چند هفته تا احیای دیپلماسی برجام

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اشاره به پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در آمریکا تصریح کرد که تنها چند هفته تا احیای دیپلماسی درباره توافق ‌هسته‌ای ایران باقی مانده است.
به گزارش ایرنا، رافائل گروسی این مطلب را در گفت‌وگو با رویترز مطرح کرد و افزود: روشن است که بحث سر چند ماه نیست بلکه ما فقط چند هفته دیگر پیش‌ رو داریم. جو بایدن وعده داده بود که در صورت شکست ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، به برجام بازخواهد گشت. اخیرا شماری از کارشناسان بین‌المللی، اساتید دانشگاه، اندیشمندان، صاحب‌نظران، مدیران اندیشکده‌ها و دیپلمات‌های سابق کشورهای جهان نیز در نامه‌ای خطاب به بایدن خواستار بازگشت فوری آمریکا به توافق هسته ایران شده و تاکید کردند که سیاست‌های شکست‌خورده ترامپ علیه ایران را پایان دهد.
گروسی در بخش دیگری از این گفت‌و گو عنوان کرد که ایران به سرعت در حال حرکت به سوی غنی‌سازی ۲۰ درصدی اورانیوم است. وی افزود: زمانی که ایران این مساله را به آژانس اطلاع داد زمان اجرای آن مشخص نبود اما «اکنون ما در یک واقعیت تازه‌ای قرار داریم. فرآیند [غنی‌سازی] آغاز شده است و هر روز باید ببینیم چه میزان می‌توانند تولید کنند».
مدیرکل آژانس در این مصاحبه عنوان کرد که به اعتقاد او ایران می‌تواند ماهانه چند کیلوگرم اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده تولید کند.
او همچنین با بیان اینکه ایران درباره خروج از پروتکل الحاقی وفق مصوبه اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها به آژانس اطلاع‌رسانی نکرده، افزود که نمی‌تواند بر این اساس گمانه‌زنی کند. گروسی با این حال عنوان کرد که باید این قانون را جدی بگیرد «زیرا قانون است و به نظر می‌رسد دولت ایران مصمم به پایبندی به آن است».
مدیرکل آژانس درباره طرح کاهش دسترسی بازرسان این سازمان در ایران هم گفت که دوست ندارد ۲۱ فوریه از ایران بشنود که حضور بازرسان در ایران کاهش می‌یابد. او با این حال ابراز امیدواری کرد که تا این تاریخ «به نوعی توافق کمکی یا نقشه‌راه جهت اطمینان حاصل کردن از بازگشت تمام طرف‌ها به توافق هسته‌ای دست یابیم، فارغ از اینکه موضوعاتی مانند غنی‌سازی ۲۰ درصدی یا سانتریفیوژهای اضافه باید برطرف شوند».
ایران دو سال پس از خروج یکجانبه آمریکا از برجام و تعلل طرف‌های اروپایی در عمل به تعهدات‌شان در این توافق، گام‌هایی را تحت نظارت آژانس برای کاهش تعهداتش آغاز کرد.
بر این اساس ایران ۱۵ دی‌ماه ۱۳۹۸، با صدور بیانیه‌ای آخرین گام کاهش تعهدات برجامی خود را اعلام کرد که طبق آن، تهران دیگر هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی‌سازی، درصد غنی‌سازی، میزان مواد غنی‌شده و تحقیق و توسعه) نخواهد داشت و از این پس، برنامه هسته‌ای ایران فقط بر اساس نیازهای فنی خود پیش خواهد رفت و همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز طبق روال ادامه می‌یابد. در همین حال مجلس شورای اسلامی ۱۱ آذر به کلیات طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» رای داد که یکی از بندهای ۹‌گانه آن دولت جمهوری اسلامی را مکلف می‌کند برای لغو تحریم‌ها «غنی‌سازی ۲۰ درصدی را عملیاتی کند و سازمان انرژی اتمی هم استفاده از سانتریفیوژهای نسل ۶ و ۸ را در دستور کار قرار دهد.»
مجلس دو ماه به دولت فرصت داده بود در صورت ادامه تحریم‌های آمریکا همکاری با آژانس را محدود و غنی‌سازی ۲۰ درصدی را آغاز کند. جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده در صورت بازگشت آمریکا به برجام و اجرای تعهدات برجامی از سوی دیگر طرف‌های این توافق بین‌المللی، گام‌های برداشته شده در مسیر کاهش تعهدات برجامی از سوی تهران به سرعت برگشت‌پذیر خواهد بود.