9 - 12 - 2019
صدای معترض
علیاحمد سعید إسبر (به عربی: علی أحمد سعید إسبر) معروف به آدونیس (به عربی: أدونیس) (زاده ۱ ژانویه ۱۹۳۰ در روستای قصابین، سوریه) شاعر، مترجم، نویسنده، منتقد ادبی و ویراستار سوری است. او یکی از اثرگذارترین و برجستهترین شعرای عرب دوره مدرن شمرده میشود. او در نیمه دوم قرن بیستم انقلابی مدرنیستی را رهبری کرد که اثر عظیمی بر شعر عرب برجا نهاد که با اثر تیاس الیوت در جهان انگلیسیزبان قابل مقایسه است.
مکتوبات آدونیس عبارتند از بیست جلد شعر و سیزده جلد نقد. دوازده کتاب ترجمه شده توسط او شامل شعر سن-ژان پرس و ایو بونفوآ، و نخستین ترجمه کامل دگردیسیها اثر اووید (۲۰۰۲) به عربی است. آنتولوژی چند جلدی شعر عرب او (دیونالشاعر العربی) تقریبا دو میلیون بیت را دربر گرفته و از زمان نخستین انتشار آن در سال ۱۹۶۴ به چاپ رسیده است.
شخصیتها و دانشوران اسلامی به خاطر انتقاد آدونیس از اسلام او را تهدید به مرگ کرده و خواهان سوزاندن کتابهای او شدهاند. آدونیس با وجود این مخالفت از نامزدهای دائمی کسب جایزه نوبل ادبیات است. آدونیس بزرگترین شاعر زنده عرب خوانده شده است.
آدونیس در سال ۱۹۳۰ در روستای القصابین در نزدیکی شهر لاذقیه در خانوادهای علوی به دنیا آمد. او تحصیلات متوسطه را در ۱۹۴۹ پایان برد و در ۱۹۵۴ لیسانس فلسفه را از دانشگاه دمشق دریافت کرد. وی به علت فعالیتهای سیاسی ماههای بسیاری را در حبس سپری کرد و سرانجام در سال ۱۹۵۶ به بیروت رفت و در همان سال مجله شعر را بنیاد نهاد و خود سردبیری آن را بر عهده گرفت. همچنین او در سال ۱۹۶۸ مجله مواقف را تاسیس کرد. آدونیس در سال ۱۹۷۳ دکترای ادبیات عرب را از دانشگاه سن ژوزف بیروت دریافت و در دانشگاههای لبنان شروع به تدریس کرد. او بارها نامزد جایزه نوبل ادبی شده و از سال ۱۹۸۶ به عنوان نویسنده آزاد در پاریس در تبعید زندگی میکند.
آدونیس به واسطه شناخت عمیق از فرهنگ و ادبیات عرب و همچنین آگاهیاش از ادبیات جهانی علیالخصوص ادبیات فرانسه و به مدد ذهنی فعال، پویا و نوآور در شاعری و نقد شعر جایگاهی ممتاز دارد و کمتر شاعر شمعاصری در جهان عرب مانند او در مباحث نظری شعر جستوجو کرده و دغدغه نوگرایی داشته است.
جایزه ادبی گوته شهر فرانکفورت که ۵۰ هزار یورو ارزش دارد و هر سه سال یکبار اهدا میشود، در سال ۲۰۱۱ در تاریخ ۲۸ آگوست (۶ شهریور) همزمان با روز تولد یوهان ولفگانگ فون گوته شاعر و نویسنده بزرگ آلمان در کلیسای «پل» شهر فرانکفورت به «آدونیس» اهدا شد. از برندگان پیشین این جایزه میتوان به مارسل رایش رانیسکی و پینا باوش اشاره کرد. از آدونیس در سال ۲۰۰۱ نیز با اهدای مدال گوته تقدیر شده بود.
پنجرههایی از اشک هجرت کردند
و کوهی از بازوهای فرو رفته
هوا و صنوبر غمگین
و انجیرکهنهای
هرلحظه او را زیر نظر دارند
پلکهایشان از شدت گریه به پایشان چسبیده
سکوت، سوزنیست
که کفن پرندهها را دوخت
و زنگی از گودالها شد
خیال کردم انگار
نقنق دختر بچهای را میشنوم که دستهایش روی
تخت میخکوب است
پلکهایش آویزان شده گمان میکند یک پروانه
یا توپی است یا عروسکی که آسمان رنگش را ندیده
به خیالم، در مهمانی شبانهای حضور دارم
کنار بانویی که فکر میکند نوهاش هستم
و ما را هرشب با قصههای عجیبی اسیر میکند
پری دریایی در لباسی شفاف از تاریکی
چون یک جرقه یا شبح
ما را دوست دارد و به سرزمینش میبرد
لباسهای باد مانندش با کوکهای مخفی را
به ما میپوشاند
و نگهبان گله در تپهاش
گرگها او را میکشند یا او آنها را میکشد
سوار زیبا در حملهاش
حریف را در یک چشم به هم زدن از بین میبرد
و محبوبهی زیبایش ر ا از مخفیگاهش میدزدد
در خیالم
گیسوی زمان سفر کرده را
میگیرم
میبافمش و به شکل پنجره برمیگردانم
دختربچهی کوچک و مادربزرگ
و آنچه گذشت را باز میگردانم
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد