کاراکاس در یک قدمی جنگ با گویان

بیش از ۱۰ میلیون نفر از شهروندان ونزوئلا در همه‌پرسی مشورتی غیرالزام‌آور یکشنبه (سوم دسامبر) شرکت کردند و اکثریت «مطلق» رای‌دهندگان از الحاق منطقه مورد مناقشه «اِسِکیبو» به کشورشان حمایت کردند.

به گزارش شبکه تلویزیونی تله‌سور، ونزوئلا روز یکشنبه بحث الحاق منطقه مورد مناقشه با گویان به نام اِسِکیبو (Esequibo)، سرزمینی با مساحت نزدیک به ۱۶۰ هزار کیلومتر مربع و غنی از نفت را به رای گذاشت. شورای ملی انتخابات ونزوئلا (CNE) به دنبال برگزاری همه‌پرسی مشورتی غیر‌الزام‌آور در این کشور اعلام کرد در مجموع ۱۰ میلیون و ۵۴۴ هزار و ۳۲۰ رای به دست آمده است.

این همه‌پرسی با تصمیم مرجع انتخاباتی این کشور تا دو ساعت تمدید شد و بیش از ۹۵ درصد رای‌دهندگان به پنج پرسش مطرح‌شده، پاسخ مثبت دادند.

سوالات مطرح‌شده به این شرح بود: آیا شما موافق هستید که قانون خط‌مشی تحمیلی متقلبانه توسط رای داوری پاریس در سال ۱۸۹۹ را که می‌خواهد ما را از گوایانا اسکیبا محروم کند، رد کنید؟ آیا از توافقنامه ژنو ۱۹۶۶ به عنوان تنها سند قانونی معتبر برای دستیابی به راه‌حل عملی و رضایت‌بخش برای ونزوئلا و گویان در مورد مناقشه بر سر قلمرو گوایانا اسکیبا حمایت می‌کنید؟ آیا با موضع تاریخی ونزوئلا مبنی بر به‌رسمیت نشناختن صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری برای حل مناقشه ارضی بر سر گوایانا اسکیبا موافق هستید؟ آیا شما موافق هستید که با ادعای گویان بر سر حدود آب‌های منطقه مورد مناقشه که به طور غیرقانونی و برخلاف قوانین بین‌المللی تعیین شده است، مخالفت شود؟ آیا شما با ایجاد ایالت گوایانا اسکیبا و توسعه سریع طرحی مبنی‌بر اعطای تابعیت و شناسنامه ونزوئلا، مطابق با توافقنامه ژنو و قوانین بین‌المللی و در نتیجه، گنجاندن منطقه مذکور در نقشه خاک ونزوئلا موافق هستید؟

شورای ملی انتخابات اعلام کرد ۹۳/۹۵ درصد ونزوئلایی‌ها به سوال پنجم پاسخ مثبت دادند. اِلویس آموروس رییس شورای ملی انتخابات ونزوئلا اطمینان داد که این «یک پیروزی آشکار و قاطع (رای) بله در این همه‌پرسی مشورتی در مورد اسکیبو است».

به گزارش ایرنا، منطقه اسکیبو، منطقه‌ای سرشار از سوخت و مواد معدنی است و تقریبا ۷۰ درصد از قلمرو گویان و بیش از یک‌هشتم از کل جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهد. ونزوئلا وعده داده که تابعیت ونزوئلایی به آنها اعطا کند.

به همین ترتیب، ۴۰/۹۵ درصد از رای‌دهندگان از ایده «به رسمیت نشناختن صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری» در مورد این مناقشه حمایت کردند.

در این راستا، ۱۱/۹۸ درصد رای‌دهندگان همسو با رویکرد دولت، از توافق ژنو به عنوان «تنها ابزار قانونی معتبر برای دستیابی به راه‌حل» در این دعوی حمایت کردند.

در همین حال ۸۳/۹۷ درصد ونزوئلایی‌ها موافقت کردند که با رای داوری پاریس و استدلال حقوقی گویان در این منازعه و استدلالی که مرزهای فعلی را از سال ۱۸۹۹ تعیین کرده است، «به هر طریق» مخالفت شود.

این همه‌پرسی مشورتی در راستای اراده ونزوئلا برای دفاع از تمامیت ارضی و حق تاریخی خود بر منطقه اسکیبو برگزار شد؛ حقی که به دنبال رای داوری پاریس در سال ۱۸۹۹ از این کشور سلب شد.

نیکلاس مادورو رییس‌جمهوری ونزوئلا به تازگی با اشاره به اهمیت این رفراندوم گفت کاراکاس از طریق راه‌های دیپلماتیک و صلح‌آمیز، سلب مالکیت امپریالیستی که ۱۵۰ سال پیش تنظیم شده بود را حل‌وفصل می‌کند. مادورو که یکی از نخستین کسانی بود که یکشنبه گذشته رای داد، پس از اطلاع از نتایج همه‌پرسی برگزارشده در این کشور، از مرحله جدید و «قدرتمند» مناقشه ارضی با گویان خبر داد.

وی در جمع مردم گفت: امروز مردم سخت، بلند و واضح صحبت کردند و ما مرحله جدید و قدرتمندی را آغاز می‌کنیم، زیرا ما وظیفه مردم را برعهده داریم، ما صدای مردم هستیم.

همه‌پرسی مشورتی یکشنبه به منزله ابزاری مشارکتی که در قانون اساسی ونزوئلا پیش‌بینی شده بود، از طریق ۱۵ هزار و ۸۵۷ مرکز رای‌گیری در سراسر این کشور برگزار شد.

دیوان بین‌المللی دادگستری اخیرا به ونزوئلا دستور داد تا از هرگونه ابتکاری که وضعیت تنش با گویان بر سر منطقه مورد مناقشه «اِسِکیبو» را به خطر می‌اندازد، خودداری کند؛ این نهاد سازمان ملل به طور مستقیم لغو برگزاری همه‌پرسی را درخواست نکرد. بیانیه دیوان بین‌المللی دادگستری پس از آن صادر شد که گویان از این نهاد خواست تا اقداماتی را برای «متوقف کردن» برگزاری همه‌پرسی اتخاذ کند.

گویان ماه گذشته از کشف بزرگ دیگری که حداقل ۱۰ میلیارد بشکه به ذخایر این کشور اضافه می‌کند، خبر داد. این ذخایر بزرگ‌تر از کویت یا امارات متحده عربی هستند. گویان حتی از سفر مقام‌های دفاعی آمریکا خبر داده و اشاره کرده که در حال بررسی امکان ایجاد پایگاه‌های نظامی متحدان است.

تنش‌ها میان ونزوئلا و گویان، هراس منطقه‌ای از وقوع جنگ را تشدید کرده است. گویان، کاراکاس را به آغاز آمادگی نظامی برای حمله متهم می‌کند، اما دولت مادورو این مساله را رد کرده است. در این میان برزیل با ابراز نگرانی از «تنش میان دو کشور همسایه و دوست»، از «حضور بیشتر نظامیان» در مرز شمالی خود خبر داد.