گام جدید چین برای خودکفایی در فناوری

«جهان‌صنعت»- چین روز سه‌شنبه وعده داد صنایعی را می‌سازد که برای رقابت‌پذیری آتی، حائز اهمیت هستند و از هوش مصنوعی تا فضا را دربرمی‌گیرند و همزمان، بخش تولید را به روی سرمایه‌گذاران خارجی گشود. این تعهدات در جلسه سالانه پارلمان چین منتشر شد و این پیام روشن را ارائه کرد که چین برای تجارت باز است و این تا زمانی خواهد بود که با برنامه ملی که اکنون «تلاش برای خودکفایی» تعریف شده است، مطابقت داشته باشد. این وعده‌ها در حالی داده شده که اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی به دلیل بهبود اقتصادی ضعیف‌تر از حد انتظار در دوران پساکرونا و یورش نهادهای اجرایی به ادارات، ضعیف شده است و همزمان، نوآوری فناوری و اقدامات برای خودکفایی، تنش تجاری با غرب را تشدید کرده است.
«شان استاین»، رییس اتاق بازرگانی آمریکا در پکن چین، گفت: اعلام این وعده‌ها، بازارها را تکان نمی‌دهند و این قول‌ها باعث جذب سرمایه‌گذاری نمی‌شوند. با این حال، اعلام این اصلاحات، دلگرم‌کننده است. مساله اصلی مانند همیشه، اجرای کامل و به‌موقع آنها خواهد بود. اگرچه «شی جین‌پینگ»، رییس‌جمهوری چین، در کنفرانس کمربند و جاده در اکتبر گذشته هدف آزاد کردن دسترسی سرمایه‌گذاری خارجی به بخش تولید این کشور را اعلام کرد، اما برای افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، کار چندانی انجام نشده است. کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین هم روز سه‌شنبه اعلام کرد که قصد دارد محدودیت‌های دسترسی به بازار در صنایع خدماتی مانند مخابرات و خدمات پزشکی را تسهیل کند، اما توضیح بیشتری نداد. پکن، تعداد بخش‌های موجود در «فهرست منفی» خود که دسترسی به بازار آنها محدود یا ممنوع شده‌ است، را از ۱۲۳ بخش در سال ۲۰۲۰، به ۱۱۷ در سال ۲۰۲۲، کاهش داد. در بخش خودروسازی چین، سازندگان خودروهای برقی مانند تسلا اجازه دارند تا شرکت‌هایی با مالکیت کامل، تاسیس کنند و شرکت‌های خارجی مانند بی‌ام‌و و فولکس‌واگن، اجازه دارند اکثریت کنترل سرمایه‌گذاری مشترک خود را در دست بگیرند، اما تغییر شرایط اقتصادی باعث عقب‌نشینی گسترده سرمایه‌گذاران خارجی از بخش تولید چین شده است و همزمان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی برای اولین بار در بیش از یک دهه در سال ۲۰۲۳ کاهش یافت. هیوندای موتور کره‌جنوبی سال گذشته، یک کارخانه سرمایه‌گذاری مشترک در چونگ‌کینگ را به دلیل تغییر استراتژی خود در چین، فروخت. شرکت وسترن دیجیتال روز دوشنبه، سهام ۸۰ درصدی خود در یک کارخانه حافظه فلش در شانگهای را به شرکت مونتاژ و آزمایش تراشه چینی JCET Group فروخت. «دان وانگ»، اقتصاددان ارشد بانک ‌هانگ‌سنگ چین گفت: سرمایه‌گذاران خارجی با رقابت بزرگی از سوی همتایان چینی روبه‌رو خواهند شد، بنابراین تصمیمات سرمایه‌گذاری آنها براساس آنچه دولت می‌گوید تعیین نمی‌شود، بلکه با بازدهی‌ای که دریافت می‌کنند و استراتژی جهانی آنها، مشخص می‌شود.
در پی تشدید شکاف میان چین و غرب که احتمالا ادامه خواهد یافت، «لی کیانگ»، نخست وزیر چین، هدفی که سال گذشته، توسط سلف خود، «لی چیانگ»، برای تقویت خودکفایی و قدرت در علم و فناوری تعیین شده بود را مورد تاکید قرار داد.
چین به‌طور فزاینده‌ای بر نقش دولت در هدایت منابع برای دستیابی به هدف خود تاکید کرده است. به دنبال تغییرات عمده‌ای که در یک تجدید ساختار گسترده‌تر در سال ۲۰۲۳ اعلام شد، حزب کمونیست از سال گذشته، نقش بزرگ‌تری در تنظیم سیاست‌های مربوط به فناوری در پیش گرفته است. تلاش‌های انجام‌شده، تاکنون پیشرفت زیادی داشته است که می‌توان به معرفی تلفن هوشمند جدید هواوی در اوت گذشته اشاره کرد که به گفته تحلیلگران، در ساخت آن، یک تراشه پیشرفته ساخت چین، به کار رفته است.
نخست‌وزیر چین، محاسبات کوانتومی و علوم‌زیستی را به‌ عنوان حوزه‌هایی نام برد که پکن می‌خواهد آنها را به روی سرمایه‌گذاران خارجی باز کند و همزمان وعده داد علاوه‌بر راه‌اندازی برنامه‌های علم و فناوری برای دستیابی به اهداف توسعه استراتژیک و صنعتی تلاش‌ها را در زمینه داده‌های بزرگ، پرواز فضایی تجاری و هوش مصنوعی، مضاعف کند. براساس گزارش رویترز، «یین هیجون» وزیر علوم و فناوری در حاشیه نشست کنگره ملی خلق چین، در اشاره‌ای به یک استراتژی بلندمدت، به خبرنگاران گفت: چین به شدت بر پرورش استعدادها در حوزه‌های علم و فناوری، تکیه خواهد کرد. او افزود: دانشمندان جوان‌تر از ۴۰ سال، بیش از ۱۱۰۰ حوزه از پروژه‌های کلیدی تحقیق و توسعه ملی را
هدایت می‌کنند.