‏شوخی با سیستم عامل

«جهان‌صنعت»- وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از طراحی سیستم‌عامل بومی موبایل و نصب آن روی گوشی جی‌ال‌ایکس خبر داد.
مدتی است که طراحی و توسعه‌ اندروید ایرانی در دستور کار وزارت ارتباطات قرار گرفت و با تحریم گوگل علیه کاربران ایرانی، مدتی قبل این مساله کمی داغ‌تر شد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات شامگاه یکشنبه از طراحی این سیستم‌عامل توسط گروهی از دانشجویان دانشگاه شریف خبر داد.
چند سالی است که تولید نرم‌افزارهای بومی و مشابه نسخه‌های اصلی خارجی در کشورمان رواج یافته و برخی از آنها موفق بوده‌اند. به طور مثال تاکسی‌های اینترنتی و برخی از فروشگاه‌های اینترنتی در ایران بسیار موفق بوده‌اند. در همین حال برخی دیگر از نرم‌افزارهای کشورمان چنان بی‌کیفیت، انحصارگرا و نامناسب بوده‌اند که در جذب مخاطبان ناموفق بوده‌اند. نمونه این نرم‌افزارها پیام‌رسان‌های داخلی هستند. با این همه تولید سیستم‌عامل بومی به ویژه پس از اقدام گوگل مبنی بر حذف‌ اندروید از تمامی گوشی‌های هوشمند هوآوی در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا مطرح شد. بسیاری از کشورهای اروپایی درصدد تولید سیستم‌عامل متن‌باز بوده و هشدار گوگل را جدی گرفته‌اند. در واقع اکنون تکنولوژی و فضای مجازی به شدت به فناوری‌های شرکت‌های آمریکایی وابسته هستند و بسیاری تلاش می‌کنند تا مستقل شوند. ایران نیز چند سالی است که درصدد تولید سیستم‌عامل گوشی‌های هوشمند برآمده است اما در ایران تکنولوژی به حدی ضعیف بوده که تولید یک محصول باکیفیت در این زمینه دور از ذهن است.
بقالی سر کوچه آذری‌جهرمی
محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در توئیتر خود با کنایه به تحریم کاربران ایرانی از سوی گوگل نوشت: سال‌ها قبل، در محله‌مان، کاسبی بود که تنها بقالی محل بود. روزهایی بی‌دلیل لجش می‌گرفت و همسایه‌ها را در فهرست سیاه فروش می‌گذاشت. بالاخره همسایه دیگری هم یک مغازه زد و فهرست سیاه‌، عملا پر! بنده خدا، دیگه هر وقت لجش می‌گرفت، با پسرش دعوا می‌کرد.
در ویدئویی که وزیر ارتباطات منتشر کرد، آمده است: گوگل امکان حذف سیستم‌عامل تولید داخل را ندارد. برای اطمینان بیشتر کاربران، یک گوشی توسط شرکت جی‌ال‌ایکس تولید شده که این سیستم‌عامل را پشتیبانی می‌کند و این اطمینان را به کاربران ایرانی می‌دهد که اپلیکیشن‌های مربوط به کسب‌وکارهای خود را بدون نگرانی از تحریم‌های آمریکا در بستری امن منتشر کنند.
نرم‌افزارهای خارجی محدود نمی‌شوند
حمید فتاحی مدیرعامل شرکت زیرساخت و معاون وزیر ارتباطات نیز در توئیتر خود نوشت: ‏با این روش محدودیتی برای نصب برنامه‌های خارجی ایجاد نمی‌شود بلکه افزونه‌ای برای حمایت از کسب‌وکارهای داخلی ایجاد شده که دیگر با یکجانبه‌گرایی برخی، قابل حذف نخواهد بود.
پیشتر وزیر ارتباطات در مصاحبه‌های خود با رسانه‌ها اعلام کرده بود: گزارش سازمان فناوری اطلاعات حاکی است که حذف برنامه‌های ایرانی در سیستم‌عامل‌ اندروید تنها محدود به پوسته‌های پیام‌رسان تلگرام نبوده بلکه برخی برنامه‌های کسب‌وکارهای ایرانی را نیز دربرگرفته است.
تروریسم اقتصادی آمریکا در حال تسری به اقتصاد فضای مجازی است. پیشتر اپل نیز اپلیکیشن‌های ایرانی را از فروشگاه اپ‌استور حذف کرده بود.
وام میلیاردی هنوز در کار نیست
سجاد بنابی، عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت هم خبر داده که برای توسعه این سیستم‌عامل وام میلیاردی داده نشده و منابع کشور هم اتلاف نشده است. او گفت: پیشتر وزیر ارتباطات اعلام کرده بود که حذف برنامه‌های ایرانی در سیستم‌عامل‌ اندروید تنها محدود به پوسته‌های پیام‌رسان تلگرام نبوده بلکه دیگر برنامه‌های کسب‌وکارهای ایرانی را نیز دربر گرفته است. وقتی به تاریخچه این مساله نیز نگاه می‌کنیم می‌بینیم که گوگل از سال ۹۶ تاکنون در چندین مرحله اپلیکیشن‌ کسب‌وکارهای ایرانی را از «پلی‌استور» حذف کرده است.
البته اینکه در آینده چه وامی قرار است به این سیستم‌عامل تعلق بگیرد مشخص نیست.
سیستم‌عامل بی‌نیاز از دنیا
امیر ناظمی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به تصمیم برای ایجاد سیستم‌عامل بومی موبایل گفته بود: یک درصد از نیازمندی‌های ما به سیستم‌عاملی نیاز دارد که نسبت به دو فاکتور امنیت و استقلال آن مطمئن باشیم؛ اینکه نفوذی به آن نباشد و تصمیم دیگری بر آن تاثیر نگذارد. سیستم‌عامل بومی یعنی سیستم‌عاملی که پاسخگوی نیاز بومی بوده و برای نیازهای ما شخصی‌سازی شده باشد. در واقع قرار نیست به نیاز همه پاسخ دهد، بلکه برای یکسری نیازمندی‌های خاص است.
معاون وزیر ارتباطات عنوان کرده بود که طبق بررسی‌های به عمل آمده این نسخه می‌تواند بین نیم تا هشت درصد از مخاطبان‌ اندروید را در کشور به خود جذب کند. او گفت: برآورد ما این است که این سیستم‌عامل نهایتا می‌تواند بین نیم تا هشت درصد در بازار‌ اندروید ایرانی گسترش پیدا کند. حرف وزارت ارتباطات این است که داشتن یک جایگزین همیشه باعث می‌شود تا طرف مقابل تصور نکند که تنها راه‌حل، خودش است. اساسا شاید ما چنین راهکاری را داشته باشیم تا یک شرکت بزرگ، هیچ‌وقت به سراغ حذف کردن اپلیکیشن‌ها نرود، چون در بدترین حالت ابزاری داریم که الزامات حداقلی را پاسخ می‌دهد.
ناظمی افزود: وزیر ارتباطات یک گوشی داخلی مد نظرش است با سیستم‌عاملی که متخصصان داخلی روی آن اشراف داشته باشند. در واقع به این مفهوم که سیستم‌عامل را تولید نکرده باشیم، اما آن را سفارشی کنیم تا بتوانیم وابستگی‌ها به خارجی‌ها را حذف کنیم. حدودا روی ۱۰ برند و ۱۰۰ مدل گوشی، می‌توانیم این OS که سفارشی شده را قرار دهیم. این سیستم‌عامل از نیازهای بیرونی، بی‌نیاز شده است. برای مثال سرویس‌هایی مثل سینک، کلاود، اپ مارکت در داخل پیاده شده‌اند.
سخن آخر
به طور کلی گوشی‌های جی ال ایکس در ایران هیچ طرفداری نداشته و بنابراین سیستم‌عاملی که روی آن نصب می‌شود نیز مورد استقبال قرار نمی‌گیرد. به هر روی تا زمان اجرایی شدن این سیستم‌عامل مشخص نیست که پروژه موفقی باشد یا خیر. ممکن است اصلا این سیستم‌عامل روی گوشی‌ها اجرا نشود و تمامی این خبرها و خوشحالی‌ها برای هیچ باشد. از سوی دیگر کاربران ایرانی همواره نسبت به نرم‌افزارهای ایرانی بی‌اعتماد هستند. اگر هم کشورهای اروپایی درصدد تولید سیستم‌عامل برای گوشی باشند هم تکنولوژی آن را دارند و هم برندهای موبایل این سیستم‌عامل‌ها را برای گوشی‌های خود استفاده می‌کنند.