2025 سالی پرفراز‌ونشیب برای بازارهاي مالی

علیرضا ارزنده*
سالی که گذشت؛ سالی رویایی برای بازارهای مالی بود که شاید بتوان آن را تکرار نشدنی هم نامید. شاخص S&P500 سال2024 را با 63/‏4594 شروع کرد و امروز سال را با حدود 86/‏5970 به پایان می‌برد. این یعنی 24درصد رشد در این شاخص. همچنین شاخص نزدک (NASDAQ) نیز در سال2024 رشد 31درصد را تجربه کرد که رشدی مثال‌زدنی است. بد نیست به این نکته اشاره کنم که به‌طور متوسط شاخص S&P500 هر هفته سقف جدیدی را در سال2024 تجربه کرده است.
البته این سال فقط برای بازارهای سهام سالی رویایی نبود، در حوزه کریپتو هم قیمت بیت‌کوین از مرز 100هزار عبور کرد. بیت‌کوین که سال2024 را با قیمت حدودا 46000دلار شروع کرده بود، این سال را با نرخ حدودا 97300دلار به پایان برد و حدود 110درصد رشد قیمتی را رقم زد.
در سال2024 همچنین شاهد تغییر سیاست بانک‌های مرکزی بودیم. پس از چند سال اعمال سیاست انقباضی و افزایش شدید نرخ، بهره بانک‌های مرکزی با کاهش خطر تورم و افزایش ریسک رکود تغییر سیاست دادند و با کاهش نرخ بهره پیام آغاز سیاست‌های انبساطی را به بازارها مخابره کردند. توجه به این نکته ضروری است که این تغییر سیاست زیر سایه‌ ریسک بالای رکود هنوز موفق به تحریک بازارهایی مانند بازار مسکن در آمریکا و کانادا نشده است. در مجموع فدرال‌رزرو سه بار کاهش نرخ داشت که یکی از آنها 5/‏0درصد بود، این در حالی است که بانک مرکزی کانادا پنج بار نرخ بهره را کاهش داد که شامل دو کاهش نرخ 5/‏0‌درصدی بود. کاهش نرخ 5/‏0‌درصدی یک کاهش نرخ معمولی به حساب نمی‌آید و در دسته‌بندی Emergency rate cut قرار می‌گیرد.
با وجود اینکه سال2024 سال بسیار خوبی برای بازارهای مالی بود اما در آخرین جلسه فدرال‌رزرو چشم‌انداز سال2025 نشانگر سالی پر تلاطم و سخت برای بازارهای مالی بود. اعضای فدرال‌رزرو امکان کاهش نرخ بهره در سال2025 را از چهار احتمال به دو احتمال کاهش دادند و دات پلات و گزارش منتشر شده نشانگر سال سختی برای بازارهای مالی، فدرال‌رزرو و سایر بانک‌های مرکزی بود. افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک در سال2024 سبب ایجاد سقف تاریخی جدید برای طلا شد و خریدهای کلان بانک‌های مرکزی چین و چند کشور دیگر در کنار افزایش ریسک‌های عدم قطعیت سبب افرایش جذابیت این فلز گرانبها برای سرمایه‌گذاران شد و پیش‌بینی می‌شود این جذابیت کماکان برای سال2025 وجود داشته و افزایش بیاید. در کل اقتصاد دنیا وضعیت رو به سامانی ندارد و تلاش برای حفظ ثبات اقتصادی در تمامی کشورها ادامه دارد. به خاطر داشته باشیم که اثر هرگونه افزایش یا کاهشی در نرخ بهره یا تغییر در سیاست‌های بانک‌های مرکزی 12 تا 18ماه پس از اعمال نمایان می‌شود، پس هنوز برای قضاوت در مورد تاثیرات کاهش نرخ بهره در آمریکا و کانادا زود است.
سال2025 سال پرفرازونشیبی برای اقتصاد آمریکا، کانادا و دنیاست. باید منتظر ورود پرزیدنت ترامپ به کاخ سفید هم بود چراکه با شم بیزینسی و اخلاق معامله‌گر رییس‌جمهور آمریکا هر اتفاقی ممکن و محتمل است.
*تحلیلگر بازارهای مالی
و مشاور سرمایه‌گذاری-کانادا