کشف ۱۴ لاشه فک خزری

تلفات غیرعادی تنها پستاندار دریای خزر، نفس فک دریای مازندران را بیش از پیش به شماره انداخته و فاجعه مرگ دسته‌جمعی این‌گونه را تکرار کرده است.
طی شش ماه گذشته به طور تقریبی هر ۱۵ روز مرگ و تلفات یک فک خزری در دریای خزر گزارش شده است و امواج دریا، لاشه آنان را پس از چند روز به ساحل کشانده است.
بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که مرگ این پستانداران در آب‌های میانه دریا رخ داد و تیرها بیش از همه چیز به سمت بیماری ویروسی نشانه می‌رود که در دهه‌های اخیر، بارها و بارها فک را به کام مرگ کشانده است.
علاوه بر بیماری ناشناخته، شکار بی‌رویه و هجوم شانه‌داران دهه‌های گذشته نسل تنها پستاندار دریای خزر را به شماره انداخت و اکنون شمار جمعیت آن در دریاچه خزر حدود ۱۰۰ هزار قلاده تخمین زده می‌شود.
تنها پستاندار دریای خزر یک گام تا انقراض و پیوستن به خاطره‌ها فاصله دارد و عواملی نظیر آسیب‌های فیزیکی، گرفتارشدن در تور صیادان، بیماری و شکار بی‌رویه، روند حذف شدن این‌گونه جانوری را سرعت بخشیده است.
یک کارشناس محیط‌زیست در مازندران با بیان اینکه دریای خزر زیستگاه فک خزری به شمار می‌رود، اظهار کرد: متاسفانه طی دهه‌های اخیر روند انقراض این‌گونه جانوری سرعت گرفته است.محسن جعفری شکار این‌گونه به ویژه در سواحل شمالی خزر و کشورهای حاشیه از یک سو، بروز بیماری‌ها و ویروس را از دیگر دلایل کاهش شمار گونه جانوری فک در سال‌های اخیر برشمرد و گفت: نقش آسیب‌های فیزیکی، برخورد با شناورها و گرفتارشدن در تور صیادان نیز در کاهش جمعیت این‌گونه بی‌تاثیر نبوده است.وی با تاکید بر اینکه باید برنامه‌هایی برای شناورها در نظر گرفته شود تا هنگام مشاهده این‌گونه خزری رفتار مناسبی داشته باشند و از برخورد و آسیب آنها جلوگیری شود، تدوین این برنامه را امری ضروری دانست.
وی با اشاره به مرگ دسته‌جمعی فک‌های خزری در سال‌های بین ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ بر اثر شیوع ویروسی بین فک‌ها بیان کرد: آلودگی‌های نفتی، سموم کشاورزی و نفوذ فاضلاب‌های کشاورزی، صنعتی و خانگی در کاهش شمار تنها پستانداران خزری تاثیر بسزایی داشته است.آلودگی‌های نفتی، سموم کشاورزی و نفوذ فاضلاب‌های کشاورزی، صنعتی و خانگی در کاهش شمار تنها پستانداران خزری تاثیر بسزایی داشته است.
این کارشناس با عنوان اینکه در حاشیه شمالی خزر و در کشورهای اطراف سهمیه شکار فک درنظر گرفته می‌شود، ادامه داد: صدور مجوز شکار حدود ۲۰ هزار قطعه فک در کشورهایی نظیر قزاقستان از دیگر عواملی است که فرآیند انقراض را سرعت داده است.
وی تنویر افکار عمومی و اطلاع‌رسانی به صیادان و ارائه آموزش‌های لازم به آنان را در صیانت از گونه خزری فک موثر دانست و گفت: باید صیادان و ماهیگیران بدانند که فک رقیب آنان نیست و اگر در دام آنان گرفتار و زخمی شد برای نجات آن تلاش کنند.
آمار و ارقام نشان از کاهش ۹۵ درصدی گونه فک خزری نسبت به دهه قبل را نشان می‌دهد و به اذعان کارشناسان، حفاظت از زیستگاه فک خزری باید در دستور کار پنج کشور حاشیه خزر قرار گیرد. طرحی که همچنان روی میز و کاغذ مانده است. طی سال جاری، تلفات غیرعادی فک خزری در سواحل خزر در مازندران و گیلان و گلستان گزارش شد و فقط در دو استان مازندران و گیلان ۲۰ قلاده فک تلف شدند.
۱۴ قلاده فک امسال تلف شدند
حسینعلی ابراهیمی مدیرکل حفاظت محیط‌زیست مازندران با بیان اینکه از ابتدای سال جاری شاهد تلفات غیرعادی فک‌ها در سواحل دریای خزر در استان مازندران هستیم که تعداد آنها تاکنون به ۱۴ قلاده رسیده است، گفت: تلفات فک‌های خزری در شرایطی اتفاق افتاد که متوسط تلفات در سال‌های گذشته سه تا چهار قلاده و عمدتا ناشی از صدمات فیزیکی و گرفتار شدن در تورهای صیادی بوده است.
وی ادامه داد: از طریق سازمان حفاظت محیط‌زیست، در حال بررسی اطلاعات از میزان و علل مرگ و میر فک خزری در دیگر کشورهای واقع در سواحل شمالی و شرقی دریای خزر هستیم.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست مازندران افزود: با هماهنگی انجام شده با معاونت دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست، قرار شد تیمی متشکل از متخصصین سازمانی برای بررسی و اظهارنظر در خصوص علت تلفات و ارائه راهکارهای اجرایی در کنترل تلفات به منطقه اعزام شوند.
بررسی‌های اولیه محیط‌زیست، شیوع بیماری ویروسی را بین فک‌ها تقویت می‌کند، هرچند طی سه دهه اخیر بیش از ۹۰ درصد جمعیت پستاندار خزر از بین رفته است. تعیین سهمیه شکار از سوی کشورهای حاشیه دریای خزر به جز ایران برای بهره‌برداری از پوست، گوشت و روغن این حیوان مهم‌ترین دلیل انقراض این‌گونه است و باید ممنوعیت صدور و شکار این حیوان در دستور کار کشورهای حاشیه قرار گیرد.
تلفات، ناشی از آسیب فیزیکی نیست
رییس اداره حیات وحش محیط‌زیست مازندران احتمال بروز بیماری را در مرگ گونه در معرض انقراض فک موثر دانست و گفت: تلاش برای نمونه‌برداری از لاشه‌ها ادامه دارد. کوروس ربیعی با بیان اینکه فک خزری به عنوان تنها پستاندار دریای خزر در معرض انقراض قرار دارد، افزود: همه ساله در حوزه جنوبی دریای خزر و کشورهای همسایه شمالی شاهد تلفات گونه فک خزری هستیم. وی افزود: بیماری‌ها، آسیب‌های فیزیکی ناشی از افتادن در تور صیادان و شکار بی‌رویه در سواحل شمالی از جمله دلایل تلفات فک‌های خزری به شمار می‌رود.