کریمه در راه الحاق به روسیه

ساکنان شبه جزیره کریمه دیروز به پای صندوق‌های رای رفتند تا بین پیوستن به روسیه یا برخورداری از خودمختاری بیشتر یک گزینه را انتخاب کنند.
به گزارش رویترز،‌ برای این رفراندوم حدود ۵ / ۱ میلیون برگ رای‌ چاپ شده است و انتظار می‌رود که تمامی واجدین شرایط در این رفراندوم شرکت کنند. رییس کمیته رفراندوم کریمه اعلام کرد، حدود ۱۲۰۵ حوزه رای‌گیری در سراسر کریمه آغاز به کار کرده‌اند اما برخی از آنها به دلیل بارش شدید باران با مشکلات فنی روبه‌رو شده‌اند. برق و خطوط تلفن در برخی حوزه‌ها قطع شده است.
حدود ۱۳۵ ناظر بین‌المللی از ۲۳ کشور از جمله اتریش، بلژیک، بلغارستان، فرانسه، آلمان، مجارستان، ایتالیا و لهستان بر همه‌پرسی کریمه نظارت می‌کنند. رسانه‌های بین‌المللی نیز در منطقه کریمه حضور فعالی دارند و بیش از ۶۰۰ روزنامه‌نگار از ۱۶۹ رسانه خارجی برای تهیه گزارش از برگزاری همه‌پرسی در منطقه کریمه مستقر هستند.
رفراندوم تعیین وضعیت کریمه هم از سوی پارلمان این منطقه و هم توسط دولت محلی سواستوپل برگزار می‌شود. سواستوپل زیر مجموعه‌ای از اوکراین با تاریخی طولانی و پیچیده است که جمعیت آن دستخوش تغییرات شدیدی شده است.
شبه جزیره کریمه
در این رفراندوم از مردم این مناطق این سوالات پرسیده می‌شود که آیا آنها می‌خواهند به روسیه به عنوان یک منطقه فدرال بپیوندند یا اینکه می‌خواهند که قانون اساسی کریمه به سال ۱۹۹۲ احیا شود که طبق آن، استقلال کریمه به طور کامل اجرا می‌شود اما همچنان بخشی از اوکراین باقی می‌ماند. در گزینه‌های این رفراندوم، حفظ وضعیت فعلی کریمه به عنوان بخشی از اوکراین وجود ندارد. گمانه‌زنی رسانه‌ها حاکی از آن است که گزینه پیوستن به روسیه از سوی مردم این منطقه انتخاب خواهد شد.
تظاهرات ده‌ها هزار نفری علیه سیاست‌های پوتین
ده‌ها هزار نفر از شهروندان روسیه شنبه گذشته در یک تجمع «ضد جنگ» علیه سیاست‌های ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه دست به تظاهرات زدند. همزمان روسیه قطعنامه شورای امنیت درباره کریمه را وتو کرد و چین در کنار روسیه قرار نگرفت.
اپوزیسیون روسیه با پلاکاردهایی که روی آنها شعارهایی چون «دست‌ها از اوکراین کوتاه» و «به اقدام‌های شرم‌آور برای روسیه پایان دهید»، نقش بسته بود، ساکنان مسکو را به تظاهراتی «ضد جنگ» و علیه سیاست‌های ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه فراخواند.
پلیس مسکو می‌گوید: سه هزار نفر در این تظاهرات شرکت داشتند اما سازمان‌دهندگان تظاهرات «ضدجنگ» از حضور بیش از ۵۰ هزار نفر در آن خبر می‌دهند. ناظران بی‌طرف شمار شهروندان حاضر در این تجمع را حدود ۳۰ هزار نفر برآورد می‌کنند.
«G8» آماده حذف روسیه
روسیه در آستانه اخراج از «G8» قرار گرفته است. هفت کشور صنعتی جهان در پی بدیلی برای سوچی به عنوان محل برگزاری اجلاس خود هستند. روسیه یک روز پیش قطعنامه شورای امنیت در مخالفت با همه‌پرسی در کریمه را وتو کرده بود.
به گزارش دویچه‌وله، بحران اوکراین و پیشروی روسیه در کریمه، عضویت روسیه در «G8» را به خطر انداخته است. هفت کشور بزرگ صنعتی جهان «G7»، خود را آماده برگزاری اجلاسی بدون حضور روسیه و اخراج این کشور از جرگه خود می‌کنند.
«اشپیگل آنلاین» به نقل از محافل نزدیک به دولت آلمان، از پیشنهاد بریتانیا برای برگزاری اجلاس «G7» در لندن خبر داده و نوشته که این پیشنهاد از سوی آمریکا، آلمان، ژاپن، کانادا، ایتالیا و فرانسه با استقبال روبه‌رو شده است.
پیشتر قرار بود اجلاس مقدماتی «G8» در شهر سوچی در روسیه برگزار شود. دولت آلمان اعلام کرده که اگر ولادیمیر پوتین از موضوع پیشروی نیروهای روسی در کریمه کوتاه نیاید، قرار دیدار برنامه‌ریزی شده هیات‌های روسی و آلمانی در ماه آوریل به هم خواهد خورد. یک سخنگوی دولت آلمان گفته که هر گام کوچکی برای تغییر اوضاع در کریمه حایز اهمیت است، وگرنه در شرایط کنونی چنین دیداری بی‌معناست و محل این دیدار شهر لایپزیک تعیین شده بود.
مخالفت شرکت‌های آلمانی با تحریم روسیه
صدراعظم آلمان در آخرین واکنش به رویدادهای کریمه، تهدید کرده که اگر مسکو با جامعه جهانی همکاری نکند زیان‌های اقتصادی و سیاسی خواهد دید. آنگلا مرکل روز پنجشنبه گذشته در مجلس آلمان هشدار داد که اگر روسیه نرمش نشان ندهد، مرحله دوم تحریم‌های اروپا اجرا خواهد شد. در نخستین مرحله، حساب‌های بانکی برخی مقامات روس مسدود و حق سفرشان به اتحادیه اروپا از آنها سلب شده است. آمریکا سختگیرتر از اروپا از تحریم‌بانک‌ها و موسسات مالی روسیه سخن گفته است.
به گزارش دویچه‌وله، در این میان سرمایه‌‌داران و محافل اقتصادی آلمان، نسبت به «جنگ تجاری» با روسیه هشدار داده‌اند.
ارکهارد کوردس، رییس کمیته اقتصاد و بازرگانی شرقی آلمان با ابراز نگرانی از چنین دورنمایی گفته است: غلتیدن به زنجیره‌ای از تحریم و تحریم متقابل، سودی برای هیچ‌کس ندارد. ارکهارد کوردس در تفاهم با پوتین گفته است: در مناسبات روسیه و غرب خطاهای زیادی رخ داده اما این اشتباهات تنها متوجه طرف روس نیست.
کلاوس مانگولد، رییس هیات‌مدیره شرکت «روتچیلد» و رییس پیشین این کمیته هم با هرگونه تحریم علیه روسیه در واکنش به رفراندوم کریمه مخالفت کرده و گفته است که چنین اقدامی تنها به دامنه‌‌دار شدن اختلافات می‌انجامد.
یک سناتور برجسته آمریکایی خواستار پشتیبانی نظامی گسترده از کی‌یف شد و هشدار داد که اقدامات روسیه در اوکراین می‌تواند به واکنش‌های بی‌سابقه‌ای از سوی واشنگتن و متحدانش منجر شود.
مک‌کین: نیاز اوکراین به پشتیبانی نظامی آمریکا
جان مک‌کین گفت: اوکراین به پشتیبانی نظامی بلندمدت از جانب آمریکا احتیاج دارد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، وی افزود: وقتی مردم اوکراین خواستار ابزاری برای مقاومت هستند، معتقدم باید آن را تامین کنیم و این کار درست است. این سناتور جمهوریخواه آمریکایی گفت: از گزارش‌های قبلی مبنی بر پیشروی سربازان روسی به مرز شرقی اوکراین و انجام رزمایش شتابزده در آنجا به شدت نگران است. وی افزود: حمله تمام‌عیار روسیه به شرق اوکراین عواقب بزرگی در پی دارد که آمریکا و متحدان اروپایی‌اش هرگز در روابط خود با روسیه آن را بررسی نکرده بودند. واشنگتن تاکنون متعهد شده که تحریم منع سفر و انسداد دارایی را علیه گروهی از افراد روسی اعمال کند. این قضیه به بدترین تقابل غرب و شرق از زمان جنگ سرد تاکنون بدل شده است.
سناتور جمهوریخواه آمریکایی اعلام کرد: هرگز نمی‌خواهیم این پیام را به مردم کریمه بفرستیم که آنها را تنها گذاشته‌ایم. ما مخالفیم که پوتین مجوز حمله به یک کشور مستقل را صادر می‌کند. مک‌کین همه‌پرسی در منطقه کریمه را ساختگی خواند و گفت: ما نتیجه این همه‌پرسی را می‌دانیم. ما همیشه از نتایج این نوع انتخابات قبل از برگزاری آن‌ باخبر هستیم.
