چرایی سرکوب بازار با عرضه نمادهای ارزنده

با وجود آنکه گزارش‌های بسیاری از شرکت‌های فعال در بازار حاکی از رشد سودآوری این شرکت‌هاست، اما همچنان سایه منفی‌های چند نماد خاص بر سر بازار سرمایه سنگینی می‌کند. خیلی از سهامداران گله دارند که چرا سهم‌های خوبشان باید قربانی روند چند نماد بزرگ و لیدر که اوضاع چندان مساعدی هم ندارند، شود؟
افزایش هیجان با تمرکز بر حاشیه سازی‌ها
رامین خدابنده کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با بورس‌نیوز در این خصوص بیان کرد: تمرکز روی نکات حاشیه‌ای فقط به هیجان منفی بازار دامن می‌زند. او افزود: چالش اصلی بازار سرمایه ما، نگرش نادرست سرمایه‌گذاران نسبت به این بازار بوده و مادامی‌که این نگرش اصلاح نشود، کنترل بازار در دست نوسان‌گیران خواهد بود و بازار، به ثبات نخواهد رسید. این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: نوسانگیری در تمام بورس‌های دنیا رواج دارد؛ ولی در بورس‌های جهانی بخش عمده سرمایه‌گذاری‌ها، از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌شود و نوسانگیری فقط بخش اندکی از معاملات را تشکیل می‌دهد.
محدودیت انتخاب صندوق‌های سرمایه‌گذاری
خدابنده اظهار کرد: در نظر داشته باشید اگرچه مردم را به سرمایه‌گذاری از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری تشویق کرده‌ایم، ولی مشکل اصلی صندوق‌های سهامی این است که مدیران این صندوق‌ها در سرمایه‌گذاری‌های خود با محدودیت‌های متعدد مربوط به حدنصاب سرمایه‌گذاری در سهام مواجه هستند و این اختیار را ندارند که با در نظر گرفتن وضعیت بازار سهام، حجم سرمایه‌گذاری‌های‌شان در سهام را افزایش یا کاهش دهند. وی اضافه کرد: از سوی دیگر، با هر منفی بازار، فشار ابطال یونیت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری به سبب هیجان سرمایه‌گذاران تشدید شده و مدیران صندوق برای تسویه با مشتریان خود چاره‌ای جز فروش سهام ندارند و طبیعی است که در چنین مواقعی، سهم‌های خوب و ارزنده، نقد‌شوندگی بالاتری دارند و در نهایت، مدیران صندوق‌ها سهم‌های مناسب‌تر را می‌فروشند و این چرخه معیوب، مدام در حال تکرار است. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: شکی نیست که بازار سرمایه، جای سهم‌های خوب است و سهم‌های بد، باید از این بازار خارج شوند. اما مرتبا شاهد هستیم که هر مثبت بازار باعرضه حقوقی‌ها در نمادهای ارزنده‌ای مثل برخی نمادهای بزرگ بانکی و… سرکوب می‌شود و بخش عمده این عرضه‌ها، فقط به همین علت صورت گرفته است.
