رشد اقتصادی صفر درصدی در ۱۰ سال

گروه بازرگانی- به باور فعالان بخش‌ خصوصی، حضور ابراهیم رییسی در روز اول تبلیغات ریاست‌جمهوری در جمع غیردولتی اقتصاد، نشان از عزم جدی وی در رابطه با مساله اول کشور یعنی موضوع اقتصاد دارد؛ اقتصادی که به گفته رییس اتاق بازرگانی ایران، طی ۱۰ سال اخیر حتی زیر یک درصد هم رشد نکرده و همیشه با چالش‌هایی همچون تورم بالا روبه‌رو بوده است.
همان‌طور که انتظار می‌رفت، اتاق بازرگانی ایران در جلسه‌ای از پیش تعیین‌شده، پیش از ظهر دیروز نشستی را با جدی‌ترین گزینه ریاست‌جمهوری یعنی ابراهیم رییسی ترتیب داد تا به این وسیله علاوه بر بیان دغدغه‌های اصلی کشور و همچنین مطالبات بخش‌ خصوصی از دولت آینده، از اهم برنامه‌های رییس‌جمهور احتمالی دولت سیزدهم نیز اطلاع پیدا کند. در این جلسه که بیشتر با گلایه فعالان اقتصادی از سیاست‌های دولت‌های گذشته به خصوص دولت تدبیر و امید همراه بود، به چالش‌هایی همچون عدم هماهنگی تیم اقتصادی دولت، ابلاغ بخشنامه‌های خلق‌الساعه و لحظه‌ای، بی‌ثباتی متغیرهای اقتصادی و… اشاره و از رییسی درخواست شد تا با پرهیز از تصمیمات هیجانی و غیرکارشناسی، به سه مشکل اصلی فعالان بخش‌ خصوصی از جمله دخالت‌های بی‌مورد دولت در اقتصاد، بی‌ثباتی نرخ ارز و قیمت کالاها و همچنین بی‌ثباتی و تغییر مداوم مقررات و بخشنامه‌ها رسیدگی کند.
به گفته فعالان بخش‌ خصوصی، دولت در حال حاضر رقیب بلامنازع برای بخش‌ خصوصی است و اجازه نفس کشیدن به این بخش را نمی‌دهد. در حالی که در دولت آینده باید تکلیف بخش‌ خصوصی مشخص شود تا بخش‌ خصوصی که وظیفه تولید ثروت برای کشور را بر عهده دارد، بداند که باید از سهم اندک فعلی خود در اقتصاد هم کنار بکشد یا اینکه در دولت سیزدهم باید سکان فرماندهی اقتصاد را به دست بگیرد. در این راستا رییس فعلی قوه قضاییه که به عقیده بسیاری از تحلیلگران سیاسی و اقتصادی، جدی‌ترین گزینه ریاست‌جمهوری است، در جمع فعالان اتاق‌های سه‌گانه اعلام کرد که با کنترل بازار به صورت دستوری مخالف است و قصد دارد در تمامی مجوزهای اقتصاد تجدیدنظر کند. وی همچنین با تاکید بر حضور بخش خصوصی در اقتصاد اعلام کرد که ما دولتی مردمی می‌خواهیم.
کاندیدای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری و رییس دستگاه قضا با بیان اینکه نباید طوری عمل شود که یک روز جوجه‌های یک‌روزه کشته شوند و یک روز مردم در صف مرغ باشند، گفت: اگر درست مدیریت شود امکانات و ذخایر کشور امکان حل مشکلات را دارد. آیت‌الله سیدابراهیم رییسی در جمع فعالان اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران اظهار کرد: پیشرفت اقتصادی یکی از مسائل مهم کشور و دغدغه‌های اصلی مردم است و امروز مسائل اقتصادی و اول شناخت مساله و دوم شناخت راهکارهای حل مساله و سوم تعیین اولویت‌ها و چهارم در میدان اقدام میدان‌داری کردن را مهم می‌دانم.
کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری با تاکید بر اینکه ایرانی قوی می‌خواهیم و بسترهای ایرانی قوی موجود است، بیان داشت: ذخایر مادی و معنوی و نیروهای انسانی کارآمدی و دلسوز را خدا به این کشور عنایت کرده و حلقه مفقوده در مدیریت کارآمد و جهادی است.
وی با تاکید بر اینکه ایران قوی بدون یک اقتصاد قوی شکل نمی‌گیرد و اقتضای آن یک مدیریت کارآمد و قوی و تیم اقتصادی دولت است، تصریح کرد: تیم اقتصادی دولت باید قوی و هماهنگ و کارآمد باشد و هر کدام آهنگی ساز نکنند. رییسی با تاکید بر اینکه بازار را دستوری و پشت اتاق‌های دربسته نمی‌شود اداره کرد، گفت: من یک مدیر میدانی هستم و اولین نشستم در سفرهای استانی با تولیدکنندگان بوده و شعار تولید باید مساله اول باشد و به همین دلیل به قضات و دادستان‌ها دستور دادم که تولید باید در اولویت باشد و تولید نباید دچار وقفه شود.
کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری ضمن تاکید بر اینکه یک روز ارزپاشی در بازار شود و یک روز اعلام شود خزانه خالی است، هر دو غلط است، گفت: باید گذاشت که بازار در تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی دخیل باشد و نباید در اتاق دربسته تصمیم‌گیری شود و به نظرم باید ارتباط بین علم و دانشگاه و تولید و بازار و ارتباط بین اقتصاد و دیپلماسی ایجاد شود. باید ظرفیت تعاونی‌ها را در نظر بگیریم.
رییسی با طرح این سوال که آیا سهم ما در اقتصاد منطقه همین میزان است؟ گفت: با همین کشورهای منطقه می‌توانیم رابطه خوبی داشته و بهترین صادرات را به کشورهای منطقه داشته باشیم و باید نظام دیپلماسی ما با بازار در ارتباط باشد. رییس دستگاه قضا با بیان اینکه نباید طوری عمل شود که یک روز جوجه‌ها زنده‌زنده کشته شوند و یک روز مردم در صف مرغ باشند، اظهار داشت: باید مدیریت شود و اگر درست مدیریت شود امکانات و ذخایر کشور امکان حل مساله را دارد.
رییسی با بیان اینکه ما دولتی مردمی می‌خواهیم و محاسبه مساله مردم باید مهم‌ترین محاسبه ما باشد تصریح کرد: سند توسعه تعاون باید در اولویت باشد و در واگذاری‌ها و تامین و توزیع کالا باید ظرفیت تعاونی‌ها را در نظر بگیریم. وی با بیان اینکه مجری قانون باید قانون را اجرا کند و کشور ما کشور انتخابات و مراجعه به رای مردم است و اگر بر پاشنه قانونمداری نچرخد دچار مشکل خواهد شد، گفت: قانونمداری باید به عنوان محور مدنظر باشد و ما قانون بهبود فضای کسب‌وکار را اجرایی می‌کنیم. رییسی در پاسخ به سوالی در مورد ارتباط با دنیا بیان کرد: ما به تعامل با همه دنیا برای حل مسائل اقتصادی باور داریم و کشورهای منطقه باید در اولویت باشند و با دنیا نیز در ارتباط باشیم.
کار برای رییس‌جمهور آینده سخت است
رییس اتاق بازرگانی ایران نیز در دیدار رییس قوه قضاییه با اهالی بخش‌ خصوصی در اتاق ایران گفت: رشد اقتصادی ما در طول ۱۰ سال گذشته تقریبا صفر بوده و علیرغم همه آمارهایی که ارائه می‌شود واقعیت اقتصاد ما این است و به دلیل همین عدم رشد اقتصادی همیشه با نرخ تورم بالا روبه‌رو بوده‌ایم و وضعیت رفاهی اقشار پایین جامعه در طول افراد جامعه طبقه متوسط کشور تجزیه شده و به طرز قابل توجهی طبقه پایین افزایش یافته و همواره هم در مساله توجه به معیشت و توجه به دستمزد در طول سال، تورم در مقابل افزایش دستمزد برنده بوده و حتما شما اطلاع دارید که به دلیل کاهش سرمایه‌گذاری در ۱۰ سال گذشته، لذا برای اولین نرخ استهلاک از نرخ سرمایه‌گذاری در کشور بالاتر رفته است.
