کتمان ناکارآمدی

«جهان‌صنعت»- در حالی روز گذشته نمایندگان مجلس با تمدید یک‌ساله دوره فعلی ششم شوراهای شهر و روستا مخالفت کردند که در همان روز در جلسه علنی و در ادامه بررسی طرح اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور، با پیشنهاد مالک شریعتی، نماینده تهران برای تمدید شش ماهه دوره فعلی شوراهای اسلامی شهر و روستا موافقت کردند. حالا طبق این مصوبه، دوره ششم شوراهای اسلامی شهر و روستا و شهرداران و دهیاران منتخب آنها به جای خردادماه در ۲۳دی ماه۱۴۰۴ خاتمه یافته و دوره هفتم این شورا و منتخبان آنها از ۲۴دی ماه۱۴۰۴ آغاز می‌شود. اما دلیل این امر چه بود؟! برگزاری همزمان انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا در آذر سال۱۳۹۱ توسط نهمین دوره مجلس به تصویب رسید و از آن زمان این دو انتخابات در یک روز برگزار می‌شد. سال۱۴۰۰ آخرین سالی بود که انتخابات ریاست‌جمهوری و ششمین دوره شوراهای شهر و روستا برگزار شد و قرار بود در انتهای بهار۱۴۰۴ انتخابات بعدی برگزار شود، ولی شهادت ابراهیم رییسی موجب شد تا انتخابات ریاست‌جمهوری زودهنگام در ۸تیر سال‌جاری برگزار شود و به این ترتیب بین انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا فاصله ایجاد شد و این سوال پیش آمد که آیا انتخابات شوراهای اسلامی باید سال آینده برگزار شده و دیگر با انتخابات ریاست‌جمهوری همزمان نباشد یا اینکه این دوره از شوراها تمدید شود؟ با اینکه وزارت کشور مخالف طرح هفت ساله شدن دوره ششم شوراهای اسلامی شهر و روستاست اما مجلس در آخر عقب‌نشینی کرد. موسی‌الرضا حاجی‌بگلو، رییس شورای‌عالی استان‌ها درباره دلیل پیشنهاد این طرح نیز بیان کرده بود: «معتقد بودیم اگر مدت فعالیت شوراها در دوره هفتم کم باشد، عملکرد و برنامه‌ریزی آنها قطعا متناسب با سیاستگذاری‌شان نخواهد بود و عملکرد مثبتی نخواهند داشت.» برخلاف اتفاقی که دیروز رخداد، مجلس تمایلی به تمدید شوراها نداشت، حتی زمانی که در آبان امسال این پیشنهاد از سوی شورای‌عالی استان‌ها به مجلس ارسال شد، به نظر می‌رسید که موافقان زیادی در مجلس نداشته باشد. ولی الله بیاتی تفرش، سخنگوی کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس تاکید کرده بود که «مجلس زیربار این قضیه نمی‌رود.» ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها هم گفته بود که «سال آینده انتخابات شوراها سر موقع برگزار می‌شود.» وزارت کشور نیز مخالفت خود را با طرح پیشنهادی شورای‌عالی استان‌ها اعلام کرده است. علی زینی‌وند، معاون سیاسی وزارت کشور درباره دلیل مخالفت وزارت کشور گفت: «مردم این دوره شوراها را برای چهار سال انتخاب کرده‌اند و وزارت کشور با تمدید دوره فعلی شوراهای اسلامی شهر و روستا مخالف است اما مجلس نهاد قانونگذاری است و هر قانونی تصویب شود ما مجری آن خواهیم بود. در حال حاضر مبنای عمل قطعی ما قانون فعلی است.» با این حال زور برخی بیش از دیگران بوده است. با وجود موافقت مجلس، برخی منتقدان معتقدند که این تاخیر ممکن است موجب سردرگمی شهروندان شود و بر روند فعالیت شوراها تاثیر بگذارد. با این حال، حامیان این تصمیم بر اهمیت افزایش دقت در برگزاری انتخابات و جلوگیری از فشارهای اجرایی تاکید دارند.
