کاوش فراتر از محدودیت‌ها

گروه فناوری- ناسا در ادامه دستاوردهای تاریخی بالگرد «بلوغ»، طرح توسعه دومین بالگرد مریخی خود را آغاز کرده است؛ بالگردی پیشرفته که ابعادی مشابه یک خودروی شاسی‌بلند دارد و به‌ عنوان نسل جدید ابزارهای پروازی برای کاوش سطح مریخ طراحی شده است. این پرنده با تکیه بر فناوری‌های نوین مهندسی، قابلیت حمل بارهای سنگین‌تر و جمع‌آوری داده‌های پیچیده‌تر را خواهد داشت و مسیرهای جدیدی را در ماموریت‌های علمی و اکتشافی سیاره سرخ باز خواهد کرد. بالگرد بلوغ به‌عنوان نخستین ابزار پروازی ساخت بشر که در جو نازک مریخ به پرواز درآمد، توانست بیش از حد انتظار عمل کرده و مسیر ماموریت‌های هوایی در سیاره مریخ را هموار کند. این دستاورد باعث شد تا ناسا برنامه‌ریزی برای نسل دوم بالگرد مریخی را با اهداف بلندپروازانه‌تری آغاز کند. بالگرد نبوغ راه را هموار و ثابت کرد که پرواز روی مریخ امکان‌پذیر است و اکنون ناسا در حال برنامه‌ریزی توسعه یک بالگرد مریخی دیگر است. بالگرد مریخی نبوغ ناسا، اولین هواپیمایی بود که در یک سیاره دیگر پرواز کرد و این بالگرد به دلیل یک نقص ناوبری به‌تازگی سقوط کرده و به کار خود پایان داده است. با وجود این شکست، پروازهای موفق نبوغ امکان اکتشاف هوایی در مریخ را نشان داد. پس از موفقیت نبوغ، ناسا در حال توسعه دومین بالگرد پیشرفته‌تر خود برای اکتشافات هوایی است. به‌نظر می‌رسد دومین بالگرد مریخی، بزرگ‌تر از نبوغ خواهد بود. این بالگرد می‌تواند وزن بیشتری را حمل و فواصل بسیار بیشتری را کاوش کند. طبق گفته آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا(JPL)، این بالگرد مریخی در حال حاضر در مراحل اولیه مفهومی و طراحی است. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، این بالگرد جدید می‌تواند اکتشاف هوایی مریخ را به سطح بعدی ببرد. این بالگرد پیشنهادی ابعادی تقریبا مشابه یک خودروی شاسی‌بلند خواهد داشت و علاوه‌بر این، دارای ۶ روتور یا پروانه است که هرکدام به شش تیغه مجهز هستند. طراحی آن، امکان پروازهای طولانی مدت و طی چندین کیلومتر در روز را فراهم می‌کند. این بالگرد برای حمل ۱۱پوند (پنچ کیلوگرم) تجهیزات علمی در فواصل تا 9/‏1‌مایل (سه کیلومتری) در هر روز مریخی طراحی شده است. این قابلیت پیشرفته به دانشمندان سیاره‌شناسی اجازه می‌دهد تا به سرعت مناطق وسیعی از سطح مریخ، ازجمله مناطق غیرقابل دسترس برای مریخ نوردها را کاوش و داده‌های علمی دقیقی جمع‌آوری کنند. بالگرد مریخی به فناوری پیشرفته برای فرود مستقل مجهز خواهد شد. جو مریخ با چگالی بسیار کم، خود چالش مهمی برای اکتشافات هوایی است. با این حال، چندین مزیت بالقوه نیز دارد. وسایل نقلیه هوایی می‌توانند تصاویری با وضوح بالا از بالا ثبت کنند که می‌تواند به شناسایی ویژگی‌های زمین شناسی و مکان‌های علمی مهم برای کشف حیات گذشته منجر شود. آنها همچنین پوشش کارآمد سطح را امکان‌پذیر می‌کنند و امکان کاوش سریع‌تر و جامع‌تر را در مقایسه با مریخ‌نوردهای زمینی ممکن می‌کنند. علاوه‌بر این، بالگردها می‌توانند به عنوان راهنمای هوایی برای ماموریت‌های روی سطح، شناسایی مسیرهای ایمن و اهداف علمی امیدوارکننده برای مریخ‌نوردها و فرودگرها عمل کنند. در حال حاضر، هیچ جدول زمانی مشخصی برای پرتاب احتمالی این بالگرد فاش نشده است.
