ثبت سفارش و تخصیص ارز در واردات کالای‌ آی‌تی

اعضای کمیسیون سخت‌افزار سازمان نظام صنفی رایانه‌ای انتقادات خود را نسبت به مشکلات تامین ارز و واردات کالاهای فاوا مطرح کرده و مهم‌ترین مشکل واردات را ثبت سفارش کالاهای آی‌تی‌ و به دنبال آن تخصیص و تامین ارز از سوی بانک مرکزی اعلام کردند.
به گزارش ایسنا، نشست خبری «کمیسیون سخت‌افزار» سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران با موضوع «مشکلات تامین ارز و واردات کالاهای فاوا»، روز گذشته به ‌صورت آنلاین برگزار شد.
وضعیت فعلی بازار و کمبود شدید کالا در بازار در شرایط افزایش نیاز روزافزون مردم به تجهیزات IT به دلیل آموزش آنلاین و دورکاری و تخصیص ندادن ارز از طریق بانک مرکزی و اعمال سیاست‌هایی که برای واردکننده شفاف و روشن نیست، از محورهای این نشست بود. اینکه چرا به کالاهایی که از وزارت صمت مجوز واردات دارند، ارز تخصیص داده نمی‌شود و همچنین چرا وقتی تخصیص صورت می‌گیرد، در صف تامین می‌مانند.
این اعضا این مساله را عنوان کردند که وزارت فاوا و وزارت صمت با اعمال سیاست‌های دولتی، بخش خصوصی را منفعل کرده‌اند و شرکت‌های خصولتی پروژه‌های بزرگ را به انجام می‌رسانند و به نوعی شرکت‌های خصوصی دور زده می‌شوند. دیگر اینکه وزارتخانه‌های فاوا و صمت هیچ اقدامی برای واردات کالاهایی مانند تبلت و لپ‌تاپ که اکنون استراتژیک و از اولویت بالایی برخوردار هستند، صورت نمی‌دهند و این سوالات مطرح شد که سرورهای زیرساخت از چه روش‌هایی ارز می‌گیرند و آیا وزارت فاوا مستقیماً و از طریق خصولتی‌ها وارد می‌کند؟
حمید توسلی، عضو کمیسیون سخت‌افزار سازمان نصر با بیان اینکه واحدهای بازرگانی و تولیدکننده با مشکلاتی دست به گریبان هستند، افزود: مشکل اصلی و اساسی ما بحث تخصیص و تامین ارز است. علاوه بر تمام مشکلاتی که یک واردکننده به‌دلیل تحریم‌ها برای تهیه کردن تجهیزات سخت‌افزاری دارد، ما با مشکل تخصیص ارز هم مواجه هستیم. سیاست‌های کشور در سه سال گذشته در راستای حمایت از تولید داخل بوده و امسال هم جهش تولید نام گرفت که قدم خیر و درستی است و اگر می‌خواهیم تولیدکننده باشیم، باید به مرور پیش برویم.
او با بیان اینکه در شرایط فعلی علاوه بر مشکلات بخش بازرگانی، تولید هم مشکل دارد، گفت: برای جهش تولید و ایجاد اشتغال باید از تولیدکننده حمایت کرد. هرچند در زمینه تولید نسبت به دنیا فاصله زیادی داریم اما می‌توانیم کالاهایی را تولید و متناسب با نیاز مصرف‌کننده عرضه کنیم و این یعنی تولیدات‌مان بازار دارد. اما مشکل تولیدکننده بحث زنجیره تامین کالاست. برای تولید یک کامپیوتر باید ۸۰ قطعه وارد کرد، چون یک کالای‌ های‌تک است اما چرخه تامین کالا بسیار طولانی است و از ابتدای ثبت سفارش قطعات تا تخصیص و تامین ارز برای تولیدکننده،‌ حدود هشت تا ۱۰ ماه زمان می‌برد که زمان زیادی است.
توسلی ادامه داد: گله ما از سازمان‌ها و نهادهای دولتی این است که متوجه اهمیت کالای فناوری شدند، اما به جای اینکه از بخش خصوصی برای تامین این کالا حمایت کنند، راسا اقدام می‌کنند. اگر مشکل تامین ارز وجود ندارد، چرا بخش خصوصی نامحرم شده؟ شرکت‌های خصولتی وارد شده و بخش خصوصی نادیده گرفته شده است. اگر دولت می‌تواند با همین کمبود ارز، خودش تجهیزات وارد کند، اعلام کند که بخش خصوصی کنار بکشد و در مقابل هزینه‌هایش را هم قبول کند؛ از بحث بیمه بیکاری تا تبعات اینکه دولتی‌ها قدرت گرفته و خصوصی‌ها از چرخه تولید خارج شوند.
اشکان امیرزاده‌ابراهیمی، نایب‌رییس کمیسیون سخت‌افزارسازان نصر در ادامه با انتقاد از عملکرد بانک مرکزی اظهار کرد: از واردات و چرخه توزیع کالا، تخصیص و تامین ارز توسط بانک مرکزی به نحوی مدیریت می‌شود که مشکلاتی را در صنف فعالان آی‌تی ایجاد کرده است. با دیرکرد تخصیص ارز، کالاهای زیادی در گمرک‌ها مانده و چرخه تامین و توزیع کالا با مشکل مواجه شده است. بانک به جای نظارت بر زیرمجموعه‌های خود به فعالیت بازرگانان نظارت دارد و ورود بانک مرکزی از نظر قانونی فراتر از قانون و مسوولیتی است که برای بانک مرکزی تعیین شد و چرخه توزیع کالا را کند کرده است.
او ادامه داد: طولانی شدن زمان تخصیص ارز، باعث واردات حجم عظیمی از کالاهای مستعمل و قاچاق شده است؛ کالاهایی که طبق قانون قابلیت ثبت سفارش ندارند و این یعنی بدون پرداخت حقوق گمرکی به دولت وارد شدند و از طرفی هیچ آزمایشی هم روی آنها انجام نمی‌شود و از نظر امنیتی مشکل دارند. نحوه عملکرد بانک مرکزی، فرآیند واردات قاچاق را تسهیل کرده و اما شرکت‌هایی که فرآیند رسمی و قانونی دارند، از چرخه خارج شدند. چون از زمان ثبت سفارش تا تخصیص و تامین ارز، حداقل سه ماه زمان می‌خواهند، اما کالاهای قاچاق در سه هفته از مرکز خرید به توزیع می‌رسند.
ابراهیمی با بیان اینکه کالاهای آی‌تی لوکس نیستند، اظهار کرد: سرور و استوریج به هیچ وجه کالای لوکس نیست و البته باقی کالاهای آی‌تی از گوشی و تبلت هم دیگر در دسته‌بندی کالای لوکس نیستند و زندگی همه به آنها گره خورده است. با وجود این، با توجه به افزایش ارتباطات آنلاین و وجود اپلیکیشن‌های مختلف، سرور و استوریج مورد نیاز است. در شرایط کووید ۱۹ بیشتر بیمارستان‌ها هم به این تجهیزات نیاز دارند، زیرا تجهیزات روز دنیا، آی‌تی‌محور هستند و این موارد باعث تحمیل هزینه‌های زیادی به مصرف‌کنندگان شده است.