کنترل ریسک بورس با مهار حاشیه‌ها

طبق شواهد تجربی، عرضه‌های اولیه با توجه به بازدهی اولیه و کوتاه‌مدتی که عاید فعالان بازار سرمایه می‌کند، موجب می‌شود اعتماد عمومی در بازار افزایش یابد. ولی نادی قمی، مدیرعامل تامین سرمایه نوین با بیان این مطلب به سنا گفت: عرضه‌های اولیه همچنین محرک خوبی برای رشد قیمت‌ها در بازار سهام قلمداد می‌شود و ریسک‌گریزی افراد را کاهش می‌دهد. وی با بیان اینکه عمومی شدن مالکیت در بنگاه‌های اقتصادی از ویژگی‌های اقتصاد کشور طی دو دهه اخیر است، اظهار داشت: شرکت‌ها در مسیر تکامل چرخه حیات اقتصادی یا در فرآیند خصوصی‌سازی مبادرت به عرضه سهام خود در بازار سهام می‌کنند. مدیرعامل تامین سرمایه نوین با اشاره به اینکه قاعدتا منابع حاصل از عرضه‌های اولیه باید صرف توسعه کسب‌وکار شرکت و کارآفرینی شود مگر اینکه موضوع به دولت و خصوصی‌سازی مالکیت دولتی مربوط شود، گفت: به نظر می‌رسد عرضه اولیه نباید فقط ابزار و استراتژی مالکان فعلی شرکت‌ها جهت خروج از شرکت یا رقیق کردن مالکیت‌شان باشد بلکه باید توسعه کارآفرینی و فعالیت شرکت در اولویت قرار گیرد. نادی قمی تصریح کرد: طبق شواهد تجربی، عرضه اولیه با توجه به بازدهی اولیه و کوتاه‌مدتی که عاید فعالان بازار سرمایه می‌کند، موجب می‌شود اعتماد عمومی در بازار افزایش یابد. بنابراین محققان علوم مالی رفتاری، طبق شواهد تحقیقات تجربی عنوان می‌کنند که وقتی سرمایه‌گذاران از محل سرمایه‌گذاری در سهام یک یا چند شرکت سود مناسبی کسب می‌کنند، ریسک‌پذیری‌شان افزایش پیدا می‌کند و تمایل دارند قیمت دارایی‌های مالی را افزایش دهند.
محرک خوب
نادی‌قمی ادامه داد: این موضوع در علوم مالی به عنوان «اثر پول بُرد» معروف است بنابراین عرضه‌های اولیه سهام از این منظر محرک خوبی برای رشد قیمت‌ها در بازار سهام قلمداد شده و ریسک‌گریزی افراد را کاهش می‌دهد. مدیرعامل تامین سرمایه نوین در پاسخ به سوالی درخصوص نقش داشتن یا نداشتن عرضه‌های اولیه در جذب نقدینگی بازار در شرایطی که بازار سرمایه با کمبود نقدینگی مواجه است، گفت: یکی از ایراداتی که به عرضه‌های اولیه وارد می‌شود کاهش نقدینگی بازار است. در این خصوص باید عنوان کرد که کمبود نقدینگی در بازار سهام ناشی از کمبود نقدینگی در اقتصاد کشور است که به مشکلات ترازنامه‌ای بانک‌ها و عدم ارتباط بین‌المللی آنها بر‌می‌گردد. نادی‌قمی یادآور شد: به هر حال بخش عمده‌ای از دارایی‌هایی که بانک‌ها در قالب تسهیلات اعطایی در ترازنامه خود به عنوان دارایی لیست می‌کنند با مفهوم و تعریف اقتصادی از دارایی فاصله دارد یعنی جریان‌های نقدی برای بانک به دنبال ندارد.
