یک روز پس از سقوط

افت ۷ درصدی شاخص‌های بورس نیویورک در دقایق نخست دادوستدهای روز دوشنبه، موجب توقف کوتاه مدت معاملات بازار سرمایه آمریکا شد، رخدادی که از اوج بحران مالی سال ۲۰۰۸ تاکنون بی‌سابقه بود. با وجود اینکه شاخص‌ها در روز سه شنبه کمی بهبود یافت اما روز دوشنبه برای بورس‌های دنیا روز سختی بود. شاخص اِس‌اندپی۵۰۰ که میانگین قیمت سهام ۵۰۰ شرکت برتر بورس نیویورک و نزدک را نشان می‌دهد، با گذشت حدود ۳۴ دقیقه از شروع معاملات روز دوشنبه وال‌استریت ۲۰۸ واحد معادل ۷ درصد سقوط کرد، رخدادی که برای نخستین بار پس از دسامبر ۲۰۰۸، موجب توقف ۱۵ دقیقه‌ای خرید و فروش‌ها شد. با آغاز به کار دوباره مبادلات سهام سقوط شاخص اِس‌اَندپی‌۵۰۰ به ۲/۷ درصد رسید.
مطابق آیین‌نامه اداره بازار سهام نیویورک اگر افت شاخص اِس‌اَندپی‌۵۰۰ به ۱۳ درصد می‌رسید، سامانه معاملات برای بار دوم به مدت ۱۵ دقیقه متوقف می‌شد ولی اگر این سقوط تا ۲۰ درصد ادامه می‌یافت، دادوستدهای تا پایان ساعت معاملاتی روز دوشنبه تعطیل می‌شد. این محدودیت معاملاتی پس از رخداد سقوط بورس نیویورک در دوشنبه سیاه سال ۱۹۸۷ طراحی و اجرا شده است.
در جریان معاملات اول دسامبر ۲۰۰۸ شاخص ۵۰۰ شرکت برتر بورس نیویورک ۷ درصد کاهش یافت و با وجود توقف ۱۵ دقیقه‌ای سامانه معاملاتی، افت این شاخص در پایان مبادلات این روز به ۹/۸ درصد رسید. البته افت شاخص اِس‌اَندپی‌۵۰۰ در ادامه معاملات روز دوشنبه به ۵.۵ درصد کاهش یافت و سقوط ۷.۲۹ درصدی شاخص داوجونز نیز که میانگین موزون قیمت سهام ۳۰ شرکت صنعتی برتر آمریکا را نشان می‌دهد، تا ۵ درصد تعدیل شد.
به گزارش یورونیوز، افزون بر بورس آمریکا، بازارهای مالی در آسیا و اروپا نیز روز دوشنبه و تحت تاثیر نگرانی‌های موجود در خصوص رشد شتابان شیوع ویروس کرونا شاهد افت شاخص‌ها بودند. بر همین اساس، شاخص بورس ژاپن(نیکی) پنج درصد کاهش یافت و شاخص بورس آلمان (داکس) نیز روز دوشنبه بیش از هفت درصد افت کرد.
همزمان قیمت جهانی نفت نیز تحت تاثیر افت رشد اقتصادی جهان و بی‌نتیجه بودن تلاش عربستان برای جلب توافق کشورهای اوپک پلاس به رهبری روسیه برای کاهش تولید نفت شدیدترین سقوط روزانه خود در ۲۹ سال گذشته را تجربه کرد و با ثبت نرخ ۳۲ دلاری به پایین‌ترین حد در چهار سال گذشته رسید.
«تمام ایتالیا قرنطینه شده است. گیج و منگ بودن بازارهای مالی و شورش زندانیان در این کشور، نشان داد که گسترش همه‌گیری ویروس کرونا چطور همه ابعاد زندگی اقتصادی و اجتماعی را درگیر کرده است.» رویترز با این مقدمه، از «وحشی شدن بازارها» در سراسر جهان نوشته است. در روز گذشته، بورس‌های اصلی اروپا بیش از هفت درصد سقوط کردند، شاخص‌های اصلی ژاپن بیش از پنج درصد فرو ریختند و بازارهای آمریکایی نیز بیشتر از هفت درصد سقوط کردند.
رویترز می‌نویسد: «این اتفاقات بعد از جنگ قیمت نفت بین عربستان و روسیه رخ داد، در شرایطی که سرمایه‌گذاران همزمان از همه‌گیری ویروس کرونا ترسیده‌اند.» براساس گزارش سی‌ان‌ان بیزینس، سقوط شدید بازارها که روز گذشته اتفاق افتاد، سه شنبه اندکی جبران شد. در اولین ساعت‌های آغاز به کار بورس‌های اروپایی، شاخص‌های اصلی بورس انگلستان، فرانسه و آلمان حدود یک درصد رشد کردند.
قیمت نفت آتی آمریکا حدود ۶ درصد رشد کرد و به ۳۳ دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت‌‌خام برنت نیز ۹/۴ درصد رشد کرد و به ۳۶ دلار در هر بشکه رسید. بورس ایتالیا نیز روز گذشته ۱۱ درصد سقوط کرده بود، اما یک درصد رشد داشت. در این شرایط، شاخص‌های بورسی چین عملکرد بهتری داشتند. شاخص‌ هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ حدود ۵/۱ درصد رشد کرد و ارزش شاخص کامپوزیت شانگهای نیز ۸/۱ درصد افزایش یافت.
