نوسان در بورس

گروه بورس- بازار سرمایه آخرین روز معاملاتی هفته جاری را با نوسان سپری کرد، به نحوی که در ۳۰ دقیقه نخست معاملات، شاخص کل با ریزش ۲۰ هزار واحدی مواجه شد و به کانال ۱/۱ میلیون واحدی سقوط کرد. در همین حال ارزش معاملات بازار نیز تنها دو هزار میلیارد تومان بود. با این حال معاملات بازار سرمایه با انتشار اخباری مبنی بر احتمال افزایش تخفیف نرخ خوراک برای پالایشگاه‌ها و نیز شایعاتی مبنی بر جلسه رییس جدید سازمان بورس با حقوقی‌ها مجددا در مسیر صعودی قرار گرفت. در نتیجه این تغییر مسیر، شاخص کل بیش از ۱۲ هزار واحد از ریزش ابتدایی را جبران کرد اما همچنان نتوانست به محدوده مثبت وارد شود و با افت نهایی هفت هزار و ۲۹۶ واحدی به کار خود پایان داد. اما ارزش معاملات بازار سرمایه نسبت به روز سه‌شنبه بیش از هشت هزار میلیارد تومان رشد کرد و در مجموع بورس و فرابورس به ۲۳ هزار و ۶۶۴ میلیارد تومان رسید. تحلیلگران بازار سرمایه روند معاملات روز گذشته را تحت تاثیر انتخاب رییس جدید سازمان بورس و اخبار جداسازی بازارها ارزیابی می‌کنند. شاخص کل بازار سهام در پایان معاملات روز گذشته افت ۶۰/۲ درصدی را تجربه کرد و شاخص هم‌وزن نیز همچنان کاهشی بود، به نحوی که با دو هزار و ۲۴۲ واحد افت، معادل ۵۳/۰ درصد عقب نشست. روز گذشته همچنین شاخص‌های آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم هم به ترتیب با افتی معادل ۷۱/۰، ۴۹/۰ و ۷۳/۰ درصد مواجه شدند. در این روز نماد شپنا بیشترین تاثیر مثبت و نمادهای فارس، فملی، شستا، خودرو، حکشتی و رمپنا بیشترین تاثیر منفی را در شاخص کل داشتند. در همین حال شستا، شتران، شپنا، خساپا، خودرو، ولپارس و خگستر پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش ۱۱ هزار و ۳۹۹ میلیارد تومان را ثبت کرد. در آن سوی بازار فرابورس هم شاهد افت ۷۹ واحدی شاخص بود. در این بازار نمادهای کگهر و میدکو بیشترین تاثیر مثبت و نمادهای آریا، ذوب، شگویا، دماوند و کوثر بیشترین تاثیر منفی را در شاخص داشتند. در همین حال سپیدار، چخزر، شاروم، ذوب،بپیوند، آریا و بگیلان پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش ۱۲ هزار و ۲۶۴ میلیارد تومان را ثبت کرد.
تشدید ریزش شاخص بورس با صف‌نشینی سهامداران
علیرضا کدیور تحلیلگر بازار سرمایه ضمن بیان اینکه صف‌نشینی در بازار سرمایه باعث تشدید فضای هیجان‌زده معاملات بورس و افزایش صف‌های فروش می‌شود، گفت: این جو منفی در ابتدا به سایر سهم‌های آن صنعت و بعد به سایر صنایع سرایت می‌کند و در نهایت کل بازار در مدار ریزشی قرار می‌گیرد. وی اظهار داشت: بازار سرمایه در برخی موارد به شدت هیجانی رفتار کرده و به صورت احساسی به اخبار مثبت یا منفی واکنش نشان می‌دهد. وی خاطرنشان کرد: زمانی که بازار سرمایه به صورت هیجانی مثبت می‌شود بازار به کوچکترین خبر مثبتی واکنش زیادی نشان می‌دهد اما خبر منفی اثری در بازار نمی‌گذارد. همچنین زمانی که جو بازار نزولی است به اخبار مثبت هیچ واکنشی ندارد و با کوچکترین خبر منفی مرتبط و غیرمرتبط، روند بازار دچار هیجان منفی می‌شود.
کدیور به موضوع محدودیت دامنه نوسان که اخیرا از سوی برخی از کارشناسان بازار سرمایه مطرح شده است، اشاره و بیان کرد: به محض تشکیل صف خرید برای برخی از سهام، بسیاری از سهامداران بدون اینکه از علت ایجاد صف خرید در سهام مدنظر خبر داشته باشند در صف خرید قرار می‌گیرند، در زمینه صف فروش نیز این رفتار انجام می‌شود. وی با تاکید بر اینکه طی یک سال گذشته و در بیشتر روزهای معاملاتی، اکثر سهم‌ها در بازار دارای صف خرید یا صف فروش هستند، گفت: در چند وقت گذشته روز متعادلی در بازار وجود نداشته و فقط شاهد روزهای هیجانی در معاملات بازار بودیم. روز گذشته هم یکی از روزهای منفی هیجانی بازار بود که علت آن هم ناشی از خبر انتخاب رییس جدید سازمان بورس بود. کدیور با بیان اینکه واکنش و رفتارهای هیجانی فعالان بازار باعث می‌شود تا مسیر حرکت بازار به صورت طبیعی نباشد، یا اینکه شاخص بورس با تاخیر به مدار صعودی بازگردد، گفت: زیان این رفتار هیجانی متوجه سرمایه‌گذاران و فعالان بازار است.
