کاسبی با اسم هنر

محمد تاج‌الدین- نخستین جلسه کارگروه هیات‌مدیره خانه تئاتر برای تهیه و تنظیم چشم‌انداز تئاتر با ارائه هفت سرفصل برگزار شد. در این جلسه که با حضور ایرج راد، بهزاد فراهانی، اصغر همت، حمیدرضا نعیمی، مریم کاظمی و شکرخدا گودرزی تشکیل شد، موارد زیر مورد بحث و بررسی قرار گرفت:
۱- شفاف‌سازی وضعیت بودجه تئاتر توسط مرکز هنرهای نمایشی ۲- شیوه مدیریت سالن‌های دولتی و متورم بودن بی‌رویه آنها ۳-گروه، اعضای گروه، تعاریف گروه و مشخص کردن رابطه مرکز هنرهای نمایشی با گروه‌های موجود، گروه حرفه‌ای و غیر‌حرفه‌ای ۴- وضعیت انجمن‌های نمایش سراسر کشور ۵-کمبودها، خصوصا کمبود سالن و بی‌شناسنامه بودن آنها ۶-کمیت‌گرایی به جای کیفیت‌گرایی ۷-عدم حذف تمام جریان‌های فکری و جذب تمام گرایش‌های تئاتری.
بند‌های بالا در حالی تدوین شده است که مهم‌ترین سالن نمایش پایتخت بعد از تئاتر شهر، این روزها شرایط مبهمی دارد. تالار وحدت و مراسم‌‌ ریز و درشتی که در چند هفته گذشته آنجا برگزار شده این سوال را به ذهن رسانه‌ها و دست‌اندرکاران تئاتری متبادر کرده است که آیا شان این سالن و سابقه‌اش رعایت می‌شود؟
همه چیز از خودرو شروع شد
هفته گذشته خبری مبنی بر رونمایی از خودرویی جدید در سن تالار وحدت جنجال آفرین شد. مسوولان تالار بدون در نظر گرفتن سابقه این سالن مراسمی را آنجا ترتیب دادند که داد خیلی‌ها را در آورد.
بعد از دست به دست شدن عکس‌های آن مراسم فعالان تئاتر و موسیقی در پیام‌های جداگانه‌ای به انتقاد از عملکرد مدیران بنیاد رودکی که متولی تالار وحدت هستند، پرداخته و نسبت به آینده این سالن و تغییر کاربری آن اعلام نگرانی کردند.
هنوز حرف و حدیث‌های مراسم رونمایی از خودرو تمام نشده بود که عکس دیگری در کانال‌های تلگرامی منتشر شد. عکسی که نشان می‌داد لابی تالار وحدت تبدیل شده است به سالن غذاخوری. پخش شدن باقی‌مانده غذاها و وضعیت وخیم سالن باز هم صدای فعالان هنری را در آورد. همزمان خبری مبنی بر تغییر مدیران تالار وحدت و بنیاد رودکی در خبرگزاری‌ها مخابره شد. طبق این خبر علی‌اکبر صفی‌پور، مدیر‌عامل بنیاد رودکی از خداحافظی رضا سعیدی‌پور از سمت مدیریت تالار وحدت خبرداد و گفت: «تالار وحدت را مستقیما خودم مدیریت می‌کنم و تا زمانی که به یک فرد مناسب برای مدیریت نرسم این وضعیت ادامه خواهد داشت.»
معلوم نیست تغییراتی که‌ در سکوت خبری انجام شده است با مشکلاتی که در چند ماه گذشته برای تالار وحدت رخ داده ارتباطی دارد یا خیر. مسوولان جدید تالار هم در پیگیری‌های «جهان صنعت» جوابی به این موضوع ندادند و مدعی شدند احکام ماه پیش صادر شده است.
