کاهش قیمت سوخت و حذف عوارض ورود

۱۵ آذرماه امسال بود که‌ هیات ترکیه‌ای برای بررسی موضوع پلمب مخازن سوخت کامیون‌‌های ترک و حل مشکلات ترانزیتی مرز بازرگان به ایران آمدند و پیشنهاداتی میان مسوولان دو کشور رد و بدل شد اما به توافق نرسیده و قرار شد پیشنهادات از سوی ترک‌ها بررسی شود.
این در حالی بود که برای کاهش ایستایی کامیون‌ها در مرز بازرگان و روان‌سازی بیشتر قرار شد یک هفته در پلمب مخازن سوخت کامیون‌های ترکیه‌ای سخت‌گیری نشود به این ترتیب که برای کامیون‌هایی که امکان پلمب فراهم نیست، پلمب انجام نشود و در کامیون‌هایی که نه سوخت دارند و نه آمادگی پلمب مخازن سوخت، سوخت به آنها در ایران ارایه شود و مابه التفاوت از آنها دریافت می‌شود. ‌در این دیدار طرف ترک پیشنهاد داد که مابه التفاوت نرخ سوخت از کامیون‌های عبور دوطرفه ترکیه‌ای دریافت نشود و به آنها سوخت یارانه‌ای بدهیم که ایران این را قبول نکرد و اعلام کرد که قوانین مصوب مجلس را اجرا می‌کند. اما ‌درست هفت روز بعد اعلام شد در راستای روان‌سازی عبور کالا بین مرزهای دو کشور و کاهش ترافیک کامیون‌ها فعلا پلمب مخازن سوخت کامیون‌‌های ترکیه‌ای انجام نشود.
با این وجود آرامش مقطعی در مرز بازرگان مشکلات همچنان بر جای خود باقی بود تا اینکه محمود واعظی به دستور رییس‌جمهور و به منظور پیگیری تفاهمات سفر روحانی به آنکارا و نیز زمینه‌سازی سفر رییس‌جمهور ترکیه به ایران و پیگیری باقی مسایل ‌بین دو کشور به آنکارا سفر کرد و در پایان سفر دو روزه رییس کمیسیون مشترک ایران- ترکیه و نماینده ویژه رییس‌جمهور در امور ترکیه به آنکارا، تفاهمنامه حمل‌ونقل جاده‌ای به امضای روسای کمیسیون مشترک دو کشور رسید. در این دیدار، طرفین با اشاره به هدف‌گذاری حصول به تجارت ۳۰ میلیارد دلاری دو کشور تا پایان سال آتی، با تاکید بر ضرورت گسترش ارتباط بخش خصوصی ایران و ترکیه خواستار زمینه‌سازی حضور تجار دو طرف در بازارهای دوجانبه و سایر کشورهای منطقه شدند. در حالی موافقتنامه حمل‌ونقلی ایران و ترکیه در بحث عبور کامیون‌‌ها از مرز دو طرف، از امروز اجرایی می‌شود که طبق این موافقتنامه کامیون‌های ایرانی به مقصد ترکیه و یا در عبور ترانزیت از قلمروی ترکیه که از سه ماهه آخر سال ۲۰۱۴ میلادی مجبور به پرداخت عوارض بودند، بدون پرداخت عوارض وارد خاک ترکیه خواهند شد. طبق این توافقنامه همچنین دو طرف درباره شرایط عبور ترانزیت تریلی‌ها نیز به توافق رسیده‌اند و از این پس تریلی‌های ترکیه ظرف دو روز خواهند توانست مرز ترکمنستان- ایران- ترکیه را طی کنند.
ابراز خرسندی ترک‌ها
جودت ییلماز طی سخنانی در مراسم امضای این موافقتنامه با ابراز خرسندی از توافق حاصل شده بین دو طرف گفت: با این توافق مشکلی که در مبادی مرزی دو کشور بر سر راه روابط حمل‌ونقل بین دو کشور ایجاد شده بود، بر طرف شد.
وی افزود: با این توافق عملا مشکل ایجاد شده از میان برداشته می‌شود زیرا دو طرف درباره شرایط عبور ترانزیت تریلی‌ها نیز به توافق رسیده‌اند و از این پس تریلی‌های ترکیه ظرف دو روز خواهند توانست مرز ترکمنستان- ایران- ترکیه را طی کنند. همچنین واعظی در این مراسم طی سخنانی از حصول این توافق و اینکه توافق دوجانبه از ساعت صفر جمعه عملیاتی می‌شود، گفت: این توافق نشانه عزم دو کشور برای توسعه و تقویت مناسبات است و روح حاکم در این توافق این بود که تسهیلاتی را برای رانندگان ایرانی و ترک به وجود بیاوریم. اساس توافق ایجاد مساعدت، عدالت و کمک به رانندگان دو کشور بود.