در ماه فوریه سال ۲۰۲۱، نبوغ در داخل مریخ‌نورد استقامت به مریخ منتقل شد. این بالگرد در روز ۱۹آوریل سال ۲۰۲۱ به یک نقطه عطف تاریخی دست یافت. این اولین هواپیمایی بود که یک پرواز با قدرت کنترل شده را در جهانی دور انجام داد. نبوغ که برای یک ماموریت آزمایشی کوتاه طراحی شده بود، بسیار فراتر از انتظارات کار کرد. در ابتدا این بالگرد تنها برای پنج پرواز برنامه‌ریزی شده بود اما ۷۲‌پرواز موفق را انجام داد و بیش از ۱۷‌کیلومتر (7/‏10 مایل) را طی کرد. تا روز ۱۸‌ژانویه سال۲۰۲۴، بیش از ۱۲۸‌دقیقه زمان پرواز را به ثبت رساند. در طول پرواز ۷۲، سیستم ناوبری قادر به ردیابی مداوم تعداد کافی از ویژگی‌های سطحی پس از ۲۰ ثانیه پرواز نبود. این منجر به فرود سختی شد که به تیغه‌های روتور مورد استفاده برای پرواز آسیب رساند. اگرچه عملیات پروازی آن به پایان رسیده است، نبوغ در مریخ باقی خواهد ماند و به جمع‌آوری داده‌های ارزشمند در مورد آب‌وهوای سیاره ادامه می‌دهد. میراث نبوغ از طریق داده‌های پرواز آن زنده خواهد ماند و همچنان درک ارزشمندی از جو و سطح مریخ فراهم می‌کند. نبوغ ثابت کرده است که پرواز در یک سیاره دیگر ممکن است.
توسعه دومین بالگرد پیشرفته مریخی ناسا گام بلندی در مسیر بهبود توانایی‌های کاوشگرهای هوایی در محیط‌های خارج از زمین به‌شمار می‌رود. این پروژه با بهره‌گیری از تجربیات موفق بالگرد بلوغ و به‌کارگیری فناوری‌های نوین در طراحی، سیستم‌های انرژی و مهندسی مواد، ظرفیت‌های علمی و عملی ماموریت‌های مریخی را به‌ طور قابل‌توجهی ارتقا خواهد داد. این بالگرد به‌ عنوان یک ابزار چندمنظوره، می‌تواند چالش‌های عملیاتی مریخ‌نوردها را با دسترسی به مناطق دورافتاده و صعب‌العبور کاهش دهد و درعین‌حال به جمع‌آوری و انتقال نمونه‌ها و داده‌های دقیق کمک کند.
قابلیت پروازی این ابزار در جو رقیق مریخ، سرآغازی برای توسعه فناوری‌های مشابه جهت ماموریت‌های آینده در سیارات و قمرهای دیگر خواهد بود. این پروژه نشان می‌دهد که استفاده از فناوری‌های پروازی پیشرفته نه‌تنها محدود به زمین نیست، بلکه می‌تواند به‌ عنوان ابزاری کارآمد برای افزایش کیفیت داده‌ها، تسریع عملیات تحقیقاتی و گسترش دامنه ماموریت‌های اکتشافی در منظومه شمسی به‌کار گرفته شود. در نهایت، موفقیت این طرح می‌تواند بنیانگذار نسل جدید کاوشگرهای هوایی در ماموریت‌های فضایی آینده باشد و زمینه‌ساز کشف‌های علمی مهمی در سیاره سرخ و فراتر از آن شود.