کشمکش بزرگ

مهلت تعدادی از اعضای خانه ملت در مجلس هشتم برای انجام وظیفه نمایندگی به پایان رسید و از امروز باید صندلی‌هایشان را به نفرات بعدی بسپارند در این رابطه باید گفت که با شروع هر دوره جدید از مجلس اولین و مهم‌ترین بحثی که مورد توجه قرار می‌گیرد، موضوع ریاست بر قوه مجریه است.
مجلس نهم هم از این قاعده مستثنا نیست و از مدت‌ها قبل این بحث در داخل و خارج از پارلمان داغ بود و تا زمان انتخاب هیات‌رییسه این حرف و حدیث‌ها ادامه خواهد داشت. البته هنوز به طور رسمی نماینده‌ای اعلام کاندیداتوری نکرده است اما علی لاریجانی و غلامعلی حداد عادل دوگزینه جدی‌ای برای پست ریاست هستند که این روزها گفت‌وگوهایی در صلاحیت یا عدم آن از سوی حامیان و منتقدان‌شان به گوش می‌رسد. اما لاریجانی و حداد عادل کیستند؟
علی لاریجانی
علی لاریجانی متولد لاریجان است. برادران او محمد جواد، دبیر ستاد حقوق بشر قوه‌قضاییه، صادق رییس قوه قضاییه، باقر رییس دانشگاه علوم پزشکی و فاضل از دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران هستند. خواهرش هم همسر مصطفی محقق داماد است و احمد توکلی پسرخاله وی به حساب می‌آید. وی با دختر شهید مرتضی مطهری ازدواج کرده است.
اولین سمت اجرایی لاریجانی، مدیریت کل برون‌مرزی و واحد مرکزی خبر صداوسیما بود. وی معاونت وزارتخانه‌های کار و امور اجتماعی و پست و تلگراف و تلفن (وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات فعلی) را هم بر عهده داشت.
در سال ۱۳۷۰ و در زمان ریاست‌جمهوری هاشمی‌رفسنجانی و پس از استعفای سیدمحمد خاتمی از سمت وزارت ارشاد، لاریجانی در این سمت قرار گرفت و تا بهمن‌ماه ۱۳۷۲ به‌عنوان وزیر در این وزارتخانه حضور داشت. در سال ۱۳۷۳ ریاست سازمان صداوسیما را برعهده گرفت که این مسوولیت را به مدت ۱۰ سال حفظ کرد و در این مدت تغییرات بارزی به‌وجود آوردکه از جمله می‌توان افزایش تعداد شبکه‌های تلویزیونی از ۳ به ۷ را مورد توجه قرار داد. علاوه بر این باید به هشت شبکه رادیویی ملی و سراسری، ۳۰ شبکه رادیویی استانی، چهار شبکه تلویزیونی استانی و هفت شبکه جهانی و روزنامه جام جم و شرکت تولید فیلم «سیما فیلم» را هم اشاره کرد.
البته لاریجانی در دوره مدیریت صدا وسیما منتقدانی هم داشت که برجسته‌ترین آنها اصلاح‌طلبان آن هم به دلیل ساخت برنامه هویت بودند. پیشرفت سیاسی وی البته به این موارد ختم نمی‌شود، او در انتخابات سال ۱۳۸۴ برای نهمین دوره ریاست جمهوری شرکت کرد که شکست خورد. در ۲۴ مردادماه ۱۳۸۴نیز به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد اما در سال ۱۳۸۶ درخواست استعفا داد و مورد پذیرش هم قرار گرفت.
پس از این امر وی برای نمایندگی مردم قم در مجلس شورای اسلامی تلاش کرد که بعد از ورود به پارلمان با کسب اکثریت آرا به عنوان رییس هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی انتخاب شد و توانست رقیبش غلامعلی حداد عادل، رییس مجلس هفتم را در انتخابات داخلی فراکسیون اصولگرایان مجلس با ۱۶۱ در مقابل ۵۰ رای شکست دهد.
در زمان ریاستش بر مجلس حوادث سال ۸۸ روی داد که وی پس از حمله به دانشگاه و خوابگاه دانشجویان کمیته ویژه‌ای برای تحقیق پیرامون این حوادث تشکیل داد. البته لاریجانی اعتراض‌هایی هم به لایحه بودجه احمدی‌نژاد و سیاست‌های اقتصادی او داشته و همچنان هم دارد. علاوه بر این به قانون‌شکنی‌های دولت بارها معترض شده که می‌توان گفت، این رفتار سبب شد تا از وجهه خوبی در میان مردم برخوردار شود.
غلامعلی حداد عادل
غلامعلی حداد عادل‌زاده متولد سال ۱۳۲۴ در تهران است که دومین رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران بود و در اواخر دوران ریاستش بر این فرهنگستان به عنوان اولین رییس غیرروحانی مجلس شورای اسلامی به این مقام دست یافت.
وی دارای مدرک لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران، فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه شیراز، فوق لیسانس فلسفه از دانشگاه بهشتی و دکترای فلسفه است همچنین چهره ماندگار در سال ۱۳۸۷ در رشته فلسفه شد. گفتنی است حداد عادل یک ارتباط فامیلی با مقام معظم رهبری نیز دارد. وی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف بود و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی سمت‌هایی نظیر معاون تبلیغات وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی، عضو شورای سرپرستی صداوسیما، مشاور وزیر و معاون وزیر و رییس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی وزارت آموزش وپرورش، مدیرعامل بنیاد دایره‌المعارف اسلامی، رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، عضو هیات علمی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران را بر عهده داشت.
در زمان ریاست حداد عادل بر مجلس شورای اسلامی از مهم‌ترین کارهایی که صورت گرفت سهمیه‌بندی سوخت و تصویب قانون خصوصی‌سازی در کشور بود. نمایندگان اصولگرای مجلس همواره یک انتقاد به وی در زمان ریاست‌اش داشتند و آن هم کوتاه آمدن در برابر دولت بود، شاید به همین دلیل است حامیان رییس‌جمهور در خانه ملت درصدد هستند تا وی را جانشین علی لاریجانی نمایند و دوباره به مقام ریاست برسانند. اما در مقابل این انتقاد اصحاب رسانه از کار حداد عادل به عنوان رییس نسبت به لاریجانی رضایت بیشتری داشتند وی هر دو هفته یک بار نشست خبری برگزار می‌کرد و با حوصله به سوالات خبرنگاران پاسخ می‌گفت این کاری است که در لاریجانی دیده نشد.
جایگاه رییس مجلس
همان‌طور که در بالا مورد اشاره قرار گرفت دو گروه در مجلس برای کسب مقام ریاست در مجلس نهم در حال رقابت هستند. برخی از اعضای متحد اصولگرایان، نمایندگان مستقل و جبهه صدای ملت که در راس آنان می‌توان به محمدرضا باهنر اشاره کرد به حمایت از علی لاریجانی پرداخته‌اند. این افراد اغلب دایره منتقدان دولت را تشکیل می‌دهند البته به این جمع می‌توان اقلیت اصلاح طلب را هم افزود. اصلاح‌طلبان خانه ملت نیز ترجیح می‌دهند رای‌شان به سبد لاریجانی ورود پیدا کند تا حداد عادل. زیرا بر این اعتقادند در جاهایی که نیاز بوده لاریجانی قاطع‌تر از رقیب‌اش در میدان ورود پیدا کرده است.
گروه دیگر، اصولگرایان حامی دولت یا همان جبهه پایداری هستند که غلامعلی حداد عادل را فرد شایسته‌تری نسبت به لاریجانی برای ریاست مجلس می‌دانند. برجسته‌ترین چهره‌های این طیف مهدی کوچک‌زاده و حمید رسایی هستند که اصوگرایان سنتی آنها را تندروهای مجلس می‌دانند و معتقدند این شیوه رفتار کمکی به حل مشکلات موجود نمی‌کند.
اما جایگاه ریاست مجلس چه اهمیتی به لحاظ قانونی دارد که تا این اندازه مورد توجه قرار می‌گیرد؟ می‌توان گفت ریاست بر قوه مجریه آنقدر مهم هست که هنوز کلید فعالیت نمایندگان زده نشده اما چانه‌زنی‌ها در مورد آن آغاز شده و حتی می‌توان گفت که شکل تخریبی این موضوع خود را بیشتر هم نشان داده است.به عبارتی دیگر گروهی علیه رقیب شروع به ارسال پیامک‌های تخریبی کرده‌اند که در این رابطه کاظم جلالی، نماینده شاهرود و مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در گفت‌وگویی با همشهری آنلاین گفت که انتخاب رییس و هیات رییسه در اولویت وجود دارد اما نباید مرزهای اخلاق و دینداری و اعتقادی ما را از بین ببرد چراکه این صرفا یک رقابت است. اگر قرار باشد که برای ریاست مجلس آقای لاریجانی و حداد رقابت کنند هر دو عزیزند و سوابق خوبی دارند و هر دو بزرگوار چهره درد‌ آشنا و انقلابی و ولایی هستند اما انتخاب رییس بستگی به ذائقه نمایندگان دارد و نباید بحث را اعتقادی کرد. دیدم یک اس‌ام‌اسی آمده که در آن نوشته بود جنگ صفین در راه است، نمی‌دانم این چه نوع برخورداری است، قرار است ما یک رییس انتخاب کنیم و قرار نیست جنگ صفین رخ دهد.
