چرا دولت بی‌خیال واردات نمی‌شود

گروه بازرگانی – به نظر می‌رسد برای واردات شکر اختلاف‌نظر وجود دارد چراکه بخشی از بدنه دولت معتقد به ممنوعیت واردات در پی اشباع بازار است و بخشی دیگر همچنان در حال صدور مجوز برای ادامه واردات آن.
با توجه به ذخیره‌سازی ۸۱۵ هزار تنی شکر در کشور تا فرا رسیدن فصل آینده و ازسرگیری تولید این محصول توسط تولیدکنندگان داخلی، واردات شکر در سال ۹۳ با تصمیم قاطع وزیر جهاد کشاورزی برای نخستین‌بار در ماه‌های دی، بهمن و اسفند به صفر رسید که نشان‌دهنده قطع واردات در زمستان سال گذشته بوده است.
با روی کار آمدن دولت یازدهم و انتخاب دوباره وزیر جهاد کشاورزی دولت اصلاحات، با تلاش انجمن صنایع قند و شکر ایران، وزیر جهاد کشاورزی در آغاز سال ۹۳ و با استفاده از اختیارات قانونی خود ناشی از ماده«۱۶» قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی اقدام به ممنوعیت ثبت‌سفارش شکر کرد و واردات شکر تحت کنترل درآمد و برای نخستین‌بار هیچ رقمی در ستون واردات ماه‌های دی، بهمن و اسفند ۹۳ و همچنین فروردین و اردیبهشت‌ماه ۹۴ ثبت نشد و پس از سال‌ها، مجددا ستون تولید در آمارهای مقایسه‌ای بر ستون واردات غلبه کرد.
در شرایطی که در سال پیش یک میلیون و ۳۲۵ هزار تن شکر چغندری و نیشکری در کشور تولید شد که بالاترین میزان تولید در عمر ۱۲۰ساله صنعت قند و شکر کشور است، پیش‌بینی می‌شد امسال این رقم به یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن افزایش یابد این در حالی است که بیشترین میزان تولید تاکنون یک میلیون و ۲۷۴ هزار تن و متعلق به سال ۱۳۸۲ بوده که این رقم در سال‌های ۸۷ و ۸۸ به دلیل واردات بی‌رویه به ۵۵۰ هزار تن رسید اما این روزها دوباره بازار واردات شکر از سر گرفته شده در حالی که واردات آن ممنوع است.
اما به گفته دبیر انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر ۸۲۳هزارتن شکر بعد از اعلام ممنوعیت واردات، به کشور وارد شده که مربوط به ثبت سفارش‌های گذشته است.
در هشت سال اخیر میزان واردات شکر خام در سطح گسترده‌ای انجام شده به‌طوری که این واردات منجر به تعطیلی هفت تا هشت کارخانه تولید قند و شکر شده است.
در سال گذشته با اعلام خبر ممنوعیت واردات شکر رکورد تولید شکر در کشور با استفاده از منابع داخلی شکسته شد به‌طوری که در این سال ۱۳۳۵هزار تن شکر از چغندر و نیشکر خریداری‌شده از کشاورزان تولید شد در حالی که این رقم در زمان واردات به ۵۵۰ هزار تن کاهش یافته بود.
روشن است که واردات شکر نه‌تنها به بازارهای داخلی ضربه می‌زند و باعث نابودی کارخانه‌های تولید و کشاورزان می‌شود و رکود در بازار را رقم می‌زند.
در همین رابطه بهمن دانایی، دبیر انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر به تسنیم گفت: به دلیل اینکه شکر وارداتی برزیلی قیمت کمتری در مقابل تولیدات داخلی دارد، دولت برای تامین ذخایر استراتژیک با وجود تولیدات مناسب داخلی، نیاز خود را از خارج تامین می‌کند.وی افزود: در هشت سال اخیر میزان واردات شکر خام در سطح گسترده‌ای بوده به‌طوری که این واردات منجر به تعطیلی هفت تا هشت کارخانه تولید قند و شکر شده است.
وی خاطرنشان کرد: براساس برنامه‌ریزی انجام شده در سال ۸۰ قرار بر این بود سالانه تولید شکر در کشور افزایش یابد به‌طوری که تولید این محصول در کشور از ۸۰۰ هزار تن به یک میلیون و ۲۶۰هزار تن افزایش یافت.
دانایی اضافه کرد: برنامه‌ریزی شده بود که تولیدات داخلی تا سال ۸۸ به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن افزایش یابد اما با افزایش واردات تولید داخلی صدمه دید.دبیر انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر ادامه داد: عدم توان مقابله تولیدات داخلی با واردات باعث شد تولید ما به ۵۵۰ هزار تن کاهش یابد به‌طوری که حتی توان پرداخت پول کشاورزان را نیز نداشتیم.
وی اظهار داشت: با آغاز ممنوعیت واردات شکر در سال گذشته دوباره رکورد تولید شکر در کشور با استفاده از منابع داخلی شکسته شد به‌طوری که در این سال ۱۳۳۵ هزار تن شکر از چغندر و نیشکر خریداری شده از کشاورزان تولید شد، در حالی که این رقم در زمان واردات به ۵۵۰ هزار تن کاهش یافته بود.
واردات بعد از ممنوعیت ثبت سفارش
دانایی تاکید کرد: با وجود اینکه محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی در مقابل فشار مافیایی شکر ایستاد و واردات آن را در سال گذشته ممنوع اعلام کرد، ۸۲۳ هزار تن شکر بعد از این تاریخ، توسط ثبت سفارش‌های گذشته وارد شده است.
وی با بیان اینکه «با وجود اینکه در آستانه فصل برداشت قرار داریم اما وضعیت بازار شکر کماکان اشباع است» تصریح کرد: در هفته گذشته ۴۷هزار تن نیشکر روی بورس قرار گرفت که به‌دلیل عدم کشش بازار تنها پنج هزار و ۶۳۰ تن از این رقم به فروش رسید.
دانایی در ارتباط با اینکه چرا با وجود تولید مازاد و اشباع بازار نیاز مصرفی ذخایر استراتژیک به‌جای تولیدات داخلی از واردات تامین می‌شود، اظهار داشت: اقدام دولت در واردات شکر از برزیل برای تامین ذخایر استراتژیک خود با موافقت و رضایت ما صورت گرفته است.
وی گفت: با توجه به اینکه از تاریخ مصرف شکر‌های شرکت بازرگانی دولتی ایران چهار ماه مانده این شرکت توزیع ذخایر خود را همزمان با کارخانجات آغاز کرده است.
این مقام مسوول یادآور شد: برای جایگزینی این رقم شرکت بازرگانی دولتی ۳۰۰ هزار تن شکر وارد می‌کند که این رقم در مرحله اول ۱۵۰هزار تن است.دانایی گفت: قیمت تمام‌شده تولیدات داخلی ما نسبت به واردات گران‌تر است بنابراین به‌نفع دولت بوده که برای تامین ذخایر استراتژیک اقدام به واردات کند.
وی اضافه کرد: قیمت مصوب هر کیلوگرم شکر داخلی دو هزار و یکصد تومان است درحالی که قیمت تمام‌شده هرکیلوگرم شکر وارداتی با احتساب هزینه‌های حمل‌ونقل از برزیل و بدون پرداخت تعرفه گمرکی به ۱۶۰۰ تومان می‌رسد.وی اظهار داشت: قیمت تمام‌شده هرکشتی واردات شکر ۱۵ تا ۲۰ میلیارد تومان از تولیدات داخلی کمتر است بنابراین نباید به دولت خرده گرفت.
ثبت سفارش برحسب نظر وزارت کشاورزی
همچنین ولی‌الله افخمی‌راد به ایرنا گفت: تنظیم بازار درخصوص اقلام کشاورزی طبق ماده«۱۶» انتزاع به وزارت کشاورزی داده شد و چون ثبت سفارش در دست ما قرار دارد این موضوع را برحسب نظر وزارت جهاد کشاورزی انجام می‌دهیم.
وی با بیان آنکه مقدماتی فراهم شده که شکر وارد کشور شود، اظهار داشت: عدد و رقم میزان واردات شکر براساس پیشنهاد وزارت جهادکشاورزی است و آنها نیز در حال تنظیم بازار هستند که اگر شکر در بازار داخلی با کمبود مواجه شود برای واردات این کالا اقدام خواهند کرد.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: در ورود شکر به کشور به طور حتم بحث حمایت از تولید داخلی مورد نظر قرار می‌گیرد.
افخمی راد با بیان آنکه مجوز واردات شکر به‌گونه‌ای نیست که همه بتوانند این محصول را وارد کنند، گفت: اگر واردات شکر انجام شود به طور قطع از طریق شرکت‌های وابسته به وزارت جهادکشاورزی صورت می‌گیرد.
وی با تاکید براینکه میزان دقیق واردات شکر را از طریق وزارت جهادکشاورزی جویا شوید، گفت: عدد و رقم به گونه ای است که تنظیم بازار داخل بدون لطمه به تولید داخل انجام می‌شود.