پالایش یکم؛ صندوقی برای توزیع ثروت یا ضرر؟

آن‌طور که تحلیلگران بیان می‌کنند، بازار سرمایه مجددا روی دور اصلاح قرار گرفته و بسیاری از سهامداران نگران آینده بازار دوباره وارد صف‌های فروش شده اند. اگرچه روند بازار در روز گذشته تا حدی به سمت صعودی میل کرد اما با این حال رشد ۸۰ درصدی صف‌های فروش طی روزهای گذشته نشان می‌دهد، اندک اعتمادی که دوباره به بازار سرمایه روی آورده بود، با تصمیمات دولتی‌ها در حال نابود شدن است. این مساله را می‌توان در صندوق پالایش یکم که یک نماد کاملا دولتی است، به وضوح مشاهده کرد.
دولتمردان در زمان عرضه این صندوق‌ها، به زعم خود با فروش سهام شرکت‌های دولتی به دنبال توزیع ثروت میان همه اقشار کشور بودند، اما در حال حاضر این صندوق‌ها مردم را متضرر کرده است. کاهش قیمت حدود ۵۰ درصدی نسبت به قیمت خرید و کاهش ۷۰ درصدی با تخفیف داده شده، نشان از یک روند کاملا معکوس در توزیع ثروت میان سهامداران دارد.
از ابتدای تابستان که دولت تصمیم گرفت باقی سهام خود در برخی شرکت‌های دولتی را از طریق صندوق‌های ETF واگذار کند، دائما در حال تبلیغ این موضوع بود که این اقدام دولت نوعی توزیع ثروت میان همه اقشار مختلف جامعه است. در اوایل تابستان صندوق دارا یکم که شامل نمادهای بانکی و بیمه‌ای بود به فروش رسید. دولت در مرحله دوم در حال آماده‌سازی صندوق ETF خودرویی بود که به دلایل نامعلومی لغو شد. این بار قرعه به نام سهام پالایشی افتاد و چهار پالایشگاه تهران، اصفهان، تبریز و بندرعباس وارد دارا دوم یا پالایش یکم شدند. اختلافات وزیر اقتصاد و وزیر نفت سبب لغو این عرضه شد و این اتفاق سبب روشن شدن آتش ریزش بورس بود. اما در نهایت صندوق پالایش یکم با قیمت ۱۰ هزار تومان برای هر واحد، در شهریورماه عرضه و در آبان ماه نیز نماد آن در بورس باز شد. وزیر اقتصاد بارها تاکید کرده بود که این صندوق فرصت خوبی برای توزیع ثروت بین آحاد ایرانی است. همچنین تخفیف ۲۰ درصدی این صندوق به‌گونه‌ای است که اگر فردی پنج میلیون تومان پالایشی یکم بخرد، یک میلیون تومان تخفیف خواهد گرفت و در واقع به میزان یک میلیون تومان از ثروت بهره‌مند خواهد شد.
پالایش یکم تنها ۷ روز مثبت بود
پالایش یکم، تا ۲۹ دی ماه و بعد از گذشت دو ماه ریزش مداوم در محدوده ۵ هزار تومان معامله می‌شود و عملا زیان ۵۰ درصدی به سهامداران خود تحمیل کرده است. صندوق پالایش یکم بیشتر توزیع زیان میان اقشار مختلف جامعه بوده تا توزیع ثروت. در ۳۳ روزی که نماد پالایش یکم در حال معامله بوده است، تنها ۷ روز مثبت معامله شده و در باقی روزها یعنی ۲۶ روز منفی بوده است. در هفته‌های گذشته نیز، بازارگردان این نماد از اتمام پول خود جهت حمایت از این نماد خبر داده بود. یعنی بازارگردان این سهم هم توان مالی برای حمایت از این سهم نداشته و به نظر می‌رسد این سهام در روزهای آینده نیز با روند کاهشی جدی مواجه باشد. البته نباید از صندوق دارا یکم نیز گذشت. این صندوق هم مدتی است در محدوده ۱۰ هزار تومانی و یا همان رقم خرید قرار گرفته است. یعنی از این صندوق هم در حال حاضر حمایتی صورت نمی‌گیرد. به گزارش فارس، پس از ورود بازار سرمایه در مردادماه سال جاری به فاز اصلاح، بسیاری از دولتمردان و کارشناسان یکی از دلایل ضرر و زیان سهامداران را سرمایه‌گذاری مستقیم و خرید سهام شرکت‌های مختلف می‌دانستند. این کارشناسان سرمایه‌گذاری روی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مانند صندوق‌های ETF را یک راه موثر در کاهش ضرر و زیان افراد می‌دانستند. اما باید گفت تجربه نشان داده است که سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها نیز به شدت ریسک دارد و تا زمانی که دولت و شرکت‌های حقوقی وابسته به دولت تمایلی به حمایت از بازار نداشته باشند، وضعیت همین‌گونه است.