پیش‌بینی روند معاملات بورس
این کارشناس بازار سرمایه روند معاملات بورس در بازار روز گذشته را مورد بررسی قرار داد و افزود: نمی‌توان تحلیل درستی از معاملات ارائه داد، زیرا جو بازار از روز سه‌شنبه در نیمه دوم معاملات و به ویژه در اواخر بازار منفی بود؛ بنابراین می‌توان گفت روند معاملات روز گذشته بازار به رفتار فعالان حقوقی در بازار و سرمایه‌گذاران حقیقی بستگی داشته است. کدیور با اشاره به اینکه بازار سرمایه ایران به خاطر مکانیسم معاملاتی مانند حجم مبنا و دامنه نوسان و اتفاق‌هایی که در یک سال گذشته در زمینه افت‌و‌خیزهای هیجانی رخ داده است چندان رفتار منطقی ندارد، اظهار داشت: این موضوع باعث شده تا نتوانیم پیش‌بینی دقیقی از این بازار برای روزهای آینده ارائه دهیم. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه در وضعیت فعلی، شاخص بورس و کلیت بازار باید مثبت باشد، گفت: اکنون بازار سهام با توجه به وضعیت بازارهای رقیب در کشور، جذاب‌ترین بازار برای سرمایه‌گذاری است و از پتانسیل رشد بیشتری نسبت به سایر بازارها برخوردار است. وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه ۵۰ روز به پایان سال جاری باقی مانده است، بنابراین به هیچ عنوان در سال جاری نمی‌توان به رکورد ماه‌های نخست امسال دست پیدا کرد اما براساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته روند بازار در هفته و ماه‌های آینده صعودی خواهد بود.
اقبال بازار به سمت سهام شرکت‌های کوچک
کدیور در پاسخ به سوال ایرنا مبنی بر اینکه تا پایان سال جاری اقبال بازار به سمت سهام کدام شرکت‌ها خواهد بود، افزود: با توجه به ضعف نقدینگی در بازار در کوتاه‌مدت شاید سهام شرکت‌های کوچک مورد اقبال بازار باشد مانند اتفاقی که در اواخر سال گذشته و اوایل سال جاری رخ داد؛ ابتدا سهام شرکت‌های کوچک رشد کردند اما بعد از رشدی که این سهام دست‌پیدا کردند سهام شرکت‌های بزرگ وارد دوره نوسان و مدار صعودی شدند. این کارشناس بازار سرمایه افزود: اکنون با توجه به توازن نقدینگی و وضعیت کلی عرضه و تقاضا در بازار، به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت شانس سهام شرکت‌های بزرگ نسبت به شرکت‌های کوچک برای رشد کمتر باشد.
واکنش بازار به انتخاب رییس جدید سازمان بورس
این کارشناس بازار سرمایه به انتخاب معاون وزیر اقتصاد به عنوان رییس سازمان بورس و تاثیر آن بر معاملات بازار سهام اشاره کرد و افزود: روز سه‌شنبه از اواسط زمان معاملات بورس و از زمان مطرح شدن احتمال انتخاب معاون وزیر اقتصاد به عنوان ریاست سازمان بورس، بازار واکنش هیجانی و احساسی به این خبر نشان داد که در نهایت خبر رسمی وی به عنوان رییس سازمان بورس منتشر شد. وی با بیان اینکه واکنش و رفتار منفی بازار سرمایه و سهامداران به این انتخاب اشتباه است، گفت: با وجود اینکه رییس جدید سازمان بورس به صورت مستقیم در بازار سرمایه حضور نداشته است اما تحصیلات وی اقتصاد است و می‌تواند کمکی برای معاملات این بازار باشد. به گفته این کارشناس بازار سرمایه، به واسطه ضعف درونی موجود در بازار هر اتفاق یا خبری، حتی خبر نامرتبط می‌تواند تاثیر منفی بر بازار داشته باشد.
