گرانی ارز راهی برای درآمدزایی از فوتبال

هوشنگ نصیرزاده*
نوسانات دلار در فوتبال معضلات جدی را ایجاد کرده است. البته امروز بیش از ۱۳۰۰ نفر مربی درجه الف و حرفه‌ای در کشور وجود دارد که می‌توانیم از آنها به نحو احسن بهره ببریم. مربی‌های خارجی به دلیل مشکلات دلاری دستمزدهای خود را به موقع دریافت نکردند و اسباب شکایت شدند. همین موضوع مشکلات زیادی را برای تمام باشگاه‌ها ایجاد کرده است. در حال حاضر کمیته وضعیت بازیکن‌های فیفا برآورد کرده ما بالغ بر ۴۵۰ میلیون دلار به بازیکن‌ها بدهی داریم. بنابراین فدراسیون تصمیم گرفته به خاطر نوسانات دلار از ورود بازیکن و مربی خارجی جلوگیری شود.
با این اوصاف جنبه مثبت و منفی نوسانات دلار و ممنوعیت ورود مربی خارجی بسیار است که باید آنها را نقد و بررسی کرد. اگرچه اکثر باشگاه‌ها بر این عقیده‌اند که مربی خارجی در رشد تیم تاثیر بسزایی دارد ولی مربی خارجی با تمام مزایایش با این قیمت ارز برای ما نمی‌ارزد زیرا سال گذشته ۱۰۰۰۰ دلار معادل چهارصد میلیون تومان بود اما امروز سه میلیارد تومان است. از هر جهت که به این موضوع نگاه می‌کنیم، چنین هزینه‌های گزافی در این بحران به صلاح نیست. از طرفی به خاطر شکایت‌های متعددی که دیگر باشگاه‌ها از ما در فیفا کردند قضیه ترانسفرشدن فوتبالیست‌ها کمی برای ما گران شده است.
به نظر بنده در چنین وضعیتی بهتر است ما هم همانند کشور برزیل تولید ناخالص ملی خودمان را افزایش دهیم. به طوری که از افزایش نرخ ارز به نفع خودمان استفاده کنیم و فوتبالیست‌های خوب کشورمان را به دیگر کشورها ترانسفر کنیم تا بتوانیم از این طریق کسب درآمد کنیم. در حاضر هم یکی از برنامه‌های فدراسیون همین امر است که با فروش بازیکن خارجی تولید ناخالص ملی را افزایش دهیم. البته تعداد بازیکنانی که بتوانیم به خارج بفرستیم همانند برزیل زیاد نیست بلکه بسیار محدود است. به همین دلیل باید از امروز با یک برنامه منسجم پنج‌ساله مدارس فوتبال را توسعه دهیم. متاسفانه در حال حاضر در فوتبال ایران هیچ سازندگی‌ای وجود ندارد، به طور مثال اکنون در تمام خطوط سه‌گانه بازیکن کم داریم زیرا افراد به خوبی آموزش لازم و کافی را در آکادمی‌های فوتبال نمی‌بینند.
در این بین قرارداد بازیکن‌ها هم توسط کارشناسان یا مدیران خبره حقوقی بسته نمی‌شود. به همین دلیل یک بازیکن به راحتی می‌تواند به صورت یک‌طرفه قرارداد را فسخ کند و به تیم جدیدش بپیوندد. در صورتی که باید در قرارداد غرامت فسخ ذکر شود تا بازیکن به راحتی آن را فسخ نکند.
یکی دیگر از مشکلات فوتبال تغییرات مداوم کادر مدیریتی است. البته سرچشمه تمام این مشکلات مالی است. خصوصی‌سازی باشگاه‌ها هم موضوع جدی‌ای است که باید به آن پرداخت، چه‌بسا تنها راه خصوصی‌سازی باشگاه‌ها فقط فروش بازیکن است. باشگاه‌های خصوصی همانند شهر خودرو، نساجی و تراکتور‌سازی بهترین درآمدزایی‌ها را تاکنون داشته است. آنها اگر در فصل نقل‌و‌انتقالات بیش از ده بازیکن خود را بفروشند وضعشان خوب می‌شود غیر از این به دلیل نبود اسپانسر، حق پخش برنامه در صداوسیما، بلیت‌فروشی و فروش محصولات وجود ندارد.
با توجه به اوضاع اقتصادی وضعیت فوتبال اصلا خوب نیست و به همین دلیل رقم قراردادها هم بسیار زیاد شده است. بنابراین نوسانات ارز تاثیرات بسزایی در فوتبال ایران گذاشته است. اگر به همین منوال پیش رویم برخی تیم‌ها مشکلات اساسی از قبیل ورشکستگی پیدا می‌کنند.
* کارشناس حقوقی فوتبال و مدیرعامل ماشین‌سازی