ایرج راد: صندلی‌های تالار وحدت قابل نشستن نیست
«مراسم ریز و درشتی که این روزها در تالار وحدت برگزار می‌شود، هیچ ارتباطی به هنرهای نمایشی ندارد. این در حالی است که مسوولان تالار برای صدور مجوز اجراهای تئاتر پول‌های هنگفتی می‌خواهند.» اینها بخشی از صحبت‌های ایرج راد از اعضای خانه تئاتر است. او در پاسخ به سوال «جهان صنعت» درخصوص حال و روز تالار وحدت و عکس‌العمل هیات‌مدیره خانه تئاتر گفت: «بارها در رابطه با این موضوع با مسوولان تالار حرف زدیم. مشکل اصلی این است که برای برگزاری مراسم‌های اینچنینی بعضی اوقات حتی اجراهای نمایشی را تعطیل می‌کنند. در حالی که اساس کاربری این سالن فرهنگی است. علاوه بر آن مسوولان تالار وحدت برای برگزاری تئاتر در این سالن پول‌های هنگفتی از تئاتری‌ها می‌خواهند؛ بودجه‌ای که به هیچ‌وجه با جیب هنرمندان این حوزه همخوانی ندارد.»
او با اشاره به مالکیت تالار وحدت گفت: «درست است که مدیریت تالار وحدت برعهده بنیاد رودکی است اما این بنا جزئی از اموال عمومی است و باید در مسایل فرهنگی مورد استفاده قرار بگیرد. الان روال این طور است که هرکه پول بیشتری دارد می‌تواند در این سالن برنامه‌ای نامربوط اجرا کند و تئاتری‌ها هم فقط نظاره‌گر باشند.»
راد با اشاره به دیداری که با مسوولان بنیاد رودکی داشته است، توضیح داد: «با یکی از مدیران تالار صحبت می‌کردم و او مدعی بود که این مجموعه ۲۵۰ نفر پرسنل دارد! سوال ما این است که اگر تالار وحدت و مجموعه بنیاد رودکی ۲۵۰ نفر پرسنل دارد، پس نقایص ریز و درشت سالن برای چیست؟ این ۲۵۰ نفر در کجا به کار گرفته شده‌اند و بازدهی کارها چطور است؟»
وقتی به صحبت‌های مدیران بنیاد رودکی اشاره می‌کنیم و لزوم برگزاری برنامه‌های اینچنینی برای تامین بودجه ترمیم سالن، راد پاسخ می‌دهد: «کدام ترمیم؟ الان مدت‌هاست که صندلی‌های سالن خراب است. اگر مدت زیادی را روی صندلی‌ها بنشینید تحملش غیر‌ممکن است. سقف‌ها ترک خوردند و بسیاری از درها قابل استفاده نیستند. حتی بسیاری از پرده‌های آنجا را هم نمی‌شویند! من چندین سال است که در این سالن رفت و آمد دارم ولی هنوز ترمیمی خاصی ندیدم.»
بهزاد فراهانی: تالار وحدت کاسب کار است
بهزاد فراهانی از دیگر هنرمندانی است که از روند موجود ناراضی است. او در پاسخ «جهان صنعت» نسبت به اتفاقات پیش آمده می‌گوید: «هنر در این ملک به کاسبی کشیده شده است و تالار وحدت یکی از این سر کاسب‌هاست که به هر نحوی به فکر کسب در‌آمد است.
حالا تبلیغ خودرو یا تبلیغ جارو برقی باشد و… برایشان فرقی نمی‌کند! تالار که برای اجرای تئاتر شبی شش میلیون و پانصد هزار تومان از آرتیست طلب می‌کند معلوم است به فکر کاسبی است. معلوم است من هنرمند چنین پولی ندارم که برای اجرای سالن بپردازم و دیگران سالن را اجاره می‌کنند. اصلا مگر هنرمندان ارزشی دارند؟ از هر راهی آنها را سرکوب می‌کنند و کشاندن تئاتر به عرصه تجارت و کاسبی نیز یکی از همین راه‌هاست»!