بحران اقتصادی
پیامدهای اقتصادی مهمی در ارتباط با جدایی جمهوری خودمختار کریمه از اوکراین وجود دارد.
به گزارش یورونیوز اقتصاد منطقه به شدت وابسته به گردشگری است. شبه‌جزیره‌ای که در شمال ساحل دریای سیاه، تابستان‌ها پذیرای گردشگران روسی و اوکراینی است. سال گذشته حدود شش میلیون گردشگر به کریمه سفر کردند. تولید ناخالص داخلی کریمه در سال ۲۰۱۲ میلادی سه میلیارد یورو بود که ۶۰ درصد آن از بخش سرویس و خدمات، ۱۶ درصد از بخش صنعت و ۱۰ درصد از بخش کشاورزی حاصل شده است.
تولیدات بخش کشاورزی در کریمه بیشتر بر تولید شراب متمرکز است. منطقه‌ای که با جمعیت بیش از دو میلیون نفر برای ابتدایی‌ترین مایحتاج خود حتی مواد غذایی چون گوشت و شیر به اوکراین وابسته است اما مهم‌ترین وابستگی این شبه‌جزیره به سرزمین اصلی، اوکراین به آب آشامیدنی، برق و گاز مربوط می‌شود. وابستگی که با جدایی کریمه مشخص نیست چگونه با آن مواجه خواهند شد. ۸۰ درصد آب آشامیدنی و برق مصرفی در کریمه از اوکراین تامین می‌شود و ۶۵ درصد گاز مورد نیاز در این منطقه هم از اوکراین می‌آید.
شبه‌جزیره‌ای که تنها توسط باریکه‌ای در شمال به اوکراین متصل است و ۶۳ درصد از بودجه سالانه خود را از دولت اوکراین دریافت می‌کند البته روسیه سالانه یکصد میلیون دلار برای حفظ ناوگان خود در ساحل دریای سیاه در کریمه به اوکراین می‌پردازد.

تحلیل فارن پالسی از بحران اوکراین
دوری مسکو از واشنگتن؛ چین پیروز می‌شود

پکن چطور از حمله روسیه به اوکراین سود می‌برد؟ همواره سکوت کرده و هر بار که دیدگاهش در مورد مداخله روسیه در اوکراین مورد سوال قرار گرفته، نظراتش کاملا مبهم و پیچیده بوده است.
به نوشته فارن پالسی، دوم مارس، یک روز پس از حرکت نیروهای روسیه به سمت کریمه، وزیر امور خارجه چین متذکر شد: دلایل خوبی برای چرایی وقوع اتفاقات اخیر در اوکراین و قرار گرفتن این کشور در شرایط فعلی وجود دارد. سوم مارس لیو جیی، نماینده دایم چین در سازمان ملل گفت: شرایط امروز اوکراین دلایل خود را دارد. اواخر همان هفته در شرایطی که شورای امنیت سازمان ملل درگیر مساله اوکراین بود، کوین گانگ، سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد: دلایل خوبی برای شرایط امروز اوکراین وجود دارد.
درک اینکه چرا چین در مورد شرایط اوکراین، خود را در موقعیتی سخت می‌بیند، کار دشواری نیست روسیه اواخر ماه فوریه در پاسخ به سرنگونی ویکتور یانکوویچ، رییس‌جمهور اوکراین و شکل‌گیری یک دولت جدید و طرفدار غرب کنترل نظامی شبه‌جزیره کریمه را به دست گرفت.
یکی از اصول اساسی سیاست خارجی پکن عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورهاست که مانع از مداخله آنها در امور داخلی چین می‌شود و همچنین باعث می‌شود که بدون درگیر شدن در مباحث سیاسی پرتنش یا قبول مسوولیت‌های جدید، ورای درگیری‌های سخت‌تر در برخی از نقاط جهان قرار گیرد. ضمن اینکه چین نسبت به جنبش‌های جدایی‌طلب در داخل کشورها حساسیت دارد. اگر کریمه اجازه همه‌پرسی برای استقلال را داشته باشد، چرا تبت نداشته باشد؟
در یک دهه اخیر روسیه و چین اغلب همکاری خوبی در سازمان ملل برای ممانعت از مداخله غرب در بحران‌های داخلی کشورهای کوچک‌تر داشته‌اند. طی سه سال گذشته روسیه در تلاش برای کاهش فشارهای سازمان ملل بر رژیم اسد در سوریه از حمایت چین برخوردار بوده است. با این حال شریک همیشگی چین در دفاع از حاکمیت دولت‌ها، همان کشوری است که نیروهایش در حال حاضر کنترل کریمه را به دست گرفته‌اند.