سرمایه‌گذاری بلندمدت؛ تنها راه نجات بورس
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: تنها راه نجات بازار سرمایه ما، این است که سرمایه‌گذاری‌ها بلندمدت‌تر شود. خدابنده تصریح کرد: صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعلی بازار هم صندوق‌های درآمد ثابت و هم مختلط و هم سهامی، به سبب ساختار خود، برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت ضعف‌هایی دارند و باید تدابیری اندیشید تا محدودیت‌های مربوط به حدنصاب‌ها در این صندوق‌ها برداشته شود یا اینکه امکان راه‌اندازی صندوق‌هایی فراهم شود که مدیران آن، محدودیتی در سرمایه‌گذاری‌ها نداشته باشند و بر اساس شرایط بازار سرمایه، تصمیم بگیرند که چند درصد از منابع صندوق صرف خرید سهام و چه مقدار، صرف خرید اوراق شود. وی اضافه کرد: البته از چند سال قبل، پیگیر راه‌اندازی صندوق‌های بازنشستگی اختیاری یا صندوق‌های رفاه کارکنان یا هر اسم دیگری که شاید برای این صندوق‌ها در نظر گرفته شود بوده‌ایم و این طرح بعد از حضور آقای قالیباف‌اصل در سازمان بورس و اوراق بهادار، مجددا در دست بررسی قرارگرفته است. خدابنده ادامه داد: هدف از راه‌اندازی این صندوق‌ها این است که شرکت‌های بزرگ، بخشی از درآمد کارکنان خود را جهت یک سرمایه‌گذاری بلندمدت (حداقل پنج ساله) در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کنند تا هم منابع سرمایه‌گذاران خرد به بازار سرمایه هدایت شود و منافع توسعه این بازار، نصیب اقتصاد کشور و سرمایه‌گذاران شود و هم مدیران صندوق‌ها، امکان انتخاب سهم بر اساس تحلیل بلندمدت را داشته باشند. خدابنده ابراز کرد: طبیعی است که در چنین شرایطی، سهم‌هایی مورد اقبال قرار خواهند گرفت که وضعیت بنیادی مناسب‌تری داشته باشند و بازار سرمایه تحت تاثیر هر اتفاق ساده و حاشیه‌ای، دچار تلاطم نخواهد شد. وی تصریح کرد: البته مردم عادی هم امکان سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها را خواهند داشت؛ ولی این طرح بیشتر برای سرمایه‌گذاری‌های گروهی جذاب خواهد بود. این صندوق‌ها قطعا مورد استقبال قرار خواهند گرفت؛ کما اینکه برخی شرکت‌ها از همین حالا تمایل خود را به سرمایه‌گذاری از طریق چنین صندوق‌هایی اعلام کرده‌اند. این کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: البته در بعضی کشورها، این اختیار به شرکت‌ها داده‌ شده که سهم کارفرما به‌جای واریز به صندوق‌های بازنشستگی اجباری، به این صندوق‌ها تزریق شود. این امکان به رقابت بیشتر بین این نوع از صندوق‌ها برای کسب بازدهی بالاتر منجر شده است. خدابنده ادامه داد: اجرای این طرح در کشور ما که سهم کارفرما به‌جای صندوق‌های بازنشستگی اجباری، به صندوق‌های بازنشستگی اختیاری واریز شود، نیاز به مصوبه مجلس دارد- شایعاتی هم در موردبررسی این موضوع در مجلس شنیده‌ایم- که امیدواریم این شایعه جدی باشد و ضعف‌های برخی صندوق‌های بازنشستگی اجباری، پوشش داده شود. وی افزود: مزیت دیگر این صندوق‌ها، شفافیت عملکرد آنهاست؛ شفافیتی که جای آن در صندوق‌های بازنشستگی اجباری خالی است!
ضرورت صدور مجوز سبدگردانی بلندمدت گروهی
خدابنده ادامه داد: علاوه بر این، اگر مجوز سبدگردانی بلندمدت گروهی هم به سبدگردان‌ها داده شود، از رفتارهای هیجانی بازار کاسته شده و سرمایه‌های خرد، راهی سهم‌های ارزنده بازار خواهد شد. وی افزود: در حال حاضر، بسیاری از سهامداران هیچ تحلیلی از معاملات خود ندارند. مثلا یک روزبه امید توافق با آمریکا و خوش‌بینی به روی کار آمدن بایدن و… سهام خودرویی می‌خرند و چند روز بعد، بدون آنکه اتفاقی رخ دهد باید در صف فروش همان سهام قرار می‌گیرند. حال ‌آنکه اگر سهامداری با چنین نگرشی اقدام به خرید سهام خودرویی کرده، باید حداقل یک دوره شش‌ماهه سهامداری کند. این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: این وضعیت نشان می‌دهد بازار سرمایه ما با چالش استراتژی مواجه است و در ‌این سال‌ها مرتبا به فکر افزایش کمی سهامداران بوده‌اند، بی‌آنکه فکری به حال اصلاح نگرش سرمایه‌گذاران کرده باشیم. به‌جای مسکن‌های کوتاه‌مدت، باید فکری برای درمان قطعی بازار سرمایه کرد.