ناتوانی۷۰ درصدی در خرید گوشت قرمز، مرغ و برنج

گروه جامعه- موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، در ادامه انجام پژوهش‌های نظرسنجی و افکارسنجی در حوزه رفاه و تامین اجتماعی در سال جاری درباره مسائل مهم حوزه رفاه و سیاستگذاری اجتماعی، دو نظرسنجی مختلف را درباره موضوع بیمه بیکاری در شرایط شیوع ویروس کرونا در کشور به پایان برد.
این نظرسنجی‌ها با هدف کلی به دست آوردن تصویری دقیق‌تر از وضعیت متقاضیان دریافت بیمه بیکاری در شرایط شیوع ویروس کرونا و میزان رضایت آنان از خدمات ارائه شده در حوزه بیمه بیکاری و فرآیندهای مرتبط با آن در دو فاز جداگانه، در شهریور و مهرماه ۱۳۹۶ در سطح تمامی استان‌های کشور صورت گرفت.
جامعه آماری این نظرسنجی بیش از هفتصد هزار نفر از بیکارشدگان متقاضی دریافت مقرری بیمه بیکاری بود که در سامانه در نظر گرفته شده از سوی وزارت و سازمان تامین اجتماعی در بازه زمانی ابتدای اسفند ۱۳۸۸ تا پایان اردیبهشت ۱۳۹۶ ثبت‌نام کرده بوده‌اند.
این پژوهش در دو فاز جداگانه با همکاری مرکز فناوری اطلاعات ارتباطات و تحول اداری، معاونت بیمه‌ای سازمان تامین اجتماعی و معاونت روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گرفت: هدف اصلی پژوهش فاز اول که در شهریور ۱۳۹۶ انجام شد، به دست آوردن تصویری از وضعیت اقتصادی و رفاهی بیکارشدگان و میزان رضایت آنان از خدمات ارائه شده در این حوزه بود. این فاز با حجم نمونه ۱۱۱۳ نفر در تمامی استان‌های کشور انجام شد.
متقاضیان بیمه بیکاری در این فاز، خود شامل دو دسته اصلی بودند: اول، کسانی که همچنان از زمان ثبت درخواست بیمه بیکاری، بیکار مانده‌اند و دوم، کسانی که پس از ثبت این درخواست، مجددا مشغول به کار شده‌اند. فاز دوم این پژوهش به فاصله ده روز از فاز اول، با حجم نمونه ۱۰۵۶ نفر و مجددا در سطح تمامی استان‌های کشور و در مهرماه ۱۳۹۶ انجام شد. هدف اصلی از انجام فاز دوم، یافتن پاسخ دقیق به سوال «میزان بازگشت به کار بیکارشدگان» (متقاضیان بیمه بیکاری در دوران شیوع ویروس کرونا) بود.
نتایج این نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد تنها حدود ۲۷ درصد از بیکارشدگان قرارداد شغلی دائم داشته و قرارداد باقی بیکارشدگان از نوع قرارداد موقت بوده ‌است. همچنین حدود ۴۲ درصد از بیکارشدگان دارای تحصیلات دانشگاهی بوده‌اند. حدود ۶۸ درصد از بیکارشدگانِ در این دوره زمانی، سرپرست خانوار بوده‌اند (لازم به ذکر است در موج اول این نظرسنجی این میزان ۶۳ درصد ارزیابی شده بود.)
مطابق نتایج این پژوهش، ۶۲ درصد از متقاضیان دریافت مقرری بیمه بیکاری، در طول ماه‌های گذشته مجددا مشغول به کار شدند و ۳۸ درصد متقاضیان نیز همچنان بیکار هستند.
نتایج این پژوهش نشان داد که حدود ۷۵ درصد از متقاضیان بیمه بیکاری از سهولت فرآیند ثبت‌نام در سامانه مشخص شده، رضایت داشته‌اند.
همچنین بیش از ۹۳ درصد از بیکارشدگان ابراز داشته‌اند که در ایام بیکاری مجبور شده‌اند هزینه‌های زندگی خود و خانواده‌شان را کاهش دهند.
بیش از ۷۶ درصد آنان مجبور به کاهش هزینه‌های مواد خوراکی خانواده‌شان در این دوره زمانی شده‌اند. مطابق نتایج این پژوهش، مصرف گوشت قرمز حدود ۷۲ درصد از خانواده‌های افراد بیکارشده، به صورتی کاهش جدی پیدا کرده ‌است و حدود ۱۵ درصد از خانواده‌های بیکارشدگان، حتی پیش از دوره بیکاری نیز توان خرید گوشت قرمز به صورت ماهانه را نداشته‌اند. حدود ۷۶ درصد از خانواده‌ها، دچار کاهشی محسوس در مصرف مرغ، حدود ۷۱ درصد از خانواده‌ها کاهش در مصرف برنج، ۶۱ درصد خانواده‌ها دچار کاهش مصرف در لبنیات و حدود ۴۲ درصد خانواده‌های بیکارشدگان، کاهش در مصرف تخم‌مرغ را در این دوره شیوع ویروس کرونا تجربه کرده‌اند. حدود ۷۰ درصد از خانواده‌ها، کاهش در مصرف ماهانه‌ میوه را نیز گزارش کرده‌اند.