کمبود نقدینگی
مدیرعامل تامین سرمایه نوین ادامه داد: با توجه به روابط محدود بانک‌های کشورمان با نهادهای مالی بین‌المللی، کمبود نقدینگی بیش از پیش مشهود می‌شود. علی‌الخصوص در نیمه دوم سال و ماه‌های پایانی سال که دولت، شهرداری‌ها و شرکت‌های بزرگ نیاز نقدینگی‌شان تشدید می‌شود. وی همچنین در پاسخ به این سوال که وقتی عرضه‌های اولیه در زمان صعود قیمت سهام علاوه بر عمق‌بخشی به فضای معاملات می‌تواند بخشی از نقدینگی سرگردان در بورس را جذب کند و مانع رشد حبابی قیمت‌ها شود چرا همچنان با عرضه‌های اولیه مخالفت می‌شود، گفت: به نظر می‌رسد کمبود نقدینگی در بازار سهام ارتباط معنی‌داری با عرضه‌های اولیه ندارد و می‌توان گفت موجب می‌شود پول‌هایی که خارج از بازار است نیز جذب بازار سهام شود. نادی‌قمی در پایان گفت‌وگو با سنا خاطرنشان کرد: البته بازار سهام با توجه به وضعیت قیمت‌های مواد خام در بازارهای جهانی و گزارش عملکرد شش ماهه مناسب شرکت‌ها از رشد و رونق خوبی طی هفته‌های اخیر برخوردار بوده است. بنابراین فشار نقدینگی پایان سال اگر موجب تخطی بانک‌ها از نرخ سود سپرده ۱۵ درصد نشود به نظر می‌رسد می‌توان همچنان به رونق بازار سهام امید بسیار داشت.
تحرک نمادها
در جریان معاملات روز گذشته بازار سهام اغلب نمادهای صنعت قند و شکر با اقبال میان سهامداران مواجه شده و سبزپوش به فعالیت خود ادامه دادند. سلمان نصیرزاده، کارشناس بازار سهام از بهبود شرایط بنیادی این شرکت‌ها خبر داد و گفت: نیمه دوم سال عموما روند شرکت‌های قندی با بهبود نسبی همراه می‌شود. این موضوع بسته به روند متغیرهای اثرگذار با شدت متفاوتی همراه است. وی در ادامه گفت: افزایش نرخ دلار در هفته‌های اخیر اثر قابل توجهی بر فعالیت این شرکت‌ها دارد. افزایش قیمت ارز بر شرکت‌هایی که در حوزه واردات شکر و تصفیه شکر خام فعالیت می‌کنند، اثرگذار است. به طوری که در شرایط فعلی که نرخ ارز مبادله‌ای ۳۴۳۲ تومانی به شرکت‌های قندی داده می‌شود، واردات شکر با ارز آزاد سبب افزایش بهای تمام‌شده می‌شود. نصیرزاده همچنین بیان کرد: نکته مهم دیگر در خصوص این شرکت‌ها موضوع افزایش نرخ محصولات در بازار است که به‌طور سنتی در مهر و آبان اعمال می‌شود. این افزایش نرخ که عموما بین ۸ تا ۱۰ درصد است بعد از تصویب در اتحادیه شرکت‌ها اعلام می‌شود. وی افزود: این دو موضوع باعث شده که شرکت‌ها در مباحث بنیادی تغییرات مثبت ملموسی داشته باشند. از سوی دیگر نیمه دوم سال همواره بحث کشت پاییزه چغندر این شرکت‌ها مطرح است. موضوعی که در اغلب شرکت‌های غرب کشور باعث بهبود شرایط مالی می‌شود. این کارشناس درخصوص اثر بتامنفی بر رشد این شرکت‌ها چنین توضیح داد: در یک‌سال گذشته که این شرکت‌ها توانستند از لحاظ کیفی شرایط خود را ارتقا دهند، بحث بتامنفی این صنعت تا حد زیادی کمرنگ شد. وی در ادامه گفت: با توجه به شرایط عملیاتی شرکت‌ها و گزارش‌های فصلی که برخی از این شرکت‌ها منتشر کرده‌اند، می‌توان نتیجه گرفت رشد این گروه با دید منطقی سهامداران صورت گرفته و موضوع سفته‌بازی در نمادهای کوچک‌تر کمتر جنبه عملی به خود گرفته است.