گذر دوباره دلار از مرز ۳ هزار تومان

گروه اقتصادی- بررسی روند قیمت‌گذاری دلار نشان می‌دهد که طی سه ماه گذشته قیمت این ارز در بازار روند کاملا صعودی داشته است.
پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد طی سال ۲۰۱۵ ارزش دلار در بازارهای جهانی تقویت شود. بر همین اساس وضعیت در بازارهای مانند طلا به هم خواهد ریخت. کارشناسان کیتکو پیش‌بینی کرده‌اند، بهای طلا به دنبال افزایش ارزش دلار، روند صعودی به خود می‌گیرد.
وضعیت در بازار ایران نیز در ماه‌های باقی‌مانده تا پایان سال‌جاری میلادی نیز به همین شکل خواهد بود. بررسی الگوی رفتاری دلار نشان می‌دهد که با وجود شوک‌های مقطعی مانند اظهارنظرهای رییس‌جمهور و رییس کل بانک مرکزی در مورد آینده قیمت‌گذاری دلار، روند کلی حرکتی این ارز در بازار صعودی بوده و حتی پس این اظهانظرها نیز بازهم قیمت دلار در بازار بالا رفته است.
رییس کل بانک مرکزی و معاون رییس‌جمهور پیش از این به صراحت از کاهش قیمت دلار در بازار خبر داده بودند ولی آنچه در بازار رخ داد با خواسته‌های آنها در تضاد قرار داشت.
به طوری که روز گذشته قیمت دلار به بالاترین رقم طی هفته‌های گذشته رسید و دلار در بازار تهران رقم سه هزار و ۵۲۰ تومان مبادله شد. در ابتدای معاملات دیروز صبح قیمت دلار سه هزار و ۴۸۰ تومان بود ولی در ادامه معاملات این رقم برای دلار ثبت شد.
تحلیلگران بازار اعتقاد دارند، کمبود دلار در بازار دلیل اصلی رشد قیمت‌ها بوده است. در صورتی که طی روزهای آینده بانک مرکزی اقدام به توزیع دلار بیشتر در بازار نکند، روند صعودی قیمت‌ها ادامه پیدا می‌کند. در همین حال دلالان بازار به همکاران خود نقل می‌کردند که طی روزهای آینده بانک مرکزی با توزیع دلار مانع از ادامه رشد قیمت‌ها می‌شود. این گفته‌ها نشان می‌دهد که حتی واسطه‌گران بازار هم امید چندانی به حفظ این قیمت‌ها ندارند و احتمال جدی کاهش قیمت‌ها را می‌دهند.
طی روزهای گذشته تلاش‌های بسیاری برای کنترل قیمت دلار در بازار وجود داشته است ولی هنوز این اقدامات به نتیجه مشخصی نرسیده است. تنها طی هفته آینده و همزمان با تعطیلات وضعیت بازار به حالت توقف می‌رسد. برخی صرافان نیز اعتقاد دارند که افزایش تقاضا برای سفرهای خارجی و خرید دلار دلیل اصلی رشد قیمت‌ها بوده است.
در همین حال پیش‌بینی کارشناسانی مانند سعید لیلاز نشان می‌دهد که قیمت دلار در کف سه هزار و ۲۰۰ تومان باقی می‌ماند. کارشناسان دیگری مانند مسعود خوانساری نیز اعتقاد دارند قیمت دلار در بودجه باید روی مرز سه هزار تومان می‌ایستاد. چنین نقل قولی نشان می‌دهد که بدنه بخش‌خصوصی کشور تصوری بالاتر از نرخ‌های رسمی برای قیمت دلار را در ذهن دارد.
نوسانات بازار به مذاکرات و تلاطم نفت ارتباطی ندارد
علیرضا شکیبایی، اقتصاددان با اشاره به تمدید مذاکرات و تاثیر آن بر اقتصاد ایران اظهار کرد: به نظر بنده پس از تمدید مذاکرات بازار دچار شوک نشده است اما در بازار بورس و ارز به طور کوتاه‌مدت نوساناتی ایجاد شده است که این موضوع نیز کاملا طبیعی است زیرا این بازار منتظر بود نتیجه مذاکرات ۱۰۰ درصد مثبت باشد.
وی افزود: با توجه به اینکه سیستم بازار ارز یک سیستم کنترلی است و مقام پولی کشور (بانک مرکزی) آن را کنترل می‌کند، به راحتی بانک مرکزی این نوسان را کنترل کرد و اجازه نداد در بازار مشکلی رخ دهد.
شکیبایی با بیان اینکه تغییر قیمت برخی کالاها که توسط دولت اعلام شد جزیی از نوسانات بازار نیست، تصریح کرد: دولت به دلایلی تصمیم به افزایش قیمت برخی کالاها گرفته است و باید این موضوع را از بحث تمدید مذاکرات جدا کرد. افزایش قیمت برخی کالاها و تمدید مذاکرات هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند البته دولت در این مقطع زمانی که حساسیت بازار بالا بود، نباید این تصمیم را می‌گرفت و به اعتقاد بنده این افزایش قیمت در این زمان یک سوءتدبیر از سوی دولت بود.
این عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان با اشاره به اینکه شرایط برای کنترل قیمت‌ها فراهم است، تصریح کرد: بعضی مواقع شرایطی در اقتصاد رخ می‌دهد که حتی دولت توانایی کنترل آن را ندارد اما اتفاق منفی در بعد تحریم‌ها در اقتصاد رخ نداده است.
وی افزود: لازمه اقتصاد ثبات است و برای مدیریت اقتصادی از دولت انتظار ثبات داریم، نه افزایش و یا کاهش قیمت‌ها زیرا ثبات به اقتصاد و فعالان اقتصادی امکان برنامه‌ریزی می‌دهد.
شکیبایی تصریح کرد: این تئوری که با برخی نوسانات می‌توان مشکلات کوتاه‌مدت را حل کرد، کاملا اشتباه است. تجربه این تئوری‌های اقتصادی در دوران گذشته ثابت می‌کند که با تورم نمی‌توان رشد اقتصادی و اشتغال را ایجاد کرد و دولت باید با ابزارهایی که در اختیار دارد بازار را کنترل کند نه با نوسانات.
وی با بیان اینکه تمدید مذاکرات هیچ تاثیری بر بازار بورس ایران نخواهد گذاشت، افزود: در سال ۹۲ بورس ایران به دلیل تغییر نرخ ارز یک اصلاح قیمت را طی کرد تا برخی شرکت‌های بورسی را بتواند تامین مالی کند و همین امر سبب شد منابع بانکی و شبه‌بانکی وارد بورس شود اما امروز هیچ یک از آنها وجود ندارد. نیاز به اصلاح قیمت و نرخ ارز وجود ندارد و قرار نیست بانک‌ها در بورس سرمایه‌گذاری کنند، در نتیجه بورس با این وضعیتی که امروز دارد به نظر می‌رسد با نوسانات کم و اندک کار خود را ادامه دهد.
شکیبایی با اشاره به تفاوت بازار ارز و بورس با یکدیگر تاکید کرد: ابزارهای کنترلی در این دو بازار متفاوت است. بازار بورس یک شاخص و نشانه در اقتصاد است که باید نشانگر وضعیت جامعه باشد و هر اتفاقی که در آن رخ می‌دهد، نباید تغییر داد تا آدرس اشتباه به جامعه دهیم. بهتر است بازار بورس را کنترل نکنیم تا علامت صحیح به جامعه بدهیم.