24 - 09 - 2019
بینبانکی
ابزار توسعه بازار
کامران ندری*
سرمایهگذاری بانکها در سبد متنوعی از اوراق بهادار دولتی اولین گام برای حرکت به سمت استفاده از عملیات بازار باز و اعمال سیاستهای پولی است. به این ترتیب ابلاغیه جدید شورای پول و اعتبار بر لغو محدودیتهای پیشین بانکها در خرید و فروش اوراق بهادار به منظور اجرایی شدن عملیات بازار باز دلالت دارد.قوانین مندرج در برخی کشورها، نظام بانکی را به نگهداری بخشی از داراییهای مالی خود به صورت اوراق بهادار دولتی ملزم میسازد. برای مثال ۱۹ درصد دارایی بانکها در کشور پاکستان به صورت اوراق بهادار دولتی نگهداری میشود که این مهم گاهی تا ۵۰ درصد دارایی بانکها را نیز دربر میگیرد.حداقلهای تعیین شده در نگهداری دارایی بانکها به صورت اوراق بهادار دولتی کارکردهای بسیاری را برای نظام پولی به همراه دارد که مهمترین آن در عملیات ریپو (توافقنامه بازخرید) نمود پیدا میکند. عملیات ریپو به عنوان یکی از ابزارهای بازار بینبانکی میتواند نقش سازندهای در توسعه بازار بینبانکی داشته باشد. ابزار جدید ریپو به عنوان یکی از ابزارهای کارا در بازار بینبانکی، جبران کمبود منابع مالی بانکها و تامین ذخایر مورد نیاز آنها را ممکن میکند.از آنجا که توسعه بازار بینبانکی با استفاده از ابزارهای مالی و از طریق خرید و فروش اوراق بهادار دولتی ممکن میشود، بنابراین شرط اصلی در اجرایی شدن عملیات بازار باز، کنار گذاشتن محدودیت بانکها در سرمایهگذاری اوراق بهادار دولتی است تا خرید و فروش سبد متنوعی از اوراق بهادار را برای آنها ممکن کند.به این ترتیب ابلاغیه جدید بانک مرکزی نقطه شروع توسعه بازارهای بینبانکی است. با این حال باید دید بانکها تا چه میزان نسبت به خرید این اوراق اهتمام میورزند. هرچند ملزم کردن بانکها به تبدیل داراییهای خود به اوراق بهادار چندان ضروری به نظر نمیرسد، اما آنچه اهمیت دارد این است که بانکها باید برای استفاده از خط اعتباری بانک مرکزی اوراق دولتی توزیع کنند و به انجام عملیات ریپو مبادرت ورزند.به نظر میرسد توسعه بازارهای بینبانکی بانکها را قادر میسازد منابع موردنیاز خود را از طریق آن تامین کنند که این موضوع یکی از کانالهای اصلی کاهش نکول در بازار پولی است. بنابراین اقدام اخیر بانک مرکزی در لغو محدودیت سرمایهگذاری بانکها در اوراق بهادار دولتی، درست است.اما اقدام جدید سیاستگذار، چرایی اعمال محدودیتهای پیشین بانکها در خرید و فروش اوراق بهادار را بیپاسخ میگذارد. این در حالی است که یکی از الزامات بازار پولی آن است که بانکها بتوانند موانع موجود در معامله اوراق بهادار در بازار اولیه را پشت سر بگذارند و وارد انجام معاملات اوراق بهادار در بازار ثانویه شوند.
* اقتصاددان
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد