گامی سخت اما روبه جلو

آخرین دور گفت‌وگوهای بین ایران و آژانس از روز دوشنبه هفته جاری در وین، پایتخت اتریش آغاز شد و تا روز جمعه یعنی به مدت چهار روز ادامه یافت و احتمال دارد که تا امروز (شنبه) و فردا ادامه یابد. این دور از مذاکرات بین ایران و آژانس متفاوت از دوره‌های قبلی است زیرا این بار دو طرف به دنبال دستیابی به توافقی جامع برای رفع یک دهه تنش پیرامون این برنامه هستند.
مقامات غربی می‌گویند، رفع نگرانی‌های آژانس از جمله گام‌های لازم برای حصول هر‌گونه توافقی بین ایران و شش کشور مذاکره‌کننده می‌باشد و از مواردی است که مورد‌توجه قرار می‌گیرد.
اما مطابق آنچه منابع دیپلماتیک پیشتر گزارش داده بودند، آژانس در این نشست خواستار توضیحات بیشتری درباره چاشنی‌های هسته‌ای شده بود.
روز پنجشنبه با پایان موعد اجرایی شدن هفت گام اعتمادساز ایران، یک سخنگوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفته بود این نهاد سازمان ملل بیانیه‌ای در این خصوص صادر نمی‌کند. دیپلمات‌ها هم گفته‌اند گزارش فصلی آژانس درباره برنامه هسته‌ای ایران که هفته آینده منتشر می‌شود احتمالا حاوی اطلاعات بیشتری در این باره خواهد بود.

به گزارش فارس، رویترز درگزارشی مدعی شده بود آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ به شبهات درباره پایبندی ایران به موعد زمانی پاسخ‌دهی به نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ای خود اجتناب کرده است.
این خبرگزاری انگلیسی عدم پاسخگویی آژانس در این مورد را نشانه عدم پیشرفت در مذاکرات بین ایران و این نهاد نظارتی سازمان ملل دانسته است.
سایت تابناک نیز به نقل از رویترز در همین رابطه در این رابطه آورده است که اکنون تفاهم بر سر آینده غنی‌سازی هسته‌ای در ایران به مهم‌ترین چالش مذاکرات بین ایران و غرب تبدیل شده است.
یک مقام ایرانی نیز به رویترز گفته است، پر کردن شکاف بین مواضع دو طرف سخت است ولی ناممکن نیست. دو طرف اکنون باید افزون بر تعداد ماشین‌های سانتریفوژ فعال در ایران، بر سر سطح غنی‌سازی و نیز حجم ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران توافق کنند.
به نوشته این خبرگزاری، در حالی که برخی مسایل بین دو طرف تقریبا حل شده است، مقامات آمریکایی در حالی که می‌گویند تا همه مسایل بین دو طرف حل نشود، توافقی نخواهد شد‌ موضوع رآکتور اراک را از جمله مسایلی دانسته‌اند که راهکارهایی برای آن وجود دارد. یک دیپلمات غربی گفته که ‌اراک یک
مشکل نیست.
این در حالی است که به نوشته رویترز، با وجود لبخند‌ها و دست دادن‌ها جلو تصویربرداران، پشت درهای مذاکره بر سر مساله سانتریفوژ‌ها اختلاف‌نظرهای شدیدی وجود دارد. رویترز فاصله نظریات دو طرف را ده‌ها هزار ماشین دانسته است.
یک مقام ارشد ایرانی که نخواسته نامش فاش شود به رویترز گفته است: ما برای تولید سوخت هر یک از نیروگاه‌های خود به دست‌کم صدهزار ماشین نسل اول (۱- IR) نیاز داریم. ما به آژانس اطلاع داده‌ایم که می‌خواهیم ۲۰ نیروگاه بسازیم.
رویترز سپس به بررسی ابعاد گوناگون قبولاندن توافق هسته‌ای به بازیگران مختلف در سطح داخلی و جهانی پرداخته است.
در حالی که یک مقام غربی توافق بر سر ابعاد برنامه غنی‌سازی ایران را کاری مشکل و بسیار فنی دانسته است، رویترز به نقل از یک مقام ایرانی نوشته، تهران احساس می‌کند کشورهای عضو ۱+۵ در نهایت بر سر موضوع غنی‌سازی کوتاه خواهند آمد‌ ولی یک مقام غربی به رویترز گفته که ایران باید از خواسته‌های غیرمعقول خود دست بردارد.
این مقام ایرانی به رویترز گفته است، ما راهی محترمانه برای دو طرف پیدا خواهیم کرد تا بتوانند ادعا کنند که راه خود را ادامه خواهند داد.
توافق نهایی با ۱+۵ دست‌یافتنی است
محمدجواد ظریف، وزیر امور‌خارجه کشورمان که برای مذاکرات هسته‌ای با گروه ۱+۵ در وین به سر می‌برد، بعدازظهر روز پنجشنبه با‌هانس فیشر، رییس‌جمهور اتریش دیدار و در خصوص مسایل مورد علاقه گفت وگو کرد.
وزیر امور‌خارجه در این دیدار با تشریح آخرین وضعیت مذاکرات با گروه ۱+۵ و مواضع کشورمان، توافق نهایی با ۱+۵ را دست‌یافتنی خواند و گفت: واقع‌بینی و اراده دو طرف، عامل اساسی برای رسیدن به نتیجه است.
در این دیدار رییس‌جمهور اتریش نیز با اشاره به پیشرفت‌های حاصله، ابراز امیدواری کرد که وین در نهایت شاهد توافق جامع هسته‌ای باشد.
هانس فیشر حمایت رهبر معظم انقلاب اسلامی از مذاکرات را امیدوار‌کننده خواند.
وی همچنین سفر وزیر امور‌خارجه اتریش به تهران را بسیار مثبت خواند و از گفت‌وگوهای فیمابین در این سفر استقبال کرد.
طی این دیدار، تاکید بر ارتقای تعمیق روابط دوجانبه از جمله سفر رییس‌جمهور اتریش به تهران و همچنین تبادل نظر پیرامون مسایل منطقه‌ای از جمله آخرین وضعیت سوریه و انتخابات آتی در این کشور و تحولات روابط ایران و عربستان مورد گفت‌وگو و تبادل نظر قرار گرفت.
در همین حال وزیر خارجه ایران، جمعه در توییترخود به زبان انگلیسی نوشت که اراده مهم‌ترین عامل برای موفقیت در هر گفت‌وگویی است. ما مصمم هستیم و امیدواریم طرف مقابل هم مصمم باشد.
ماری‌هارف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز درخصوص برنامه هسته‌ای ایران در برنامه روزانه خود در پاسخ به سوالی درباره مباحث مورد بحث در این مذاکرات گفت که قرار نیست این مذاکرات به صورت علنی انجام شوند و این چیزی است که از ابتدا اعلام شده است.‌ هارف، با وجود این گفت که می‌تواند این را بگوید که هدفی که در حال حاضر شش کشور مذاکره‌کننده هسته‌ای به دنبال آن هستند جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای است.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا افزود: حال نحوه رسیدن به این هدف- که تغییر نکرده و تغییر نخواهد کردـ این است که بسته‌ای متشکل از تمامی موضوعات مورد بحث قرار گیرند تا شما در پایان بتوانید مطمئن باشید هدف مورد‌نظر حاصل شده است.
هارف در ادامه درباره موضوعات مورد بحث در مذاکرات هسته‌ای گفت که این مسایل را نمی‌توان به چک لیستی تشبیه کرد که بعد از اتمام یکی، دیگری مورد بحث قرار بگیرند، بلکه شما باید تمامی قطعات را کنار هم بچینید.
جو حاکم بر این دور از مذاکرات هسته‌ای متغیر است
براساس گزارشی از فارس به نقل از خبرگزاری ایتارتاس، معاون وزیر امور خارجه روسیه پنجشنبه شب در پایان دور دوم مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ در وین در جمع خبرنگاران گفت: طرفین مذاکره‌کننده سعی دارند روی متن توافقنامه جامع کار کنند‌ ولی برخی مواقع به حاشیه کشیده می‌شوند.
