20 - 02 - 2025
کنارگذاشتن همتی چه چیزی را حل میکند
نادر کریمیجونی- حدود یکسوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی دیروز با استیضاح وزیر امور اقتصادی و دارایی موافقت کردند. در همین چند هفته گذشته که تحتتاثیر رویدادهای خارج کشور بازارهای پولی و مالی کشورمان دچار بیثباتی شدید شده و برابری ریال در مقابل دلار و یورو ریزش قابلملاحظهای داشته است، زمزمههای اعتراض علیه تیم اقتصادی دولت و شخص رییسجمهور بلندتر به گوش رسید. در این باره نمایندگان مجلس شورای اسلامی در قالب تذکرهای شفاهی و کتبی یا نطقهای میاندستور به سیاستهای مالی و اقتصادی دولت حمله کردند و خواستند این سیاستها تغییر ماهوی پیدا کند. پیش از این برخی چهرههای محافظهکار و دلواپس در ضمن حملههای خود علیه دولت، بهصراحت خواستار استعفای رییسجمهور شده و شایعه استعفا و کنار رفتن مسعود پزشکیان را رواج داده بودند. این در حالی است که همان کسانی که این شایعه را رواج و گسترش میدادند، همان زمان میدانستند که استعفای رییسجمهور آنهم در شرایط موجود و با بحرانهایی که هماکنون پیشروی ایران است، نه امکانپذیر است و نه از سوی رهبری پذیرفته میشود. در نتیجه کنار رفتن رییسجمهور عملا امکانپذیر نیست و گمان میرود که طرحکنندگان چنین شایعهای، بیش از واقعیت بهدنبال ایجاد جنگ روانی و مقهور کردن دولت بودهاند.
موضوع کناررفتن یا کنار گذاشتهشدن رییسجمهور کمکم به سایر اعضای دولت و هیات وزیران کشیده شد، ابتدا از عبدالناصر همتی شروع شد و سپس محمدرضا فرزین را هم شامل شد در حالی که محمدرضا فرزین منسوب رییسجمهور فقید، سیدابراهیم رییسی بود و در همان زمان انتصاب، همین نمایندگانی که اکنون کمر به برکناری وی بستهاند، از حضور وی در ریاست بازار پول ایران و سکانداری مناسبات بانکی- پولی ایران استقبال کرده و امیدوار بودند وی بتواند مشکلات نابسامانی بازار پول کشورمان را برطرف سازد.
البته همین مخالفتها و اعتراضها در نشست غیرعلنی نمایندگان با رییسجمهور که سهشنبه گذشته برگزار شد، ابراز و اظهار گردید و برای مخالفان دولت در پارلمان این انتظار را پدید آورد که بلافاصله یا دستکم بهسرعت نخستین قربانی تحولهای مخرب اخیر، ذبح خواهد شد و محمدرضا فرزین کنار خواهد رفت اما مسعود پزشکیان بهسرعت و پس از نشست با بهارستاننشینان به میرداماد رفت و بر ابقای رییس بازار پولی کشور تاکید کرد. این اقدام تمام کسانی که منتظر مقهور شدن دولت و تسلیمشدن در برابر فشارها بودند را ناامید کرد و گمان میرود پذیرفتهشدن و اعلام وصول طرح استیضاح همتی برای پاسخدادن به این حمایت پزشکیان از فرزین و تسلیمشدن دولت صورت گرفته باشد. با این سناریو هیچ بعید نیست اگر طی ده روز آینده که وزیر امور اقتصادی و دارایی در پارلمان حاضر میشود و برای کسب مجدد رای اعتماد تلاش میکند، مخالفان وی در مجلس بتوانند او را از سمت خود برکنار و عبدالناصر همتی را بهجای محمدرضا فرزین قربانی کنند.
با این حال گمان میرود اگر همه امضاکنندگان استیضاح و مخالفان پنهان آن حدود 20درصد بهشمار استیضاحکنندگان به میدان بیایند و برای اخراج همتی از کابینه تلاش کنند باز هم نمیتوانند عدد مهم و راهبردی 50درصد به اضافه یک را کسب کنند و به همین جهت شاید وجهه تبلیغاتی تلاش برای استیضاح وزیر اقتصاد از کارکردهای عملیاتی و تاثیرهای اجرایی آن بیشتر باشد.
در این میان پرسش اصلی آن است که آیا تحولات اقتصادی و بیثباتیهایی که به اقتصاد و بازارهای ایران تحمیل شده، ریشههای اقتصادی و مدیریتی دارد که با کنار رفتن یک یا چند مدیر ارشد یا میانی، این مشکلات برطرف و اوضاع به سامان شود؟
همین نکته مهم که با روی کار آمدن ترامپ، بازارهای پولی و مالی ایران واکنش نشان دادند گواه آن است که همه آنچه در داخل میگذرد در تعیین اوضاع اقتصادی کشورمان تنها بازیگر و اثرگذار نیست و برخی چیزهایی که در خارج از مرزها میگذرد، بر اقتصاد کشورمان تاثیرگذار است و برخی بیثباتیها را پدید میآورد. نمیتوان انکار کرد که در تمام کشورها و حتی کشورهای توسعهیافته، تحولات خارجی، همانند و شاید بیشتر از تحولات داخلی، در ثبات یا بیثباتی اقتصاد و بازارهای کشورها اثرگذار و نقشآفرین هستند. منتها در کشورهایی نظیر کرهجنوبی، سنگاپور و حتی ترکیه، ارتباط مستقیم و گستردهای با جهان و کشورهای قدرتمند وجود دارد و بهسرعت آسیبهای واردشده ترمیم میشود. در این کشورها البته هزینههای گزاف منازعه وجود ندارد و بهجای آنکه بر اثر منازعه آسیبها تعمیق، مزمن و ناسور شود، ترمیم شده و التیام مییابد. علاوهبر این بهجای امتیازدهی که گاهی به باجدهی تبدیل میشود راهبران سیاسی- اقتصادی دولتهایی مانند سنگاپور و… میتوانند در همکاری با قدرتهای اقتصادی مطرح، آسیبهای اقتصادی و تهدیدهایی که مانع حرکت دولت و کشور میشود را ترمیم و درمان کنند. آیا همین شرایط برای دولتمردان ایرانی وجود دارد؟ با این حال تعبیر مهرههای دولت چه نقش یا تاثیری در درمان و حل معضلات و مشکلات خواهد گذاشت؟
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد