کاهش سرعت سقوط شاخص

گروه بورس- بازار سرمایه روز گذشته را نیز با افت ۱۳ هزار واحدی شاخص کل پشت سر گذاشت، با این حال برخی نمادها نیز در همین بازار توانستند در محدوده مثبت معامله شوند. شاخص کل که تا میانه‌های ساعات معاملاتی ۲۹ هزار واحد سقوط کرده بود توانست بخشی از این ریزش را با افزایش معاملات و جمع‌آوری صف‌های فروش برخی از نمادها جبران کند. همچنین در حالی که شاخص معاملات بورس در این روز منفی بود فرابورس با رشد ۱۱۳ واحدی خود را به محدوده مثبت رساند. به این ترتیب بازار روز سه‌شنبه با رشد ارزش معاملات شاهد۱۶ هزار میلیارد تومان معامله در مجموع بورس و فرابورس بود. ناظران بازار بر این باورند که در صورت کاهش ترس سهامداران صفوف فروش نمادهای ارزنده به زودی جمع‌آوری می‌شود و بازار می‌تواند در شرایط تعادلی و به دور از هیجانات مثبت و منفی میزبان معاملات باشد.
در پایان معاملات روز سه‌شنبه بازار سرمایه، شاخص کل با افت ۱۳ هزار و ۹۷۳ واحدی معادل ۸۸/۰ درصد کاهش را تجربه کرد و روی رقم یک میلیون و ۵۸۱ هزار و ۱۸۶ واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز دیروز کاهش سه هزار و ۳۰ واحدی معادل ۷۳/۰ درصد را تجربه کرد. همچنین در پایان معاملات روز گذشته شاخص‌های آزاد شناور و بازار اول به ترتیب افتی معادل ۴۲/۱ و ۶۷/۱ درصد را به ثبت رساندند. این در حالی بود که شاخص بازار دوم رشد ۳۱/۰ درصدی داشت. در همین حال نمادهای فارس و تاپیکو بیشترین اثر مثبت و نمادهای فملی، فولاد، شپنا، شتران و و کگل بیشترین تاثیر منفی را در شاخص کل داشتند. در این بازار وبملت، فولاد، فملی، خدرو، پترول، وتجارت و خساپا پربیننده‌ترین نمادها بودند. بورس در روز گذشته معاملاتی به ارزش ۱۱ هزار و ۸۱۲ میلیارد تومان را به ثبت رساند. در سوی دیگر بازار، فرابورس توانست در کانال ۱۷ هزار واحدی ۱۱۳ واحد پیشروی کند. در این بازار نمادهای میدکو و ذوب بیشترین تاثیر منفی و نمادهای آریا، بپاس، صبا، دی و مارون بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص داشتند. دی، شگویا، آریا، ذوب، صبا، زاگرس و کرمان نیز پربیننده‌ترین نمادهای فرابورس بودند. ارزش معاملات روز گذشته در این بازار به چهار هزار و ۲۱۰ میلیارد تومان رسید.
۲ پیشنهاد برای خروج بورس از بحران
بورس که از نخستین روز هفته جاری با آغازی پرهیجان در بازار همراه بود، باعث ترس بسیاری از سهامدارانی شده که بر سر دوراهی ماندن یا خروج از این بازار هستند زیرا از نظر اکثر کارشناسان بازار وارد فاز دوم اصلاح شده است. ابتدا نخستین عامل تاثیرگذار در افت اخیر معاملات بورس، بازگشایی نماد پالایشی‌ها با دامنه نوسان نامحدود اعلام شد و برخی معتقد بودند در شرایطی که بازار در چنین وضعیتی قرار دارد و سهامداران بدون هیچ‌گونه تحلیلی اقدام به فروش سهام در اختیار خود می‌کنند بهتر بود مسوولان با تامل بیشتری دست به چنین بازگشایی هیجانی بزنند تا کمتر شاهد تاثیر آن در بازار و افت پرشتاب شاخص بورس باشیم. افت شاخص بورس فقط به نخستین روز هفته جاری منتهی نشد بلکه این روند ادامه‌دار شده و معاملات این بازار را با برخی از سردرگمی‌ها همراه کرد که در این زمینه اظهارنظرهای متفاوت و راه‌حل‌های متنوعی از سوی فعالان بازار سرمایه برای عبور از این بحران مطرح و بازگشت دوباره رشد به بازار ارائه شده است. یک کارشناس بازار سرمایه در همین زمینه به راهکار بهبود وضعیت حاکم در بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: بازگشت رشد به سهام خودرویی‌ها از طریق عرضه در بورس کالا از جمله عواملی است که تاثیر مثبت آن می‌تواند به کل بازار انعکاس پیدا کند. سعید عظیمی در گفت‌و‌گو با ایرنا به افت شاخص بورس از ابتدای هفته جاری اشاره کرد و افزود: بازار در وضعیت فعلی بیشتر در مرحله فشار فروش و شکستن حمایت‌های قبلی در برخی از سهام است. وی ریزش مجدد شاخص بورس در بازار را ناشی از دو عامل دانست و گفت: نخستین عامل تاثیرگذار بحث قیمت دلار است. رشد نرخ دلار تا یک مرحله‌ می‌تواند به عنوان محرکی قوی برای روند صعودی بازار سهام، کمک‌کننده در افزایش سودآوری شرکت‌ها، ایجاد انتظارات مثبت برای سودآوری بورس و افزایش تقاضا در بازار باشد اما تاثیر مثبت افزایش مکرر و بی‌رویه قیمت دلار تبدیل به عامل مخرب معاملات بورس می‌شود و عملا زمانی که قیمت دلار از حد مشخص‌شده‌ای بالاتر رود، زمینه افزایش نگرانی‌ها و ایجاد خطر در بازار را فراهم می‌کند. عظیمی اظهار داشت: تا هفته گذشته افزایش قیمت دلار محرکی برای رشد دوباره بازار سهام بود اما از روز دوشنبه به دلیل اینکه قیمت سکه و دلار با جهش غیرمنتظره‌ای همراه شد دیگر نمی‌توان آن را محرک روند صعودی شاخص بورس دید زیرا این افزایش با برخی از ابعاد سیاسی همراه بوده است. این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه ارزش صف‌های فروش در بازار روز دوشنبه حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان بود، گفت: در نخستین روزی که بورس شروع به ریزش کرد، ارزش صف فروش رقمی حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان بود. این به معنی آن است که با وجود اینکه بیش از۸۰ درصد از سهام موجود در بازار ۵۰ درصد اصلاح را تجربه کردند باز هم ۱۰ هزار میلیارد تومان صف فروش داشتیم.
حمایت از ۳۰ نماد اصلی بازار سرمایه
وی به دیگر عامل تاثیرگذار در افت اخیر شاخص بورس اشاره کرد و گفت: پیگیری مجلس و سازمان بورس برای حمایت از برخی نمادها از بین ۶۰۰ نماد منجر به افت شدید شاخص بورس شد. بازار در دو هفته اخیر ۷۰ درصد از سهامش صف فروش شدند اما معاملات بازار به لحاظ وزنی روی ۳۰ شرکت اصلی می‌چرخید. زمانی که ریزش بازار ادامه‌دار شد سهام بزرگ بازار هم در صف فروش قرار گرفتند و باعث ریزش بیشتر شاخص بورس از حد معمول شدند. عظیمی معتقد است موج دوم فروش در بازار به تبعیت از ۳۰ شرکت بزرگی بود که تا چند روز گذشته در مدار صعود قرار داشتند.
عرضه خودرو در بورس کالا، راهکار بازگشت رشد به بازار
این کارشناس بازار سرمایه به راهکارهای ارائه‌شده برای بهبود وضعیت بازار اشاره کرد و افزود: یکی از راهکارهایی که می‌تواند کل بازار را به راحتی نجات دهد، عرضه خودرو در بورس کالاست. محصولات خودرویی سایپا و ایران‌خودرو با قیمت‌های بسیار پایین در صورت‌های مالی آنها ذکر می‌شود بنابراین بهتر است محصولات این دو شرکت خودروسازی در بورس کالا عرضه شوند. وی خاطرنشان کرد: در صورتی که این اتفاق رخ دهد روند معاملات خودرویی در بورس بهبود پیدا می‌کند و ضمن انعکاس جو آن به کل بازار، رانت عظیمی از این بازار کاهش پیدا می‌کند. عظیمی با بیان اینکه سالی ۱۰۰ هزار میلیارد تومان رانت فروش محصولات ایران‌خودرو و سایپاست که اگر وارد بازار شود این رانت به طور کامل از بین می‌رود، اظهار داشت: ایران‌خودرو محصولات خود را با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان و ۶۰ میلیون تومان در صورت مالی ثبت می‌کند در حالی که در بازار با قیمت بیش از ۶۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه عرضه خودرو در بورس کالا منجر به قیمت‌گذاری این کالا مانند دیگر کالاهای عرضه‌شده به این بازار از طریق عرضه و تقاضا خواهد شد، تاکید کرد: این امر باعث می‌شود این دو شرکت خودروسازی ابتدا فروش‌هایی را که به ثبت می‌رسانند نزدیک به قیمت بازار باشد که علاوه بر ایجاد سودآوری، زمینه وجود رانت بزرگی را از بین خواهد برد. وی گفت: ایران‌خودرو در بسیاری از مواقع لیدر بازار بوده است بنابراین در صورتی که محصولات این شرکت در بورس کالا عرضه شود حداقل با بازدهی ۲۰۰ درصدی همراه خواهد شد. عظیمی با اشاره به اینکه این اقدام از جمله راهکارهایی است که دولت می‌تواند بدون هیچ هزینه اضافه‌ای جو مثبتی را در بازار ایجاد کند، خاطرنشان کرد: بازگشت سهام خودرویی‌ها در بازار به مسیر صعودی می‌تواند کمک‌کننده به روند صعودی کل بازار باشند. این کارشناس بازار سرمایه گفت: دیگر پیشنهادی که برای بهبود وضعیت بازار داده شد، بحث آزادسازی و شناور شدن نرخ فروش محصولات خودرویی است که بسیار می‌تواند تاثیرگذار باشد.
حمایت حقوقی‌ها از سهام زیرمجموعه آن
وی به هلدینگ‌های اصلی بازار سرمایه که حداقل ۸۰ درصد از بازار را تشکیل می‌دهند اشاره و خاطرنشان کرد: بورس ایران متشکل از چند حقوقی مهم است. اگر این حقوقی‌ها به جای هزینه برای حمایت از شرکت هلدینگ اصلی خود با هزینه بسیار کمتر سهام و زیرمجموعه خود را هدایت کند در این صورت NAV سهام افزایش پیدا می‌کند و همه سهام آن هلدینگ با رشد همراه خواهد شد. عظیمی بر پیش‌بینی خود از روند معاملات بورس در روزهای آینده تاکید کرد و گفت: روند بازار در کوتاه‌مدت دارای نوسان است و تا انتخابات آمریکا ممکن است این روند در بازار ادامه‌دار باشد.