دلایل برای تمدید دوره ششم شورا
دیروز در مجلس چه گذشت؟ علیرضا سلیمی، نماینده مردم تهران با اشاره به دلایل خود برای تمدید شش ماهه دوره ششم شوراها عنوان کرد: پیشنهاد این است که دوره ششم شورای شهر و روستا در ۲۳دی ماه ۱۴۰۴ خاتمه یافته و دوره هفتم این شورا و منتخبان آنها از ۲۴دی ماه۱۴۰۴ آغاز شود، یعنی تقاضای شش ماه تعویق انتخابات شوراها را داشته‌ایم و برای آن دلایلی داریم اما کاش حداکثر یک‌سال به تعویق می‌افتاد زیرا اگر انتخابات شوراها را در سال‌جاری برگزار کنیم، یک اشکالی دارد و آن این است که مقام معظم رهبری فرمودند برگزاری انتخابات‌های عمومی به نحوی انجام شود که فاصله برگزاری هر انتخابات حدود دو سال باشد. در سال جاری تاکنون سه انتخابات داشتیم؛ مرحله دوم مجلس، مرحله نخست و مرحله دوم انتخابات ریاست‌جمهوری. اگر قرار باشد اوایل سال آینده مجدد انتخابات داشته باشیم با سیاست‌های کلی مقام معظم رهبری مغایرت دارد.
وی افزود: در حال حاضر تعدادی از حوزه‌های انتخابیه نماینده ندارد و بعضی از دوستان به دولت رفته‌اند. براساس قانون انتخابات مجلس، شش ماه قبل از ثبت‌نام، داوطلبان باید استعفا می‌دادند بنابراین درحال حاضر زمان را از دست داده‌ایم و در تعدادی از حوزه‌های انتخابیه نمی‌توانیم انتخابات مجلس را داشته باشیم. اگر انتخابات شوراها به تعویق بیفتد، می‌توانیم انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس را نیز با آن برگزار کنیم اما دلیل سوم برای تعویق این است که قانون انتخابات جدید باید در پهنه عمل، ظهور و بروز پیدا کند و فرصتی به وجود بیاید تا شاهد اجرا شدن اصلاح قانون انتخابات شوراها باشیم.
سپس جعفر قادری، نماینده مجلس در موافقت با پیشنهاد سلیمی تاکید کرد: باید در سال۱۴۰۶ و ۱۴۰۷ و با یک فاصله سه تا چهار ماهه، سه انتخابات به ناچار برگزار شود اما اگر این تمدید یک‌ساله صورت گیرد ما می‌توانیم در سال۱۴۰۶ انتخابات مجلس و انتخابات ریاست‌جمهوری را با هم برگزار کنیم و انتخابات شوراها در عمل سال۱۴۰۸ برگزار خواهد شد و می‌توانیم به سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری عمل کنیم.
محمدصالح جوکار، رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس درباره پیشنهاد مطرح شده، گفت: در حال حاضر در فضای مجازی این موضوع مطرح می‌شود که مجلس می‌خواهد انتخابات شوراها را به تعویق بیندازد در صورتی که اینگونه نیست. مجلس برای در نظر گرفتن مصالح ملی باید تصمیم جدی در این‌باره بگیرد.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در سیاست‌های کلی انتخابات، موضوع فاصله‌گذاری برگزاری انتخابات را مطرح می‌کنند تا انتخابات هر دو سال یک‌بار در کشور برگزار شود. همزمانی انتخابات مجلس با انتخابات شوراها در اسفند۱۴۰۶ و آغاز به کار مجلس جدید در سال۱۴۰۷ فرآیند انتخابات و آغاز به کار شوراها را با مشکل روبه‌رو خواهد کرد.
دلایل مخالفان تمدید دوره شورای شهر
در ادامه محمدرضا احمدی سنگر، نماینده مجلس در مخالفت با پیشنهاد تمدید یک‌ساله دوره ششم شوراها تاکید کرد: درست است که آقای سلیمی فرمودند در بعضی از حوزه‌های انتخابیه نماینده نداریم اما این مشکل را باید خود مجلس رفع و فکری برای آن کند.
وی ادامه داد: تعداد زیادی از روستاهای ما همین الان که با شما صحبت می‌کنم اعضای شورای شهر ندارند و اعضای آن به دلایل مختلف از جمله تخلف برکنار شده‌اند. پیشتر درباره پیشنهاد آقای سلیمی بحث و این پیشنهاد رد شده بود، نباید مجدد در صحن مجلس مطرح می‌شد.
انتقاد چمران از تمدید ۶ماهه مدت زمان شوراهای ششم
البته موضوع در جلسه علنی مجلس خاتمه پیدا نکرد و اعضای شورای شهر تهران نیز در جلسه دیروز خود به انتقاد نسبت به آن پرداختند. مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران در ابتدای جلسه در خصوص تمدید شش ماهه مدت زمان شوراهای ششم در صحن علنی شورا گفت: اصل بحث ما این بود که انتخابات را دو سال به دو سال برگزار کنند تا انتخابات با هم برگزار شود. این تصمیم درست نیست و باید بررسی مجدد شود. عدم مشورت با شوراها این آسیب‌ها را وارد می‌کند و اگر مشورت می‌شد شاید وضعیت فرق می‌کرد.