ولی اسماعیلی، عضو کمیسیون سیاست داخلی نیز با بیان اینکه یارگیری‌های حداد و لاریجانی از همین حالا شروع شده است به ایسنا گفت که آقایان و دوستانشان در حال رایزنی با نماینده‌های مجلس هشتم و نهم هستند‌ اما پیش‌بینی در مورد اینکه کدام یک می‌توانند اکثریت را کسب کنند یک کار غیرکارشناسی است و باید منتظر ماند تا نتیجه بعد از تشکیل مجلس نهم مشخص شود.
نظرات نمایندگان
روزنامه جهان‌صنعت نیز در گفت‌وگوهایی با تعدادی از اعضای خانه ملت نظرات متفاوتی را در این رابطه بیان کرد. محمود احمدی‌بی‌غش از حامیان دولت در مجلس شورای اسلامی در این‌باره گفت: مهندسی در مجلس انجام شده که سرانجام آن به ریاست رسیدن حدادعادل منجر می‌شود. با این حال باید دید آقایانی که جدید وارد مجلس می‌شوند تا چه اندازه استقلال رای خواهند داشت زیرا تعداد قابل توجهی هستند.
مهرداد لاهوتی، نماینده لنگرود و از نمایندگان اقلیت مجلس شورای اسلامی نیز در این رابطه ابراز کرد که با وجود آنکه حدادعادل آدم شریفی است اما با تجربه‌ای که از ریاست وی وجود دارد، ریاست لاریجانی را نزدیک به واقعیت‌تر می‌بینم.
وی در ادامه افزود: در دوره مجلس هشتم که ریاست آن بر عهده آقای لاریجانی بود، استیضاح، سوال و… به خوبی و درستی انجام شد.لاهوتی تاکید کرد: رییس مجلس در واقع رییس نمایندگان نیست. وی باید مجلس را به درستی اداره کند، لاریجانی این کار را به خوبی انجام داده و فکر می‌کنم لاریجانی بالای ۷۰ درصد رییس مجلس است.
علی‌اکبر آقایی، رییس کمیسیون عمران و از اصولگرایان سنتی در مجلس شورای اسلامی نیز در این رابطه ابراز کرد که پیش‌بینی در مورد اینکه چه کسی رییس مجلس می‌شود تا زمانی که مجلس شروع به کار نکند سخت است اما مطمئن هستم سابقه و عملکرد کاندیداها مورد توجه اعضای خانه ملت قرار خواهد گرفت و براساس آن تصمیم می‌گیرند.
ستار هدایت‌خواه از نمایندگان حامی دولت در مجلس شورای اسلامی نیز اظهار داشت: نمی‌توان در این‌باره پیش‌بینی کرد. آقای لاریجانی اهرم وسیعی در اختیار دارد و شنیده می‌شود که وعده و وعیدهایی داده شده، پس به نظر می‌رسد با وجود شایستگی بیشتر آقای حدادعادل، بخت بیشتر با لاریجانی همراه باشد.
علی‌اکبر اولیا از نمایندگان اقلیت مجلس شورای اسلامی نیز بیان کرد که امیدوارم درست انتخاب صورت گیرد. عده‌ای در تلاش هستند تا مجلس در سطح کمتری از دولت قرار گیرد. امیدوارم با انتخاب درست این اتفاق نیفتد و سطح مجلس نازل نشود.
به هر حال با وجود این اظهارنظرها به نظر می‌رسد اکثریت مجلس عملکرد علی لاریجانی را بیش از غلامعلی حدادعادل بپسندند و رای خود را در سبد وی اندازند اما با تمام اینها باید دید اعضای جدید پارلمان چگونه می‌اندیشند و رای خود را به چه کسی می‌دهند. تا آن زمان باید صبر کرد و نتیجه را دید.