بحران طولانی‌مدت اوکراین می‌تواند عواقب بدی را متوجه اقتصاد جهانی کند، به‌خصوص اگر تحریم و ضدتحریم میان روسیه و غرب آغاز شود، آن هم درست زمانی که رشد اقتصاد خود چین نیز رو به کندی است. پس واکنش چین به بحران اوکراین چندان هم تعجب‌آور نیست.
توافق امنیتی مسکو- واشنگتن
با همه این تفاصیل چند وجه از بحران اوکراین به نفع چین تمام می‌شود، یکی از خطرات دراز مدتی که آمریکا را تهدید می‌کند نزدیکی هرچه بیشتر روسیه و چین در نتیجه بحران اوکراین است. پکن طی دو سال اخیر در آسیا به شدت تحت فشار بوده و به تبع آن برای جلب حمایت سیاسی مسکو تلاش می‌کند. نخستین سفر خارجی که شی جین پینگ پس از کسب پست ریاست جمهوری چین در مارس سال ۲۰۱۳ داشت به مسکو بود. از زمان بازگشت وی به قدرت ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه از مواضع ضدغربی وی خشنود بوده است.
یکی از اولویت‌های ژئوپلتیک درازمدت واشنگتن ایجاد حائل میان مسکو و پکن است تا از توسعه روابط محکم‌تر میان دو طرف جلوگیری شود. با این حال کمپین دولت اوباما برای اعمال انزوای اقتصادی و دیپلماتیک بر روسیه، مسلما باعث نگاه پوتین به پکن برای جلب حمایت سیاسی خواهد شد. دیمیتری سیمز، کارشناس و تحلیلگر امور بین‌المللی حتی یک گام فراتر نهاده و پیش‌بینی می‌کند که بحران اوکراین ممکن است در نهایت منجر به امضای توافق امنیتی میان روسیه و چین شود.
ضمن اینکه پرداختن به مساله اوکراین به این معناست که باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا تقریبا زمانی برای پرداختن به «محور آسیا»- استراتژی وی در قبال رشد چین- نخواهد داشت. پس از هیاهوی بسیار در سال ۲۰۱۱ و اعلام استراتژی اوباما در سفر به استرالیا مبنی بر اینکه آمریکا در اقیانوس آرام خواهد ماند، انتقادات بسیاری در منطقه صورت گرفت بر این مبنا که دولت اوباما با مداخله در مسایل خاورمیانه از استراتژی خود در آسیا بازمانده است. جان کری در فوریه سال ۲۰۱۳ به عنوان وزیر امور خارجه آمریکا کار خود را آغاز کرد و تاکنون پنج بار به منطقه سفر کرده اما در همین مدت، بیش از دو برابر این تعداد به خاورمیانه سفر داشته است. لغو سفر اوباما به آسیا در اکتبر سال ۲۰۱۳ به دلیل تعطیلی دولت باعث شد چینی‌ها برای ماه‌ها به همسایگان خود بگویند که آمریکای غیرقابل اعتماد بار دیگر علاقه خود به این منطقه را از دست داده است.
از طرفی در مناقشه دریای چین که پای توکیو و پکن به طور مستقیم در میان است، آمریکا به طورسنتی از هم‌پیمان خود ژاپن دفاع می‌کند که بی‌اعتمادی چین را نسبت به واشنگتن در پی دارد.
اما اگر کریمه به روسیه ملحق شود و هزینه چندانی صرف آن نشود برخی در چین با چراغ سبز طرح ادعای ارضی خود روبه‌رو می‌شوند. اگر پوتین می‌تواند غرب را از میدان درکند، چه چیز مانع چین می‌شود؟
شرایط فعلی برای چین امیدبخش است. حتی اگر بحران اوکراین نسبتا سریع حل شود و روابط آمریکا با روسیه به‌طور کامل قطع نشود هم اوباما زمان بیشتری را صرف تمرکز بر اروپا خواهد کرد؛ تلاش خود برای تقویت روابط با آلمان و اطمینان دادن به متحدان آمریکا در اروپای شرقی را افزایش خواهد داد و در این رهگذر اولویت توجه به آسیا دیگر جایگاه گذشته را نخواهد داشت. این محور به دلیل بحران اوکراین ضربه خواهد خورد و در نتیجه تمام این شرایط، پیروزی با پکن خواهد بود حتی اگر این مساله از صحبت‌های پیچیده چین در مورد این بحران مشخص نباشد.