واکنش‌ها در شورا تنها به چمران معطوف نشد و مهدی اقراریان در ادامه در واکنش به سخنان شهردار تهران اظهار کرد: باتوجه به مصوبه مجلس، این دوره فعالیت شوراها تا دی‌ماه سال آینده ادامه پیدا خواهد کرد. هرآنچه نمایندگان مردم در مجلس تصمیم بگیرند، حتما توسط شوراها پیگیری خواهد شد اما در این تمدید، ابهام در مساله بودجه سال۱۴۰۵ وجود خواهد داشت که انتظار داشتیم به این موضوع توجه کنند. زمان بررسی بودجه در ماه‌های دی و بهمن خواهد بود و امیدوارم تا فرصت باقی است تدبیری در این زمینه اندیشیده شود چراکه شوراها را دچار مشکل خواهد کرد.
وی با اشاره به برنامه‌ریزی عملیاتی توسط شهرداری تهران گفت: اداره شهر تهران یک کار ترکیبی است که در مسیر نظارت و سیاستگذاری شورا قرار دارد اما مرکز مطالعات امروز تبدیل به مجموعه‌ای شده که پژوهش‌های آن گره‌گشای شهر نیست. نسبت این بودجه با نظام مسائل اصلی شهر تهران باید ارتباط داشته باشد. توقع این است مجموعه مرکز مطالعات شهرداری گزارشات تکمیلی را در اختیار مردم قرار دهد تا نسبت بودجه با مسائل شهر مشخص شود.
آقامیری همچنین با انتقاد از تمدید شش ماهه شورای شهر گفت: شاید نگاهشان در به تعویق افتادن انتخابات بیشتر به سمت انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس بوده و به شوراها توجه نکردند. چطور در آن بازه زمانی می‌توان بودجه را بررسی کرد؟ فرصت این کار وجود ندارد. شورای شهر بعدی تا شهردار را انتخاب و کمیسیون‌ها را مشخص کند، سال تمام می‌شود. نباید شورای شهر تهران را با دیگر شوراها مشخص کرد چراکه بودجه شهر تهران به اندازه چند وزارتخانه است. کلانشهرهای کشور در این مساله آسیب خواهند خورد و درخواست دارم مصوبه پس گرفته شود تا ویرایشی صورت بگیرد.
چمران نیز عنوان کرد: سال آینده با این مشکل مواجه می‌شویم اما چهار سال بعد چه می‌شود؟ اصل بحث ما این بود که انتخابات را دو سال به دو سال برگزار کنند تا انتخابات با هم برگزار شود. این تصمیم درست نیست و باید بررسی مجدد شود. عدم مشورت با شوراها این آسیب‌ها را وارد می‌کند و اگر مشورت می‌شد شاید وضعیت فرق می‌کرد.
علیرضا زاکانی نیز پس از استماع نظرات اعضای شورای شهر تهران با بیان اینکه با توجه به تغییر زمان انتخابات شوراهای شهر باید لایحه بودجه سال آینده را به‌گونه‌ای به شورا بیاوریم که شهرداری‌ها به خصوص در کلانشهر دچار مشکل نشوند، افزود: ممکن است که سوال کنید که این پول‌ها کجا هزینه می‌شود؟ باید بگویم در دولت احمدی‌نژاد ۳۹۷۰ اتوبوس تحویل شهرداری تهران شد و در دولت روحانی هیچ اتوبوسی به شهرداری‌ها داده نشد. در زمان آیت‌الله رییسی ۲۷۱ اتوبوس تحویل شد و قرارداد اتوبوس‌های جدید با پول شهرداری تهران است.
وی با بیان اینکه در این دوره طول مترو ‌۵۴‌درصد رشد داشته که با این پول‌ها ساخته شده است، گفت: در این دوره مدیریت شهری هم بازپرداخت بدهی‌ها به گردن ما افتاد، به گونه‌ای که در دوره پنجم ‌شورا تعهدی به پرداخت بدهی‌ها نداشتند و ما آرزو می‌کنیم آیندگان با سطح بالاتری از ما عمل کنند. موضوعات شهری را باید با هم‌ مقایسه کرد.
وی در مورد چرایی تحویل دیرهنگام بودجه سال آینده با تاکید بر اینکه متمم بودجه سال جاری هفته گذشته تصویب شد، گفت: امیدوارم سال آینده متمم را زودتر آماده کنیم تا بتوانیم لایحه بودجه بعدی را نیز سریع‌تر بیاوریم.