۶۰ درصد زنان زندانی؛ مجرمان مواد مخدر

سمانه سادات حسینی

از هفت هزار و ۳۷۷ زن زندانی در کشور، ۶۰ درصد آنها به دلایل مرتبط با جرایم اعتیاد و مواد مخدر و مصرف مواد به زندان راه پیدا کرده‌اند به گونه‌ای که تنها ۱۲ درصد زنان به جرم سرقت و ۱۰ درصد زنان به دلایل منکراتی و ۶۰ درصد آنها در نتیجه جرایم مرتبط با مواد مخدر راهی زندان می‌شوند.
در حالی این آمار را مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در امور زنان و خانواده اعلام می‌کند که ۵۰ درصد از طلاق‌های کشور به علت اعتیاد صورت گرفته است. براساس آمار در شش ماهه نخست امسال، طلاق در کشور هفت درصد افزایش داشته که در این بین اعتیاد یکی از دلایل آن بوده است که اگر برای هر زوجی که طلاق می‌گیرند دو فرزند را متصور شویم به یک مقوله بسیار گسترده از آسیب‌ها در جامعه مواجه هستیم.
با بررسی اجمالی از سطح اطلاعات خانواده‌های ایرانی در حوزه مواد مخدر مشخص می‌شود که اکثر والدین مواد مخدر را نوعی بلای اجتماعی برای دیگر خانواده‌ها دانسته و شناختشان درباره انواع مواد مخدر محدود به تریاک می‌شود. اگر در گذشته تنها ماده مخدر تریاک محسوب می‌شد‌ اما امروز انواع و اقسام آن به ویژه مخدرهای صنعتی افزایش بی‌شمار و استقبال بالایی را به دنبال داشته است به طوری که استفاده بیش از حد مواد مخدر صنعتی ناخالص سالانه تعداد بالایی را به کام مرگ می‌کشاند و از سوی دیگر مجرمان حمل این مواد را هم افزایش داده است.
عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در این خصوص می‌گوید: با توجه به گردش مالی بسیار بالایی که در حوزه مواد مخدر وجود دارد از لحاظ اقتصادی برای قاچاقچیان صرفه بالایی داشته به طوری که اگر در مرز هر کیلو مواد مخدر ۲۰۰ میلیون تومان خرید و فروش شود در داخل کشور با ۵۰۰ میلیون تومان عرضه می‌شود.
آمارها حاکی از آن است که در حال حاضر یک میلیون و ۳۲۵ هزار معتاد در کشور وجود دارد به طوری که با این تعداد یعنی یک میلیون و ۳۲۵ هزار خانواده درگیر اعتیاد هستند و اگر فرض را بر یک خانواده چهار نفری بگذاریم با یک حساب سرانگشتی این طور برمی‌آید که به جز افراد جامعه و این تعداد معتاد، بیش از سه میلیون و ۹۰۰ هزار نفر از اعضای خانواده‌های درگیر اعتیاد در معرض مستقیم مواد مخدر قرار می‌گیرند. از سوی دیگر ۳/۹ درصد از این آمار مربوط به زنان است که مهم‌ترین علل گرایش زنان به مصرف مواد مخدر کسب لذت، کنجکاوی، تفریح، اختلافات روحی روانی، در دسترس بودن مواد مخدر، اصرار دوستان، کاهش علایم بیماری، اختلافات خانوادگی و رفع مشکلات جنسی اعلام شده است.
در سال‌های اخیر اعتیاد زنان نیز علاوه بر اعتیاد و بیکاری و نداشتن مسکن مردان آسیبی جدی برای بنیان خانواده بوده به طوری که تریاک، شیشه، الکل، کراک افغانی، هروئین، حشیش و اکستازی به ترتیب در اولویت مواد مخدر مورد نظر زنان ایرانی است که بیش از ۵۵ درصد از زنان از تریاک، ۲۲/۲۶ درصد شیشه، ۶۳/۲۲ الکل و ۹۴/۱۵ درصد از کراک افغانی استفاده می‌کنند.
زهرا بنیانیان، مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر نیزدر گفت‌وگو با مهر می‌گوید: ۶۸ درصد از معتادان را کسانی تشکیل می‌دهند که در سن ۲۰ تا ۳۹ سال یعنی در اوج بهره‌وری و فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی هستند. نکته قابل توجه آن است که بیش از ۵۰ درصد از زنان معتاد سن شروع مصرف مواد مخدر بین ۱۵ تا ۱۹ سال یعنی در میان دختران دبیرستانی و دیپلمه عنوان کرده‌اند. از سوی دیگر ۶۲ درصد از معتادان زن را زنان متاهل تشکیل می‌دهند.
وی با اشاره به اینکه اعتیاد زنان در روستاها به مراتب کمتر از شهرهاست، می‌افزاید: در طرح شیوع‌شناسی سال ۹۰ تعداد زنان معتاد شهرها ۷/۹ درصد و روستاها ۴۱/۵ درصد بوده است. البته باید گفت که هر اندازه شهرها کوچک می‌شوند اعتیاد زنان نیز به همان میزان پنهان می‌شود. بسیاری از زنان شهرهای کوچک یا روستاها برای ترک اعتیاد خود مهاجرت می‌کنند.
به هر حال در جامعه امروزی که از طرفی برای هر امراض و بیماری یک نوع از این مخدرهای صنعتی جایگزین درمان معرفی می‌شود یا برای تجویز استرس، افسردگی، کاهش یا افزایش وزن، تمرکز در شب‌های امتحان برای دانشجویان، نارسایی‌های جنسی و پوست پیشنهاد می‌شود دور از تصور نیست که تبلیغ قرص‌های لاغری در ماهواره به عنوان یک راهکار ورزشی و تغذیه‌ای برای دختران زیر ۱۸ سال عنوان می‌‌شود. آن‌طور که کارشناسان آموزشی و انتظامی هشدار می‌دهند سن استفاده از مواد مخدر صنعتی به مدارس راهنمایی رسیده و نه تنها خانواده بلکه جامعه دانش آموز را هم تحت تاثیر خود قرار داده است.
آن‌طور که به نظر می‌رسد طبق آمار‌های موجود در پنج سال اخیر درصد اعتیاد زنان از ۲/۵ درصد افزایش یافته است از سوی دیگر با استناد به آمارهای به دست آمده وقتی سه درصد از زنان معتاد بی‌سواد مطلق، ۱۵ در‌صد سواد ابتدایی، ۱۵ درصد راهنمایی، ۴۱ د‌رصد دیپلمه، ۹ درصد فوق دیپلم و ۱۰ درصد مدرک کارشناسی دارند، نشان‌دهنده آن است که اعتیاد دیگر تنها به سراغ افراد بی‌سواد و ناآگاه نمی‌رود بلکه اعتیاد تمام آحاد جامعه به ویژه افراد تحصیلکرده را تهدید می‌کند.
این وضعیت عواقب جبران‌ناپذیری را برای زنان که نقش اصلی خانواده را ایفا می‌کنند در‌بردارد به طوری که حس انتقام از جدی‌ترین عواقب اعتیاد آنان است چرا که آنها دایما فکر می‌کنند قربانی شرایط جامعه‌ای که در آن زندگی کرده‌اند، شده‌اند و همواره در‌صدد گرفتن انتقام از جامعه هستند‌ و این حس در اولین مرحله جان فرزندان و اطرافیان این زنان را تهدید خواهد کرد به طوری که نتیجه آن زندانی شدن بیش از هفت هزار زن در کشور است.