده است.
ربودن بیش از ۲۰۰ دانش‌آموز در ماه آوریل از سوی بوکو‌حرام سبب جلب توجهات در سطح جهان به این موضوع گردیده و موجب شده آمریکا در ماه می از کمک‌های نظامی و اطلاعاتی به دولت نیجریه خبر دهد.
جان کمپل سفیر سابق آمریکا در نیجریه اعلام کرد نیجریه پیشنهاد آمریکا را در این زمینه پذیرفت اما شواهد نشان می‌دهد این کشور در مجموع علاقه‌مند به همکاری با آمریکا در زمینه دریافت کمک یا آموزش نیروهای نیجریه نیست‌.
شورشیان گروه الشباب علاوه بر انجام حملات بیرحمانه در سومالی جنگ‌زده، در سراسر شرق آفریقا اقدام به کشتن غیر‌نظامیان کرده‌اند. آنها در سال ۲۰۱۰ اقدام به بمب‌گذاری در پایتخت اوگاندا کرده و سال گذشته نیز به یک مرکز خرید در نایروبی حمله کردند.
آمریکا کمک‌های لجستیکی، آموزشی، اطلاعاتی و مالی در اختیار نیروهای آفریقایی قرار داده است که با گروه الشباب در سومالی می‌جنگند. بن رودس، مشاور معاون امنیت ملی آمریکا در آستانه برگزاری این نشست اعلام کرد این نوعی دخالت است که یک دولت خواهان آن است.
او افزود آمریکا همچنان درباره تلاش‌های گروه‌های تروریستی بین‌المللی به منظور یافتن پایگاهی برای خود در آفریقا نگران است این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران گروه‌هایی نظیر بوکوحرام و الشباب را گروه‌هایی می‌دانند که بر انجام حملات در خاک آمریکا متمرکز نیستند.این در حالی است که عملیات نیروهای اتحادیه آفریقا علیه گروه الشباب سبب شده است این گروه تا حدودی در سومالی متوقف شود و دولت‌های مورد حمایت غرب در این کشور‌ها همچنان بر سر قدرت باقی بمانند‌. گفته می‌شود حقوق سربازان این کشورها از سوی فرماندهان آنها مصادره می‌شود و تسلیحات صلحبانان در اختیار گروه الشباب قرار گرفته است.
این نیروها تحت رهبری نیروهای اوگاندایی قرار دارند؛ کشوری که زمانی روابطی نزدیک با آمریکا داشت اما در حال حاضر این روابط رو به وخامت گذاشته است. ارتش اوگاندا همواره تحت کنترل شدید یووری موسوینی رییس‌جمهور اوگاندا و افراد وفادار به او قرار داشته است؛ کسی که به غارت میلیون‌ها دلار کمک‌های خارجی آمریکا از زمان رسیدن به قدرت در سال ۱۹۸۶ و استفاده از ارتش به منظور سرکوب مخالفان سیاسی خود متهم است.
اعمال قانون ضد‌همجنس‌بازی- که جان کری وزیر امور خارجه آمریکا آن را با اقدامات دوران نازی‌ها مقایسه کرده است- سبب تشدید نظارت بر حمایت‌های آمریکا بر کامپالا شده است‌. دادگاهی در اوگاندا این هفته این قانون را لغو کرد اما متحدان موسولینی می‌گویند می‌توان این قانون را بار دیگر اجرا کرد.
گروه کوچکی از نیروهای ویژه آمریکایی از سال ۲۰۱۱ در منطقه اوبو در جمهوری آفریقای مرکزی مستقر شده‌اند و به عملیات برای دستگیری جوزف کانی فرمانده ارتش مقاومت- که تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی قرار دارد- کمک می‌کنند.
کانی- که در اواخر دهه ۱۹۸۰ شورش‌های خود را در شمال اوگاندا آغاز کرد- مجبور به فرار از کشور خود شده است اما نیروهای اوگاندایی همچنان در حال تعقیب او هستند. سوزان رایس، مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد از زمان پیوستن آمریکا به عملیات کمک برای یافتن کانی در سال ۲۰۱۰، کشتارهای ارتش مقاومت ۷۵ درصد کاهش یافته است.