7 - 12 - 2019
۸۰ هزار میلیارد تومان سهام دولتی
گروه بورس- مرکز پژوهشهای مجلس با تاکید بر اینکه مطابق برآوردهای انجام شده در سالهای قبل ارزش داراییهای مالی دولت حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان است، اعلام کرد: از محل مولدسازی داراییهای مالی دولت و شرکتهای دولتی میتوان حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان در سال درآمد ایجاد کرد.
در بخشی از گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با عنوان «برنامه اداره کشور بدون نفت» درباره ملاحظات و نکات مرتبط با عملیات بودجه آمده است: «داراییهای دولت ظرفیت قابل توجهی برای درآمدزایی و تامین مالی بودجه دولت دارد. دو گروه اصلی این داراییهای عبارتند از داراییهای مالی (سهام شرکتهای دولتی) و اموال غیر منقول (شامل زمین، ساختمان و...). دسته اول این داراییها به صورت مستقیم قابل فروش در بازار بورس اوراق بهادار هستند. مطابق برآوردهای انجام شده در سالهای قبل ارزش این داراییها حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان است. دسته دوم داراییهای دولت که از ارزش بسیار بالاتری برخوردار بوده ولی درآمدزایی از آن، ساز و کار پیچیدهتری دارد. اموال غیرمنقول دولت شامل دستگاههای ملی، استانی و شرکتهای دولتی است. مطابق گزارش وزارت اقتصاد تاکنون حدود ۳۴۹ هزار فقره ملک شامل زمین، ساختمان و... به تفکیک دستگاههای ملی ۵۶ هزار فقره، دستگاههای استانی ۲۴۹ هزار فقره و شرکتهای دولتی ۴۳ هزار فقره شناسایی و ثبت شده است. برآوردها حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از اموال غیرمنقول دولت هنوز شناسایی و ثبت نشده است.
درآمد ۴۰ هزار میلیارد تومانی از محل مولدسازی
دو روش اصلی برای درآمدزایی از این گروه از داراییها فروش و مولدسازی است. در فرآیند مولدسازی دارایی غیرنقدشونده دولت با استفاده از روشهایی نظیر اجاره کوتاهمدت و بلندمدت، صندوق زمین و ساختمان، ریتز به دارایی نقدشونده تبدیل میشود و دولت از جریان نقدی ایجاد شده بدون واگذاری مالکیت بهره ببرد. تجارب بینالمللی حاکی از آن است که فروش و مولدسازی داراییهای دولت با اهدافی نظیر کاهش بدهیهای دولت و سرمایهگذاری مجدد در شرایط خاص و با برنامه مشخص و محدود در کشورهای پیشرفته انجام شده است. مطابق برآوردهای انجام شده از محل مولدسازی داراییهای مالی دولت و شرکتهای دولتی میتوان تا ۳ درصد تولید ناخالص داخلی کشورها در سال درآمد ایجاد کرد. این درآمد برای ایران حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان در سال خواهد بود. ظرفیت ایجاد درآمد از داراییهای غیرمالی دولت نیز قابل توجه است. اگرچه ظرفیت داراییهای دولت برای درآمدزایی قابل توجه است ولی به دلیل مسائل مدیریتی، قانونی، حقوقی و انگیزشی تاکنون بهرهبرداری چندانی از این ظرفیت نشده است. به نظر میرسد در کوتاهمدت (انتهای سالجاری) میتوان با استفاده از ظرفیتهای موجود نظیر فروش، اجاره و استفاده از صندوقهای زمین و ساختمان، در چارچوب قوانین و مقررات موجود با شکلگیری مدیریتی واحد و لحاظ کردن شرایط انگیزشی برای مشارکت دستگاهها درآمد مناسبی ایجاد کرد. در بلندمدت باید با تصویب لایحه مدیریت داراییهای دولت و ایجاد و توسعه تمامی ابزارهای قابل کاربرد در این حوزه (نظیر ریتز، صندوق پروژه، مشارکت عمومی و خصوصی) به همراه تنظیم ساز و کاری دائمی برای فروش و مولدسازی داراییهای دستگاههای اجرایی شرایط لازم برای درآمدزایی پایدار از این حوزه را فراهم کرد.
۶ اقدام ضروری
به منظور بهرهبرداری بهتر از ظرفیت داراییهای دولت گامهای زیر ضروری هستند:
– ایجاد یک مدیریت با اختیارات لازم جهت هماهنگی و تسهیل امر فروش و واگذاری
– ایجاد ساز و کاری برای افزایش انگیزه مشارکت دستگاهها در فرآیند مولدسازی و فروش (برای مثال میتوان بودجه دستگاهها را به نوعی به عایدی ناشی از مولدسازی داراییشان متصل کرد)
– شناسایی موانع و ملاحظات قانونی و حقوقی و رفع آنها
– توسعه و تکمیل ابزارهای مورد استفاده در فرآیند مولدسازی و فروش
– فروش داراییهای دولت تنها از روش رقابتی با استفاده از ابزارهای بورس و لحاظ شفافیت کامل
تقسیم داراییهای دولت به دو بخش فروش و مولدسازی و برنامهریزی جداگانه برای هرگروه
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد