کویر در برزخ

گروه انرژی- استفاده از آب دریا برای مصارف شرب و صنعتی حداقل پیشینه‌ای ۲۰ ساله در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس دارد و بیش از دو دهه است که آب شور خلیج‌فارس توسط واحدهای بزرگ آب‌شیرین‌کن، قابل استفاده شده و به مصارف شرب و صنعتی می‌رسد‌.
در ایران نیز سال‌هاست بحث استفاده از آب خلیج‌فارس برای استان‌های خشک مرکز کشور مطرح شده اما هر بار هزینه‌های زیاد این طرح‌ها ما را به کف‌شکنی چاه‌های موجود و استفاده از آب‌های زیرزمینی سوق داده است‌.
ماجرا به سال‌ها پیش بر‌می‌گردد؛ زمانی که محمود احمدی‌نژاد به ساکنان کویری ایران قول داد فلات مرکزی را آباد خواهد کرد‌. طرح او برای آبادسازی مناطق کویری و خشک ایران انتقال آب دریا از شمال و جنوب به این مناطق بود‌. قرار بود انتقال آب از دریای خزر و عمان به ۱۳ استان خشک و کویری ایران انجام شود؛ طرحی که در روزهای نخست او وزرایش با قطعیت آن را یکی از به‌صرفه‌ترین طرح‌های موجود دانسته بودند اما با مخالفت وزیر راه‌وشهرسازی روبه‌رو شد. به گفته عباس آخوندی این طرح نه‌تنها صرفه اقتصادی برای کشور نخواهد داشت بلکه محیط‌زیست را هم به نابودی خواهد کشاند‌.
باوجود مخالفت‌ها حسن روحانی در اسفند سال ۹۴ در سفر استانی خود به یزد انتقال آب از خلیج‌فارس به استان‌های یزد و کرمان را وعده داد؛ وعده‌ای که خیال مردم این دو استان کم‌آب را تا حدی راحت کرده بود‌. روحانی گفته بود: طرح انتقال آب از دریای عمان و خلیج‌فارس به فلات مرکزی ایران در دستور کار دولت است‌.
اما با وجود گذشت حدود یک سال از این وعده کارهای اولیه انتقال آب خلیج‌فارس به یزد و همچنین کارهای مطالعاتی این طرح انجام شده ولی کار اجرایی در این رابطه تاکنون انجام نشده است‌.
در همین حال قرار است موضوع انتقال آب از خلیج فارس به کرمان در کمیسیون انرژی مجلس با حضور وزیر نیرو بررسی شود‌.‌
در تقسیم‌بندی انجام شده، قرار است در بندرعباس آب‌ شیرین‌شده و بخشی از آن برای شرب آنجا استفاده و مابقی برای استفاده صنعتی به گل‌گهر، مس و در ادامه به چادرملو استان یزد منتقل شود‌.
حجم وسیع معادن مس، سنگ‌آهن و صنایع فولادسازی، طرح‌های عظیم توسعه‌ای صنایع معدنی، نبود منابع آب، اعم از زیرزمینی و سطحی در حوضه‌های منطقه طرح (استان‌های کرمان، یزد و هرمزگان) و حوضه‌های مجاور، خشکسالی‌هایی با دوره‌های درازمدت را می‌توان به عنوان مهم‌ترین اهداف طرح ملی انتقال آب خلیج فارس به صنایع جنوب‌شرقی کشور نام برد‌.
با توجه به اینکه مطالعات نشان می‌دهد‌ انتقال گندله و کنسانتره از معادن به بندرعباس، گران‌تر از انتقال آب نمک‌زدایی‌شده از خیلج فارس به صنایع و معادن است، بنابراین نمک‌زدایی و انتقال آب خلیج فارس تنها راه‌حل نیاز آبی صنایع فوق است که در این راستا طرح شیرین‌سازی و انتقال آب مجموعا به میزان ۶۵۰ میلیون مترمکعب در سال در قالب طرح انتقال آب خلیج فارس به صنایع جنوب‌شرقی کشور مطرح شده است‌.
لازم به ذکر است که این پروژه در دو بخش اجرا می‌شود به‌گونه‌ای که در بخش اول آبگیری از خلیج فارس و شیرین‌سازی توسط شرکت مهندسی توسعه آب آسیا که صددرصد سهام آن متعلق به شرکت تامین و انتقال آب خلیج فارس است و در بخش دوم ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط انتقال از سایت شیرین‌سازی بندرعباس تا سیرجان، مس سرچشمه و اردکان یزد و چادرملو حدودا به طول ۹۷۵ کیلومتر اجرا می‌شود‌.
از اهداف اجرای این طرح می‌توان به تولید آب شیرین از آب دریا جهت مصارف شرب و صنعتی به ظرفیت اسمی یک میلیون مترمکعب در روز (قابلیت ارتقا تا دو میلیون مترمکعب در روز) با استفاده از روش اسمز معکوس بر مبنای سه شیفت هشت ساعته و ۳۴۵ روز کاری در زمینی به مساحت ۱۵۵ هکتار در بندرعباس اشاره کرد‌.
این پروژه در کیلومتر ۳۶ جاده بندرعباس- خمیر، شهرک صنعتی خلیج فارس واقع در غرب بندرعباس واقع شده و احداث هر واحد از پروژه‌های آب‌شیرین‌کن از زمان ابلاغ به مدت ۳۶ ماه در نظر گرفته شده است که این مدت شامل شش ماه دوره پیشبرد، ۲۴ ماه احداث و شش ماه راه‌اندازی و بهر‌ه‌برداری آزمایشی است‌.