غلامحسین شافعی اظهار کرد: به دلیل همین کاهش سرمایه‌گذاری، کار برای رییس‌جمهور آینده هم بسیار هم سخت خواهد بود و ظرفیت‌های رشد آتی بسیار محدود است. از آن طرف عدم نوسازی و بهسازی و عدم استفاده از فناوری‌های جدید فاصله ما را با تولید جهانی بسیار زیاد کرده و این برای آینده ما در بخش تولید بسیار خطرناک است. کسری بودجه، نظام بانکی و صندوق‌های بازنشستگی الان نسبت به سال ۹۰ بدتر شده است.
شافعی اظهار کرد: معمولا همه از توانمندی‌های کشور صحبت می‌کنند که البته درست است؛ هم در حوزه سیاسی، انرژی، در مورد ذخایر معدنی و نیروی تحصیلکرده و خیلی از مسائل دیگر صحبت می‌شود، اما سوال جدی در اینجا مطرح است که علیرغم این همه ظرفیت‌ها ما چرا از این فرصت‌ها نتوانسته‌ایم استفاده کنیم؟
اهمیت نوع انتخاب تیم دولت
وی بیان کرد: اشکال و عیب کار کجاست؟ که اگر این عیب مشخص نشود و به همان شیوه قدیم ادامه دهیم، حتما مشکلات ادامه خواهد داشت. آقای رییسی مردم و فعالان اقتصادی قبل از آنکه دولت نرخ‌های بیکاری و تورم و قیمت مواد اولیه را اعلام کند و یا نمره فضای کسب‌وکار را اعلام کند آثار همه اینها را مردم در خانه‌هایشان، کاسبان در مغازه‌هایشان و تولیدکنندگان در کارخانه‌هایشان می‌بینند و لمس می‌کنند؛ به‌طور قطع و یقین راه نجات کشور از این مشکلات تولید است، اما رویه‌های چند سال اخیر برای حمایت از تولید رویه‌های پاسخگوی مورد نظر مقام معظم رهبری نیست.
وی افزود: به نظر مدیران بخش‌ خصوصی آنچه موجب توفیق دولت آینده خواهد شد نوع انتخاب تیم دولت است، ما اعتقاد داریم بسیاری از مسائلی که با مشکل مواجه بودیم، یکی از علت‌های آن بوده که افراد تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز اهلیت حرفه‌ای در کارشان نداشته‌اند و دولت آینده اگر مساله اهلیت حرفه‌ای را در تیم خودش مورد نظر قرار دهد، قطعا به توفیقات زیادی دست خواهیم یافت و ما برای توفیق جنابعالی دعا می‌کنیم و امیدواریم، مملکت آینده‌‌ای بهتر از گذشته داشته باشد.
رییس اتاق بازرگانی ایران در ادامه افزود: لازم است که من از این فرصت استفاده کنم و مراتب قدردانی خود را از رییسی در منصب ریاست قوه قضاییه اعلام کنم، به دلیل تغییر رویکرد موثری که قوه قضاییه در ارتباط با فعالان اقتصادی و مخصوصا بخش تولید در سراسر کشور ایجاد کردند و در این ارتباط توانسته‌اند، اثرات قابل توجهی را بر مسائل و مشکلات داشته باشد و همچنین از طرف همه فعالان اقتصادی از رییسی تشکر می‌کنم.