مخاطرات تاخیر در اجرای تصمیمات شورای‌عالی بورس
یک کارشناس بازار سرمایه نیز گفت: اگر تصمیماتی که در شورای‌عالی بورس، شورای پول و اعتبار و سازمان بورس گرفته می‌شود به تاخیر نیفتد تعادل به بازار سرمایه باز خواهد گشت. فردین آقابزرگی در رابطه با تایید شورای پول و اعتبار با تاسیس شرکت تامین سرمایه توسط بانک‌ها، اظهار کرد: ماده ۱۶ و ۱۷ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر حکم به ممانعت از تصدیگری و افزایش سرمایه بانک‌ها در نهاد‌های مالی و شرکت‌ها را داده بود، اما قانونگذاران همین دوبند را به منظور حمایت از بازار سرمایه مستثنا کرد. او افزود: این امر یک مساله قانونی به حساب می‌آید هرچند که با سیاست‌های کلی مشابه اصل ۴۴ که در رابطه با واگذاری است، منافات داشت. این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: مناسب‌ترین روش برخورد به منظور ایجاد تعادل در بازار سرمایه‌گذاری، چابک‌سازی و انعطاف به موقع سازمان بورس، شورای‌عالی بورس و شورای پول و اعتبار به منظور اتخاذ یک تصمیم است. آقا بزرگی بیان کرد:در حال حاضر در یک بازه زمانی هستیم که مسوولان باید سرعت لازم را به منظور اخذ تصمیم به خصوص برای نهاد‌های مالی داشته باشند، اگر تصمیم‌های اتخاذ شده توسط شورای پول و اعتبار زودتر محقق می‌شد، نتایج بهتری را به دنبال خود می‌آورد. او تاکید کرد: اگر تصمیماتی که در شورای‌عالی بورس، شورای پول و اعتبار و سازمان بورس گرفته می‌شود به تاخیر نیفتد تعادل به بازار سرمایه باز می‌گردد،در اصل می‌توان گفت عامل آشفتگی‌های این روزهای بازار همین محقق نشدن بعضی از تصمیمات است. آقا بزرگی در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان در رابطه با صحبت‌هایی که اخیرا درباره کاهش دامنه نوسان صورت گرفته، تصریح کرد: با توجه به حساسیت‌هایی که در شش ماه دوم سال در بازار سرمایه اتفاق افتاد حتی اگر تصمیمی هم گرفته شود که به نفع بازار باشد ممکن است جو روانی بازار را متشنج کند. او بیان کرد: در رابطه با کاهش دامنه نوسان می‌توان به دوران شاپور محمدی رییس اسبق سازمان بورس و اقداماتی که قرار بود در این رابطه انجام دهد اشاره کرد که این تصمیم سرانجام نه تنها محقق نشد بلکه به بدنه بازار نیز آسیب‌رساند. این کارشناس بازار سرمایه گفت: دامنه نوسان هرچه بزرگ‌تر باشد سبب به تعادل رسیدن بیشتر بازار سرمایه خواهد شد
حقوقی‌ها جزئی از بازارند، نه ابزار
در همین حال یک کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: حقوقی‌ها جزئی از بازار هستند و ابزاری برای انتفاع حقیقی‌ها به شمار نمی‌روند. سینا سلیمانی شرایط بازار سرمایه را متعادل عنوان کرد و گفت: بازار این روزها شرایط خاصی ندارد و ریزش‌ها به نوعی در ادامه رشدی بود که بازار امسال به خود دید. به اعتقاد این کارشناس بازار سرمایه، ادامه روند نزولی تا اواسط اسفند ماه ادامه‌دارد و شاید بعد از آن تا قبل از انتخابات روند معکوس و صعودی در بازار حاکم باشد. وی در پاسخ به این سوال عصر مالی که بازار در سال آینده چه شرایطی خواهد داشت، ابراز کرد: پاسخ این سوال کاملا به سیاست دولت جدید، نرخ دلار، بازارهای جهانی بستگی دارد اما به طور کلی بعید است که ریزش‌هایی که در سال جاری اتفاق افتاد را سال آینده هم شاهد باشیم. این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: هم اکنون شرکت‌های فعال در گروه فلزات اساسی پایین‌ترین نسبت P/E را دارا هستند و از همین رو، از ارزندگی بالاتری برخوردارند. صنعت پتروشیمی به خصوص شرکت‌هایی که ابتدای زنجیره هستند و صنعت سرمایه‌گذاری‌ها و هلدینگ‌های وابسته به آنها، صنایع که
غیر دلاری هستند مانند گروه بانکی از جمله صنایع جذاب بازار محسوب می‌شوند. سلیمانی با اشاره به حواشی اخیر و تاثیر گذار بر بازار سرمایه خاطرنشان کرد: اتفاقاتی مانند استعفای رییس سازمان بورس و انتخاب جایگزین، شوک‌های مقطعی در بازار هستند و در روند بلندمدت تاثیری ندارند اما تصمیماتی که منوط بر برخی صنایع هستند قطعا بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهند. مدیر سرمایه‌گذاری نوآوران امین درباره رفتار حقوقی‌ها گفت: نمی‌توان همه حقوقی‌ها را مورد خطاب قرار داد، اما برخی از آنها عملکردی دارند که قابل تامل و شک برانگیز است و فضای بازار را ملتهب کردند. وی خاطرنشان کرد: از طرفی حقوقی‌ها جزیی از بازار سرمایه هستند و هدفشان از حضور در این بازار، کسب انتفاع است. بنابراین، تصمیم‌گیری‌هایشان مبتنی بر نفعی که باید ببرند است و نمی‌توان گفت که حقوقی‌ها فقط قیمت سهم تعیین می‌کنند تا حقیقی‌ها کسب سود کنند.