کارت سوخته اعتباری!

گروه بازرگانی- با وجود اینکه عمر دولت یازدهم رو به پایان است‌، اگر طرح جنجالی کارت اعتباری کالا به حاشیه کشیده و پرونده آن با اختلال مواجه نمی‌شد می‌توانست هم بازار را از رکود خارج و هم تصویر خوشایندی از تیم اقتصادی دولت در ذهن مردم ایجاد کند اما تعلل و کارشکنی بانک‌ها باعث شد تا دولت این برگ برنده خود را نیز از دست دهد.
در حال حاضر با وجود اینکه فرآیند صدور کارت‌های اعتباری عام برای متقاضیان از اول مهر در شعب نظام بانکی کلید خورده اما این طرح با وجود اهمیتی که دارد با بی‌میلی بسیاری از بانک‌ها روبه‌رو شده به طوری که هنوز هم بسیاری از بانک‌ها از اجرای این طرح سر باز می‌زنند. بر همین اساس با ادامه روند فعلی و همراهی نکردن برخی بانک‌ها برای اجرای طرح کارت اعتباری، همه چیز به ضرر دولت پیش خواهد رفت. البته می‌توان گفت همراهی نکردن بانک‌ها تنها به دلیل سودجویی نبوده و دلایل مختلفی نیز در این خصوص وجود دارد که در این راستا می‌توان به مشکل تامین منابع اشاره کرد.
ابلاغ طرح بدون بررسی شرایط
این اولین باری نیست که طرحی از سوی دولت ارائه می‌شود و بانک مرکزی ابلاغیه آن را به بانک‌ها می‌فرستد اما بانک‌ها از اجرای مصوبه سرباز می‌زنند. بر همین اساس باید دید به چه دلیلی این موضوع اتفاق می‌افتد. در همین رابطه برخی کارشناسان بر این باورند که ابتدا باید منابع مالی بانک‌ها برای اجرای یک طرح مورد بررسی قرار و سپس ابلاغیه‌ای صورت گیرد اما بسیاری از اوقات شاهد ارائه طرح‌های نسنجیده‌ای هستیم که صرفا جهت خواباندن سر و صداها و انتقادها سر و کله شان پیدا می‌شود.
در حال حاضر نیز افزایش سقف وام ازدواج به سقف ۱۰ میلیون تومان و پرداخت آن از منابع داخلی بانک‌ها، سبب شده تا بانک‌ها برای اجرای این مصوبه با مشکل تامین منابع روبه‌رو شوند و در این میان متقاضیان دریافت کارت‌های اعتباری با مواجه با موانع تسهیلاتی، تامین وثایق و تضمین‌ها عملا نمی‌توانند این کارت‌ها را دریافت کنند.
این در حالی است که به گفته رییس خانه اقتصاد ایران، طرح کارت اعتباری عام چندان طرح مناسب و کارشناسی شده‌ای نیست و حتی در صورت اجرای صحیح و به موقع آن نیز، مقدار زیادی از نقدینگی وارد بازار خواهد شد که به افزایش تورم دامن می‌زند‌ بنابراین انتظار می‌رود که از این پس طرح‌هایی که برای از بین بردن رکود و کمک به مردم در نظر گرفته می‌شود دارای نواقص نباشد و سردرگمی و بی‌اعتمادی آنها را در بر نداشته باشد.
کوتاهی بانک‌ها
حدود ۴۰ روز از ابلاغیه مصوبه بانک مرکزی برای اعطای کارت اعتباری خرید می‌گذرد اما همچنان بانک‌ها در اعطای کارت‌ها به متقاضیان تعلل می‌کنند با وجود لازم‌الاجرا بودن این مصوبه از سوی بانک مرکزی، در مراجعه به شعب بانک‌ها، مدیران همچنان اعلام می‌کنند که مصوبه‌ای در رابطه با صدور کارت‌های اعتباری از سوی شعب مرکزی آنان، ابلاغ نشده است‌ بنابراین متقاضیان نیز مانند روزهای گذشته، چندان مشتاق استفاده از این طرح نیستند.
اما در این میان موضوع جالبی که هست این است که چند بانک خصوصی و نیمه دولتی از اتمام زمان توزیع این کارت‌ها به مردم خبر می‌دهند. به طوری که مسوول یکی از شعب بانک‌های خصوصی در این رابطه اظهار کرده است که تعداد محدودی کارت اعتباری در این بانک برای اجرای طرح جدید بانک مرکزی در نظر گرفته شده بود که با مراجعه مردم این کارت‌ها در اختیارشان قرار گرفت و دیگر کارتی نمانده که از متقاضیان جدید ثبت‌نام کنیم. این در حالی است که تعداد کمی از بانک‌های دولتی و همچنین تعداد انگشت شماری از بانک‌های خصوصی از ابتدای مهرماه امسال با دستور بانک مرکزی صدور کارت‌های اعتباری رنگی با ارقام ۱۰، ۳۰ و ۵۰ میلیون تومانی را در شعب خود آغاز کرده‌اند و متقاضیان برای گرفتن کارت اعتباری عام همچنان با مشکل مواجه هستند.
بیشترین استقبال از کارت‌های برنزی
همچنین آمار بانک‌های مختلف از میزان توزیع کارت‌های اعتباری حاکی از آن است که مشتریان این کارت‌ها طبقه متوسط جامعه هستند چرا‌که از بین کارت‌های برنزی، نقره‌ای و طلایی این کارت‌های برنزی است که بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است.
گفتنی است این کارت‌ها در سه سطح ۱۰‌، ۳۰ و حداکثر ۵۰ میلیون تومانی است و هر مشتری دارنده این کارت می‌تواند تا سقف اعتباری که بانک در اختیارش قرار می‌‌دهد، کالا و خدمات بخرد و پول آن را در اقساط ۱۲ تا ۳۶ ماهه بپردازد، البته سودی هم برای این کارت‌ها در نظر گرفته شده که در حد همان نرخ سود عقود مبادله‌ای یا همان ۱۸ درصد مصوب شورای پول و اعتبار است.طبق گفته رییس شعبه مرکزی یکی از بانک‌هایی که این طرح را به مرحله اجرا درآورده است، اگر مشتری چک برگشتی و اقساط معوق نداشته باشد با درخواستش موافقت شده و بلافاصله کارت اعتباری به وی تحویل داده می‌شود. همچنین اگر دریافت‌کنندگان کارت‌های اعتباری عام در مهلت تعیین شده (یک ماه بعد از استفاده از کارت اعتباری) اصل مبلغ کارت اعتباری را با بانک تسویه کنند سودی به آن کارت تعلق نمی‌گیرد.