لطمه قابل توجه به فعالان کسب‌وکار
همچنین رییس اتاق اصناف ایران خطاب به ابراهیم رییسی کاندیدای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: آنچه مسلم است فعالان کسب‌وکارهای کوچک آسیب‌های بسیار جدی دیده‌اند و اگر برنامه شما این باشد که در اقتصاد تحول ایجاد شود فعالان کسب‌وکار به عنوان عواملی که آن دوره را بتوانند مدیریت کنند نیاز به توجه و تقویت بیشتر دارند. سعید ممبینی اظهار کرد: یکی از فرصت‌های بسیار مغتنمی که معمولا برای بخش‌ خصوصی فراهم می‌شود زمان انتخابات است که بخش‌ خصوصی بتوانند دغدغه‌های خود را بیان کنند و امروز با حسن انتخاب رییسی که دغدغه‌شان بخش اقتصاد بود، امیدوار باشیم که در این جلسه مشکلات در حد مقدورات حل شود و اینکه در آینده شاهد برگزاری جلسات برای پیگیری و حل مشکلات باشیم. رییس اتاق اصناف ایران بیان کرد: طی چند سال گذشته التهابات و تلاطمات اقتصادی بر پیکر فعالین کسب‌وکارها و به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط لطمات زیادی زده است و فارغ از اینکه در این جلسه ما نمی‌توانیم به پارامترهای موثر مثل تحریم‌های ظالمانه، سوء‌مدیریت و کرونا بپردازیم اما آنچه مسلم است فعالان کسب‌وکارهای کوچک آسیب‌های بسیار جدی دیده‌اند و اگر برنامه شما این باشد که در اقتصاد تحول ایجاد شود فعالین کسب‌وکار به عنوان عواملی که آن دوره را بتوانند مدیریت کنند نیاز به توجه و تقویت بیشتر دارند و معمولا در برنامه‌ها تلاش ما این است که براساس تعریف قانون به عنوان مشاورین دولت و دستگاه‌های اجرایی برنامه‌هایمان را ارائه دهیم و انتظارمان این است که در برنامه‌ریزی‌های انجام شده آن چیزی که امروز متنابهی اصناف و فعالان کسب‌وکار است در چند دسته‌بندی مختصر عرض می‌کنم که در برنامه‌های شما شاهد حمایت باشیم. وی بیان داشت: آقای رییسی فعالان کسب‌وکار مایل هستند بدانند که سیاست شما برای تثبیت نرخ ارز یا تک‌نرخی کردن ارز چیست، کوچک‌کردن سهم دولت در اقتصاد چیست و چگونه قرار است که بخش‌ خصوصی یک رقابت منطقی و برابر در حوزه اقتصاد داشته باشد و چگونه قرار است شاهد کاهش حجم بخشنامه‌ها و مخصوصا بخشنامه‌هایی که شامل نرخ‌گذاری دستوری است باشیم. وی افزود: در حوزه تقویت روابط بین‌الملل که به عنوان کمک‌کننده به اقتصاد و تجارت است، چگونه جامعه را امیدوار کنیم و حمایت مالی از بنگاه‌های کوچک و خرد و تنظیم روابط کار و تقویت جایگاه بخش‌ خصوصی و کارفرما‌ها در قانون کار و قرارداد‌های کار و تامین اجتماعی و منطقی‌کردن مالیات‌ها چگونه خواهد بود و اگر این اتفاقات بیفتد و آن مشکل بحث سرمایه‌گذاری حل و بحث سرمایه‌گذاری رونق می‌گیرد.
حل معضل بیکاری با تکیه
بر تولید داخل
رییس اتاق تعاون نیز با اشاره به اینکه طبق پایش سه اتاق، بخش‌ خصوصی دو یا سه مشکل اصلی دارند، گفت: موضوع اول بی‌ثباتی و تغییر مدام قوانین و مقررات و بخشنامه‌ها، موضوع دوم بی‌ثباتی قیمت‌ها و نوسان نرخ ارز و موضوع سوم دخالت‌های بی‌مورد دولت در بخش اقتصاد است.
بهمن عبداللهی بیان کرد: در ابتدا لازم می‌دانم که از حضور رییسی و عنایت وی به بخش غیردولتی کشور تشکر کنم و اینکه وی در روز اول تبلیغات به بخش غیردولتی اقتصاد توجه کرده‌‌اند و به‌طور کلی موضوع اقتصاد را در اولویت کاری قرار دادند و در جلسه فعالان اقتصادی حضور به هم رساندند نشان از عزم جدی ایشان به مساله اول کشور یعنی موضوع اقتصاد است و البته رویکرد ایشان در قوه‌قضاییه هم نشان از همین دارد زیرا ورود وی به مسائل اقتصادی در حوزه قضایی و به‌ویژه تولید بیانگر نگاه ویژه ایشان به مسائل کشور بوده است.
رییس اتاق تعاون بیان داشت: جنابعالی کاملا در جریان مسائل و مشکلات کشور قرار دارید و می‌دانید که مسائل و مشکلات شما در دولت سیزدهم چیست و مشکلاتی که ابر مشکل است مثل بیکاری، مشکل رشد نقدینگی، تورم افسارگیسخته، مشکلات تولید، مشکل قاچاق و اصلاح نظام بانکی از مشکلات پیش روی دولت شما خواهد بود و قطعا این مشکلات با انتخاب تیم قوی و یکدست قابل‌حل است و با تکیه بر توان داخلی و کارآفرینان داخلی قابل حل خواهد بود.
وی افزود: فعالان بخش‌ خصوصی حتما از دولت شما حمایت می‌کنند و امیدواریم بتوانیم مشکلات کشور را با برنامه‌های دقیق و پرهیز از هرگونه تصمیمات هیجانی حل‌وفصل کنیم.
مادر مشکلات بخش‌ خصوصی
عبدالهی گفت: آنچه در مورد مسائل بخش‌ خصوصی قابل ذکر است براساس پایش سه اتاق دو سه مشکل اصلی به عنوان مادر مشکلات بخش‌ خصوصی مطرح است که موضوع اول بی‌ثباتی و تغییر مدام قوانین و مقررات و بخشنامه‌هاست. موضوع دوم بی‌ثباتی قیمت‌ها و نوسان نرخ ارز که تاثیر بر قیمت‌ها می‌گذارد و هر نوع قدرت و سوم دخالت‌های بی‌مورد دولت در بخش اقتصاد که با این کار فرصت تنفس از بخش‌ خصوصی گرفته است و بنابراین خواهش می‌کنیم که دولت آینده از امور تصدی‌گری خارج شود.
وی بیان داشت: همچنین موضوع بیکاری که حل آن صرفا با تکیه بر تولید داخل قابل تحقق است و این موارد در سه اتاق بازرگانی، تعاون و اصناف موضوع مشترک ما است.
وی افزود: براساس قوانین و اسناد بالادستی مثل اسناد برنامه‌های توسعه‌ای کشور و سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی و قانون اجرای این سیاست‌ها بنا بود بخش تعاون به سهم ۲۵ درصد اقتصاد کشور نائل شود و برای آن قوانینی در مجلس تصویب و ابلاغ شد اما به دلیل عدم اعتقاد بسیاری مدیران در سال‌های این قوانین اجرا نشد و آنچه مقام معظم رهبری دائم برآن تکیه داشتند در خصوص اقتصاد مردم‌محور و ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی متاسفانه با مسکوت گذاشتن این قوانین اتفاق نیفتاد پس تقاضای ما توجه جدی به اجرای قوانین مصوب توسعه‌بخش تعاون است.
عبدالهی بیان کرد: من به نمایندگی از بخش تعاون و بخشی که بیش از ۲۰ میلیون نفر در آن عضو هستند، حمایت قطعی از دولت سیزدهم را اعلام می‌کنیم و امیدواریم در آینده شاهد اتفاقات خوبی در کشور باشیم.
گفتنی است اتاق ایران در طرحی مشترک با اتاق‌های اصناف و تعاون بستری را فراهم کرده تا کاندیداهای سیزدهمین دوره ریاست‌جمهوری، برنامه‌های اقتصادی خود را در میان فعالان بخش‌ خصوصی تشریح کنند. در این راستا ابراهیم رییسی به عنوان نخستین کاندیدا در جمع فعالان بخش‌ خصوصی کشور حاضر شد.