نماینده ویژه ریاست‌جمهوری با اشاره به اهمیت روان‌سازی و تسهیل حمل‌ونقل در توسعه و تعمیق مناسبات تجاری دو کشور گفت: مسوولان دو کشور این انعطاف را در مذاکرات نشان دادند که بخش خصوصی دو کشور به توانند راحت‌تر با هم تجارت کنند.
واعظی گفت: پیام دیگری که این توافقت‌نامه دارد، این است که روابط سیاسی دو کشور به حدی گسترش پیدا کرده که می‌توانیم با درک متقابل در همه امور به راحتی تصمیم گرفته و اجرا کنیم. وی درباره ارایه تسهیلات در روابط گمرکی دو کشور افزود: کلیات را توافق کردیم که مرز جدیدی را احداث کنیم تا فشار از پایانه مرزی بازرگان- گوربولاغ کاهش یابد. بر این اساس قرار شد برای این توافقات وزیر گمرک و تجارت ترکیه به ایران سفر کند. نماینده ویژه رییس‌جمهوری در امور ترکیه با اشاره به اینکه این اولین ماهی است که اجرای موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دو کشور عملیاتی شده است، گفت: می‌خواهیم در سفر وزیران ترکیه به تهران، یک ارزیابی از فرآیند اجرایی یک ماهه این موافقتنامه داشته باشیم. افزون بر این توافق شد تا در آستانه سفر رییس‌جمهوری ترکیه به تهران ما فعالیت‌های فشرده‌ای داشته باشیم. از جودت ییلماز دعوت کرده‌ام که همراه با یک هیات عالی‌رتبه از وزارت‌خانه‌های مختلف به تهران سفر کند تا روی همه ابعاد همکاری کار شود و مقدمات سفر رجب طیب اردوغان به ایران با دستاوردهای مشخص، مفید و موثر فصل جدیدی در روابط به‌وجود بیاورد.
منابع ترک چه گفتند
پس از این توافق منابع ترکیه‌ای اعلام کردند ایران قیمت سوخت تحویلی به کامیون‌های ترکیه که از خاک این کشور عبور می‌کنند را از ۶/۱ یورو در هر لیتر به ۳/۰ یورو کاهش داد.
پایگاه خبری حریت دیلی‌نیوز اعلام کرد بر اساس موافقتنامه‌ای که بین ایران و ترکیه به امضا رسید، کامیون‌های ترک از این پس در هنگام عبور از مرز ایران هزینه کمتری را برای سوخت‌گیری خواهند پرداخت. به دلیل ارزان تر بودن سوخت در ایران، کامیون‌های ترک موظف بودند برای هر لیتر سوخت ۶/۱ یورو پرداخت کنند تا از انتقال غیرقانونی سوخت جلوگیری شود. سودت ییلماز، وزیر توسعه ترکیه و محمود واعظی وزیر ارتباطات ایران و رییس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و ترکیه در آنکارا موافقتنامه‌ای را برای کاهش قیمت سوخت عرضه شده به کامیون‌ها به ۳۰/۰ یورو در هر لیتر امضا کردند. بر اساس این موافقتنامه خودروهای ترانزیتی که قصد عبور از ایران و رفتن به کشور ثالث را دارند از ابتدای ماه فوریه هیچ هزینه اضافی را پرداخت نخواهند کرد.
به گفته وزیر توسعه ترکیه، حجم مبادلات تجاری دوجانبه در ده ماهه نخست سال گذشته به ۳/۱۱ میلیارد دلار رسید و بیش از ۳/۱ میلیارد دلار توسط ۱۷۴ شرکت ترک در ایران سرمایه‌گذاری شد. بر اساس اعلام مقامات ترکیه، حجم مبادلات تجاری دو کشور در سال ۲۰۱۲، ۲۲ میلیارد دلار بوده اما این رقم در سال ۲۰۱۳ به دلیل وضع تحریم‌ها علیه ایران به ۵/۱۴ میلیارد دلار کاهش یافت.
ییلماز گفت: پس از امضای موافقتنامه تجارت ترجیحی در سال ۲۰۱۴ که از اوایل ماه جاری اجرایی شده است، ترکیه خواهان امضای یک موافقتنامه تجارت آزاد با ایران است.