قانون «جیب‌های مرتبط» در بازار سرمایه

سنا- یک کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه در بازار سرمایه صبوری و مطالعه نقش کلیدی در موفقیت دارد، گفت: سهامداران حقیقی باید در نظر داشته باشند بازار سرمایه جایی است که پول از جیب سهامداران عجول به سهامداران باحوصله و صبور منتقل می‌شود. همایون دارابی اظهار داشت: ما دوره‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت رکود و رشد را در بازار تجربه کرده‌ایم و در ورای این تحولات چیزی که موفقیت را رقم می‌زند صبوری و پرهیز از هیجان و مطالعه دقیق وضعیت شرکت‌هاست. وی افزود: حقوقی‌ها همیشه باید در بازار منفی خریدار و در بازار مثبت فروشنده باشند یعنی چون قصد دارند تعداد بالای سهام را ارزان بخرند، نباید موقعیت اصلاح بازار را از دست بدهند و در بازار مثبت هم برای رشد بیشتر نباید فروش را زیاد به تاخیر اندازند.
دارابی ادامه داد: به همه – چه حقیقی و چه حقوقی – توصیه می‌کنم خریدار سهام باشید وقتی همه فروشنده‌اند و بفروشید وقتی همه خریدارند. این البته برای معامله‌گران کوتاه‌مدت است وگرنه به قول فیشر اگر سهام خوبی را انتخاب کنید شاید هیچ وقت زمان فروشش فرا نرسد. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه در مورد آینده رشد شاخص باید به چند عامل توجه کنیم، خاطرنشان کرد: یک بازار زمانی رشد یا افت می‌کند که تحت تاثیر چند دسته عوامل قرار گرفته باشد. نخستین دسته عوامل اقتصادی است. به عبارت دیگر عواملی مثل رشد اقتصادی، تورم، تغییر تکنولوژیک و موارد دیگر می‌تواند باعث رشد بازار شود. وی ادامه داد: دسته دوم عوامل اقتصادی سیاسی است یعنی دولت‌ها با اتخاذ سیاست‌هایی زمینه رشد بازار را فراهم می‌کنند. به عنوان مثال در ابتدای سال جاری، بحث کاهش نرخ بهره یک عامل سیاستی بود که به رشد بازار منجر شد یا مثلا کاهش یا افزایش تعرفه‌ها، کاهش یا افزایش مالیات‌ها و موارد دیگر. حال اگر بخواهیم در مورد رشد آتی بازار صحبت کنیم باید ببینیم عوامل یادشده در جهت این رشد هست یا خیر.
دارابی سپس در پاسخ به این سوال که در شرایط فعلی، چه فاکتورهایی می‌تواند شاخص سهام را در تداوم حرکت در مسیر صعودی حمایت کند، گفت: در خصوص عوامل اقتصادی، نرخ ارز و تورم زمینه رشد بازار را در خود دارد اما مشکل در حال حاضر در حوزه دولت است؛ جایی که یک آشفتگی جای همراهی و همگنی قبلی را گرفته است. این کارشناس بازار سرمایه افزود: در این زمینه می‌توانیم به نرخ بهره، اختلاف وزارت نفت و اقتصاد بر سر اقتصاد پالایشگاه‌ها، نبود وزیر در حوزه وزارت صنعت، معدن و تجارت را یاد کنیم. پس اگر سوال به این معناست که آیا ما در درازمدت –یک‌ساله –رشد شاخص خواهیم داشت، پاسخ مثبت است اما اینکه آیا ماه آینده رشد داریم یا خیر، پاسخ در حوزه اقتصاد سیاسی است که آیا دولت می‌پذیرد کارهایی را انجام دهد که به نفع بنگاه‌های اقتصادی کشور است یا خیر چون اگر بنگاه‌ها از سیاست‌های دولت منتفع شوند، آنگاه ارزش سهام آنها افزایش خواهد داشت. دارابی با تاکید بر اینکه مهم‌ترین فاکتور برای تقویت بازار سهام همراهی و همدلی در داخل دولت است، اظهار داشت: هم‌اکنون بهترین ترکیب اقتصادی در وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و همچنین سازمان بورس وجود دارد. وی افزود: در خصوص تصمیمات ۱۵روز اخیر سازمان بورس و دولت، حقیقتا شاید در سال‌های اخیر هیچ وقت این سرعت در تصمیم و میزان مشورت میان سازمان و بازار را تجربه نکرده بودیم. کاملا هم هدف حمایت از بازار بود و در این مسیر حرکت شده است.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: البته تقویت و تثبیت بازار سهام زمان نیاز دارد چراکه بازار پیش از این یک رشد سنگین کرده بود و پس از آن یک اصلاح و مجموعه‌ای از عوامل بیرونی، به بازار فشار وارد کرد تا نقدینگی فعال در بازار کاهش یابد که مهم‌ترین عامل، همان نرخ بهره مخرب بود. دارابی تصریح کرد: وقتی چرخ‌های اقتصاد در حال به حرکت درآمدن بود، ما آمار رشد اقتصادی منفی ۵/۳ درصد را تجربه کردیم. این آمار البته برای یک اقتصاد در تحریم در شرایط رکودی خوب بود اما بعید می‌دانم با افزایش رخ داده در نرخ بهره، این نتیجه در دوره بعدی تکرار شود.
دارابی در ادامه این گفت‌وگو در پاسخ به این سوال که اجرای سیاست‌های اصلاحی اخیر در زمینه قوانین بازار سهام، چقدر توانسته در افزایش اعتماد به بازار موثر عمل کند، گفت: سیاست‌های وزارت اقتصاد و سازمان بورس و اوراق بهادار، خوب و بجا بود اما نیاز به زمان و البته حل مسائلی در سطح کلان دارد. البته خود سهامداران هم در سرمایه‌گذاری خود نباید عجله کنند و هیجان‌زده شوند. وی افزود: بازار سرمایه عموما یک تاثیر روانی نامناسب بر تازه‌واردها می‌گذارد که فکر می‌کنند همه چیز همین است که روی تابلو قرار دارد یعنی وقتی بازار بالا می‌رود فکر می‌کنند همیشه بالا می‌رود و وقتی پایین می‌آید فکر می‌کنند همیشه پایین می‌آید در حالی که این گونه نیست و در بازار سرمایه صبوری و مطالعه نقش مهمی در موفقیت دارد.
دارابی همچنین در پاسخ به این سوال که این روزها کدام نمادها یا صنایع در کانون توجه‌اند، اظهار داشت: در مورد صنایع و بنگاه‌ها قطعا دلاری‌ها و صادراتی‌ها در موقعیت بنیادی خوبی قرار دارند. قیمت دلار در بازار آزاد و نیما به هم نزدیک شده و دورنمای حذف نرخ نیمایی دیده می‌شود. این کارشناس بازار سرمایه افزود: این روزها نرخ نیما عملا به یک تنبیه برای صادر‌کنندگان تبدیل شده و باعث می‌شود صادر‌کننده ارز خود را به قیمت پایین‌تر از بازار به وارد‌کننده بدهد که خودش مفاسد زیادی دارد. به گفته دارابی، با یکی شدن نرخ بازار و نیما صادرات تشویق شده و عملا صادرکننده‌های خوب ما که بیشترشان بورسی هستند، موقعیت سودآوری بهتری را به دست می‌آورند.