وی افزود: جو حاکم بر این دور از مذاکرات، متغیر است. تلاش‌های جدی برای کار عملی روی پیش‌نویس توافقنامه نهایی و ابعاد مختلف آن صورت می‌گیرد، البته مساله مهم‌تر آن است که مفاد توافقنامه نهایی با انگیزه بالایی در حال بررسی است، هرچند اختلافاتی پیرامون آن وجود دارد.
به گفته وی، منطق مذاکرات بر این اساس است که اگر طرفین شرکت‌کننده احساس کنند که مشکل بزرگی وجود دارد، این مساله به طور خودکار روند کار روی متن توافقنامه را کند خواهد کرد.
ریابکوف‌، معاون وزیر خارجه روسیه یادآور شد: ما برخی مواقع به حاشیه کشیده می‌شویم، ولی برخورد گروه ۱+۵ و هیات نمایندگی ایران یکسان است، یعنی این امیدواری وجود دارد که توافق بر سر ساختار کلی و برخی جزییات توافقنامه در نهایت ترکیب شده و نتیجه داشته باشد البته هنوز جلوتر از این حرکت نکرده‌ایم.
وی همچنین گفته بود طرفین مذاکرات می‌فهمند که وقت در حال تمام شدن است.
شاید به همین دلیل است که فارس گزارش داده است‌‌ دیپلمات‌ها روز جمعه از احتمال تمدید مذاکرات ایران و ۱+۵ خبر داده و گفته‌اند که ممکن است گفت وگوها‌ آن‌طور که پیشتر اعلام شده بود‌ در همین روز به پایان نرسد.
این خبر را خبرنگار روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از منابع دیپلماتیک منتشر کرده و نوشته است که ممکن است مذاکرات تا شنبه و یکشنبه نیز ادامه پیدا کند. پیش از این اعلام شده بود گفت‌وگوها عصر جمعه جمع‌بندی می‌شود.
با این وجود، یک مقام ارشد آمریکایی از «روند کند پیشرفت» مذاکرات خبر داده و از این موضوع ابراز نگرانی کرده است. به گفته وی، هنوز «اختلافات چشمگیری» میان طرفین وجود دارد. پیش از این ‌عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران نیز با اعلام کند بودن روند مذاکرات‌ گفته بود گفت وگوها در «فضای حسن نیت» پیش می‌رود. با این حال ‌سرگئی ریابکوف،‌ همتای روس وی‌ دستیابی به تفاهم بر سر «ساختار و ترکیب» متن توافق را امکان‌پذیر دانسته است.
این مقام ارشد آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، افزود: ما نگرانیم که پیشرفت نداریم و وقت باقیمانده کوتاه است. ایران کماکان باید تصمیمات سختی بگیرد.
به گفته این مقام آمریکایی شکاف‌های مهمی بین مواضع دو طرف کماکان وجود دارد.
دیدار معاونان وزیران خارجه ایران و آمریکا
علاوه بر این موارد باید افزوده شود که سید‌عباس عراقچی و وندی شرمن در چارچوب گفت‌وگوهای ایران و ۱+۵ صبح روز جمعه در هتل کوبورگ (محل اقامت هیات‌های مذاکره‌کننده) با یکدیگر دیدار کردند‌.
همچنین صبح روز گذشته عراقچی با معاونان وزیران خارجه سه کشور اروپایی به مدت یک ساعت دیدار کرد و قرار است پس از دیدارهای دو‌جانبه هیات‌ ایران با هیات‌های ۱+۵ نشست مشترک میان معاونان ظریف و اشتون برای جمع‌بندی و تبادل نظر درباره آخرین دیدگاه‌ها و مواضع دو طرف برگزار شود.
سیدعباس عراقچی، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان پنجشنبه‌شب در جمع خبرنگاران مذاکرات را سخت و کند اما رو به جلو توصیف کرد و افزود: فضای مذاکرات توام با حسن‌نیت است.