چشم به راه مشتری

سی و دومین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی ایران در حالی این روزها در تهران برپاست که نارضایتی بسیاری از هنرمندان و صنعتگران شرکت‌کننده را به همراه داشته است. به گفته برخی از این صنعتگران حضور در این نمایشگاه نه تنها سودآوری نداشته بلکه ضررآفرین نیز بوده است. سی و دومین نمایشگاه صنایع‌دستی از روز یکشنبه سوم شهریورماه در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران افتتاح شد و تا امروز ادامه دارد. این نمایشگاه که متشکل از چهار سالن است، میزبان صنعتگران استان‌های مختلف کشور است که هر کدام از آنها با انگیزه معرفی و فروش محصولات‌شان در آن شرکت کرده‌اند.
در این میان اما آنچه بیش از همه در نمایشگاه صنایع‌دستی امسال جلب توجه می‌کند، تفاوت چشمگیر میان سالن اصلی (۸ و۹) با سایر سالن‌ها است. سالن اول که در اختیار افرادی قرار گرفته که تمایل به غرفه‌سازی داشته‌اند و بیشتر جنبه فروشگاهی دارد، از نظر امکانات و نورپردازی با سایر سالن‌ها قابل قیاس نیست.
همین امر موجب شده میزان بازدیدکننده‌های سالن اصلی نسبت به سالن‌های دیگر متفاوت باشد؛ موضوعی که منجر به نارضایتی هنرمندان و صنعتگرانی شده است که می‌گویند تفاوت میان سالن‌های نمایشگاه از تعداد بازدیدکننده‌ها کاسته و طبیعتا میزان فروش آنها نیز کاهش پیدا کرده است.
امسال نمایشگاه راضی‌کننده نبود
یکی از مسوولان غرفه استان کرمان در سالن‌های ۸ و ۹ درباره وضعیت نمایشگاه می‌گوید: چند روز اول که خیلی خلوت بود و فکر می‌کنم یکی از دلایل این موضوع ساعت نمایشگاه است که ساعت ۱۸ تمام می‌شود. در مجموع نمایشگاه امسال نسبت به سال‌های گذشته خیلی خلوت‌تر است و آن طور که باید راضی‌کننده نیست. البته امسال طراحی غرفه‌ها در سالن اول خیلی بهتر شده است.
او ادامه می‌دهد: در سال‌های اخیر برای حضور در نمایشگاه باید هزینه‌ای را پرداخت کنیم که در گذشته اینچنین نبود. در این میان فروشی هم که امسال در نمایشگاه داشتیم نسبت به سال‌های گذشته اصلا خوب نیست.
تعداد نمایشگاه‌های صنایع‌دستی افزایش پیدا کند
خانمی که صنایع‌دستی استان لرستان را در همین سالن عرضه کرده است نیز می‌گوید: کاش این نمایشگاه در طول سال بیشتر برگزار شود و کرایه هم نگیرند. برای صنایع‌دستی کشور خیلی خوب است. صنایع‌دستی درآمد آنچنانی ندارد اما اگر رونق داشته باشد برای یک خانواده متوسط خوب است. این نمایشگاه‌ها باید حداقل هر ماه یا دو ماه یک بار برگزار شود تا به تولیدکنندگان و هنرمندان کمک شود.
او اظهار می‌کند که در استان نیز فروش دارم، اما خب طبیعتا در نمایشگاه محصولات خیلی راحت‌تر و سریع‌تر به فروش می‌رسد.
نمایشگاه فرش، نمایشگاه صنایع‌دستی را تحت‌الشعاع قرار داده است
همچنین یکی از مسوولان غرفه خراسان جنوبی نیز از کاهش فروش محصولات خود در نمایشگاه صنایع‌دستی امسال گلایه می‌کند و می‌گوید: علت دقیق این موضوع را نمی‌دانم اما شاید به کوچک بودن غرفه‌ای که در اختیار داریم مربوط باشد. همچنین امسال تعداد سالن‌ها و راهروها زیاد است و به همین خاطر هم بازدیدکنندگان خسته می‌شوند و نمی‌توانند تمام غرفه‌ها را ببینند. ساعت کاری نمایشگاه هم اصلا خوب نیست و در طول هفته افرادی که کارمند هستند فرصت نمی‌کنند از نمایشگاه بازدید کنند.
او با بیان اینکه فکر می‌کنم امسال ۹۰ درصد غرفه‌ها امسال با مشکل فروش مواجه هستند، به اهمیت تبلیغات در برگزاری نمایشگاه صنایع‌دستی اشاره و اضافه می‌کند: فکر نمی‌کنم تبلیغات آنچنانی شده باشد. از طرفی دیگر برگزاری نمایشگاه فرش به صورت همزمان باعث شده نمایشگاه صنایع‌دستی تحت‌الشعاع قرار گیرد.
بازدیدکننده مطلوب، اما فروش کم
یکی از مسوولان غرفه‌ای که محصولات استان کهگیلویه و بویراحمد را عرضه کرده است، می‌گوید: تعداد بازدید‌کننده‌ها نسبتا خوب است، ولی متاسفانه وضعیت فروش اصلا خوب نیست. قیمت‌ها همان قیمت‌هایی است که سازمان میراث فرهنگی انتخاب کرده است. البته برگزاری نمایشگاه در مجموع اتفاق خوبی است، چون حداقل مردم کارهای ما را می‌بینند.
او یادآور می‌شود: سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری باید از هنرمندان و صنعتگران حمایت کند. هنرمندانی که خودشان هزینه و در این نمایشگاه شرکت می‌کنند باید پشتوانه‌ای داشته باشند که اگر محصولات‌شان به فروش نرسید، حداقل با ناامیدی به استان خودشان بازنگردند و اگر سود نمی‌کنیم حداقل ضرر هم نکنیم.
خودمان تولید می‌کنیم و خودمان هم دنبال مشتری هستیم
یکی از مسوولان غرفه قشم در سی و دومین نمایشگاه صنایع‌دستی نیز از وضعیت فروش محصولات خود راضی نیست و در این زمینه عنوان می‌کند: ما امسال برای اولین بار هنر سنتی قشم را روی چرم پیاده کردیم، ولی متاسفانه فروش خوبی نداشته‌ایم. ساعت بازدید هم اصلا مناسب نیست و به همین خاطر تعداد بازدیدکنندگان بسیار کم است.
او می‌گوید: سازمان صنایع‌دستی باید به ما هنرمندان و صنعتگران کمک کند تا محصولات‌مان را تبلیغ کنیم و به نمایش بگذاریم. اگر فروشگاهی در استان وجود داشته باشد که محصولات ما را عرضه کند یا ما را به جایی معرفی کنند که محصولات‌مان را به فروش برسانند، وضعیت صنایع‌دستی نیز رونق پیدا خواهد کرد. الان ما خودمان تولید می‌کنیم و خودمان هم به دنبال مشتری هستیم.
بیشتر ضرر کرده‌ایم تا سود!
مسوول غرفه استان یزد در سالن‌های ۱۰ و ۱۱ نیز درباره شرایط نمایشگاه امسال می‌گوید: امسال وضعیت فروش خیلی بد بود. وضعیت بازدیدکننده‌های سالن‌های ۸ و ۹ به نسبت بهتر بود، اما در سالن‌های دیگر وضعیت خوبی وجود ندارد. در حالی که صنعتگران بسیار زحمت کشیده بودند و منتظر بودند محصولات‌شان را در نمایشگاه صنایع‌دستی تهران ارائه کنند. همه ما هزینه کردیم اما حتی هزینه غرفه را هم هنوز به دست نیاورده‌ایم.
او اظهار می‌کند: در سالن اول بیشتر شرکت‌ها هستند و مخصوص کسانی است که غرفه‌سازی کرده‌اند. اما وضعیت سالن‌های دیگر اصلا خوب نیست و مشکل نورپردازی و بازدیدکننده وجود دارد. این نکته را هم در نظر داشته باشید که کلیه هزینه‌های شرکت در نمایشگاه از اجاره غرفه گرفته تا ایاب و ذهاب، اسکان و باربری و نورپردازی و چیدمان غرفه بر عهده خودمان است. این در حالی است که هنوز فروش ما به اندازه هزینه‌هایی که کردیم، نرسیده است. در واقع بیشتر ضرر کرده‌ایم.
دیگر در نمایشگاه صنایع‌دستی شرکت نمی‌کنم
یکی از مسوولان غرفه‌ای که محصولات استان کرمانشاه را در همین سالن عرضه کرده است، درباره نمایشگاه امسال صنایع‌دستی می‌گوید: وضعیت نمایشگاه امسال اصلا خوب نیست و این آخرین باری است که شرکت می‌کنم. وضعیت غرفه‌بندی‌ها اینقدر بد است که حتی بازدیدکننده‌ها از روی آدرس هم نمی‌توانند غرفه‌ها را در سالن‌های ۱۰ و ۱۱ پیدا کنند. در مجموع اصلا از وضعیت امسال نمایشگاه راضی نیستم. امسال، سال رونق ملی بود، اما هیچ کمکی به هنرمندان نمی‌شود.
او اظهار کرد: درست است که قیمت غرفه در سالن اول بیشتر است، اما هنرمندان حق داشتند بدانند و خودشان انتخاب کنند. سه روز قبل از نمایشگاه برای ما پیام آمد که سالن‌های ۸ و ۹ به دلیل غرفه‌سازی بسته است و شما می‌توانید در سایر سالن‌ها شرکت کنید. من شش سال است که به صورت مرتب در نمایشگاه شرکت می‌کنم، اما به ما هیچ اطلاعی داده نشده است. من سه میلیون تومان برای شرکت در نمایشگاه هزینه کردم، اما هنوز این میزان فروش نداشته‌ام!
تعداد بازدیدکننده‌ها کافی نیست
یکی از مسوولان غرفه استان مرکزی در سالن‌های ۱۲ و ۱۳، در این زمینه اظهار می‌کند: متاسفانه امسال سالن اول که سالن اصلی نمایشگاه است بیشتر در اختیار شرکت‌ها قرار گرفته است و طبیعتا بازدیدکننده هم در همان سالن خرید می‌کند و برمی‌گردد. در نتیجه میزان بازدیدکننده‌های سالن‌های دیگر بسیار کم شده است. فکر می‌کنم اگر بازدیدکننده داشته باشیم حضور در نمایشگاه برایمان سوددهی خواهد داشت، اما متاسفانه تعداد بازدیدکننده‌ها کافی نیست.
برنامه‌ریزی و مدیریت نمایشگاه ضعیف است
همچنین یکی از مسوولان غرفه استان همدان در سالن‌های ۱۲ و ۱۳ نیز که از وضعیت امسال نمایشگاه ناراضی است، یادآور می‌شود: یکی از اصلی‌ترین مشکلات نمایشگاه امسال این است که محصولات سنتی استان‌های مختلف توسط شرکت‌های مختلف در سالن اصلی نمایشگاه عرضه شده است. به عنوان مثال سفال هنر استان همدان است، اما شما می‌توانید سفال‌هایی با کیفیت پایین‌تر را در غرفه‌هایی پیدا کنید که هیچ نسبتی با این هنر ندارند.
او با بیان اینکه «امسال برنامه‌ریزی و مدیریت نمایشگاه بسیار ضعیف بود»، می‌گوید: پیش از این نمایشگاه، نمایشگاه عشایر برگزار شده بود که آنها نیز محصولات و صنایع خود را برای فروش آورده بودند. طبیعی است که بعد از آن نمایشگاه نباید سریعا نمایشگاه صنایع‌دستی برگزار می‌شد چراکه مردم تا اندازه‌ای خریدهایشان را انجام داده بودند و دیگر نیازی نمی‌دیدند در این نمایشگاه نیز شرکت کنند.