در ژاپن نیز روز دوشنبه اندکی وضعیت بهبود پیدا کرد. شاخص نیکی ژاپن، ۹/۰ درصد رشد کرد. قرار است که دولت ژاپن برنامه‌های فوری را برای حمایت از خانواده‌ها و کسب‌وکارهای کوچکی که بیشترین آسیب را از شیوع ویروس کرونا دیده‌اند، اجرا کند و همین اقدام، سیگنال مثبتی به بازار بورس داده است. اما کارخانه‌های بزرگ ژاپنی بیشترین درد را احساس می‌کنند؛ فروش کارخانه ژاپنی نیسان در چین در ماه فوریه، ۸۰ درصد افت کرد.
سی‌ان‌ان بیزینس سقوط یکشنبه بورس آمریکا را نیز «تاریخی» توصیف می‌کند و از بهبود اندک آن در معاملات روز سه‌شنبه خبر می‌دهد. دیروز، «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهوری این کشور اعلام کرد که به دلیل نگرانی‌های عمیق اقتصادی با شیوع ویروس کرونا، به قانونگذاران فشار می‌آورد که کاهش مالیات بر حقوق و دستمزد را تصویب کنند و همچنین کمکی برای کارگران ساعتی ایجاد کنند. بعد از این اظهارات، شاخص صنعتی داوجونز بزرگ‌ترین سقوط تاریخی خود را تجربه کرد؛ این شاخص ۲۰۱۴ واحد یا ۸/۷ درصد فروریخت که بدترین روز آن از زمان بحران مالی سال ۲۰۰۸ تاکنون بوده است.
سی‌ان‌ان‌ بیزینس می‌نویسد: «ویروس کرونا مانند پتک بر سر بازارهای جهانی فرود آمده و در حال ضربه زدن به آن است. نه تنها بازارها که اقتصاد بزرگتر را نیز در امان نگذاشته است. بیشتر از ۱۰۰ هزار نفر در سراسر جهان مبتلا شده‌اند.»
بازارهای عربی اما شرایط متفاوتی را تجربه کردند. بازارهای جهانی در شروع ساعات معاملاتی با کاهش شدید متغیرهای معاملاتی همراه شدند. تلاش اقتصادهای بزرگ جهان برای مهار ضربه اقتصادی ویروس کرونا و افت شدید قیمت نفت در معاملات روز گذشته موجب سقوط شاخص‌ها در ساعات معاملاتی شد.
براساس این گزارش، در بازارهای اروپایی میانگین افت شاخص‌ها به سه درصد رسید و متغیرها توانستند افت هفت درصدی روز دوشنبه را کمی جبران کنند. در این بین، قیمت نفت نیز در پی افت شدید دیروز، معاملات را با روندی مثبت آغاز کرد اما همچنان قیمت این کالا، در منطقه خطر به سر می برد.
امید بازارها به سخنان روز گذشته ترامپ مبنی بر اجرای بسته نجات اقتصادی آمریکا کمی نگرانی را کمتر کرده است در حالی که ژاپن نیز برای رفع نگرانی کشور در حدود ۱/۴ میلیارد دلار به اقتصاد تزریق کرده است تا از اثرات تخریبی ویروس کرونا بر این کشور بکاهد. برخی از شرکت‌های تامین سرمایه بزرگ در دنیا مانند جی پی مورگان، سی تی و بارکلیز از فدرال رزرو آمریکا درخواست کردند تا در ماه‌های آتی به دلیل شیوع ویروس کرونا و اثرات مخرب اقتصادی آن نرخ بهره را تا نزدیک به صفر درصد نگه دارند تا میزان نقدینگی به بازارهای مالی افزایش یابد به این ترتیب، شاخص نیکی ژاپن را با افزایش ۸/۰درصدی همراه کرد اما به پایین‌ترین میزان نسبت به آوریل ۲۰۱۷ رساند. اس اند پی استرالیا نیز با رشد ۱/۳ درصدی روبه‌رو شد و شاخص اصلی بورس شانگهای نیز با رشد ۲/۱ درصدی معاملات را ادامه داد. اما بازارهای کشورهای عربی نیز معاملات دیروز را با افت سنگینی همراه کردند و کاهش قیمت نفت این بازارها را با سقوط سنگینی مواجه ساخت. در این بین بورس کویت معاملات دیروز را با افت ۱۰ درصدی به پایان رساند و به همین دلیل بازار این کشور را نیز تعطیل اعلام کرد. شاخص ابوظبی، دوبی و قطر نیز با افت ۱/۸ و ۷/۹ درصدی معاملات را به پایان رساندند. شاخص‌های بورسی جهانی نیز در ادامه روند نزولی خود با سقوط کم سابقه‌ای مواجه شدند. اسوشیتدپرس در گزارشی آورده است که ایتالیا به عنوان کانون اصلی کرونا اعلام کرده است که قرنطینه را به تمام کشورش گسترش خواهد داد. کشورهای همسایه نیز اتباع خود را از این کشور فراخوانده‌اند. میشل مک کارتنی، کارشناس موسسه سی ام سی مارکتس گفت: ترس و اضطراب در بین معامله‌گران کاملا مشهود است، به ویژه که حالا ایتالیا تصمیم گرفته است کل کشور را قرنطینه کند.