احتیاط در دستورکار معامله‌گران

زینب مختاری- اگرچه شاخص کل بازار سرمایه هفته را با روندی پرنوسان آغاز کرد اما در نهایت توانست روز گذشته بیشترین ارزش معاملات خرد از ابتدای سال جاری را ثبت کند. این روند افزایشی با خروج پول حقیقی از صندوق‌های با درآمد ثابت و همچنین ورود پول حقیقی به بازار تقویت شده است. در همین حال انتشار گزارش‌های مثبت از عملکرد شرکت‌ها و تقسیم سودهای چشمگیر در مجامع، بر امید سهامداران افزوده و بازار سرمایه را برای معامله‌گران مجددا جذاب کرده است. از سوی دیگر طی روزهای گذشته اعلام شد مذاکرات وین احتمالا تا تشکیل دولت سیزدهم به تعویق افتاده است. انتشار این خبر دلار را در کانال ۲۴ هزار تومانی تثبیت و بخشی از سردرگمی بازار را دست‌کم تا یک ماه آینده رفع کرده است. پیمان حدادی تحلیلگر بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» بر این باور است که بازار سرمایه تا یک ماه آینده و پس از رفع ابهامات سیاسی در دو حوزه تشکیل دولت سیزدهم و مذاکرات برجام، احتیاط را در دستور کار خود قرار داده و روند معاملات بازار تا آن زمان به دور از تلاطمات و به شکل کنونی ادامه خواهد یافت.
بانک مرکزی در تازه‌ترین گزارش تحلیلی خود از وضعیت اقتصاد کلان در خردادماه سال جاری، اعلام کرده که طی مدت مورد بررسی، بازار مسکن با افزایش قیمت سه درصدی نسبت به اردیبهشت ماه روبه‌رو بوده است. ناظران اقتصادی بر این باورند که با توجه به رکود معاملاتی در این بازار و کاهش چشمگیر قدرت خرید مردم، رشد سه درصدی بازار مسکن بیش از آنکه به عنوان بازدهی مثبت ارزیابی شود، زنگ خطر رکودی شدن بیشتر این بازار را به صدا درمی‌آورد. بانک مرکزی همچنین در گزارش خود اعلام کرده است که با توجه به آمارها، نشانه‌های بهبود در بازار سهام دیده می‌شود؛ روندی که بررسی اطلاعات بازار از ابتدای خردادماه تاکنون نیز آن را تایید می‌کند. بر همین اساس با توجه به گزارش بانک مرکزی از وضعیت بازار مسکن و نگاه به واقعیت‌های موجود در بطن این بازار، در کنار ثبت بازدهی منفی در بازار طلا طی هفته گذشته، تداوم سرگیجه قیمتی و معاملاتی در بازار خودرو و ریسک‌های ورود به بازار ارز و دلار، به نظر می‌رسد بازار سرمایه اکنون به عنوان بهترین محل جذب سرمایه‌های خرد شناخته می‌شود. با این حال اما اطلاعات منتشرشده در روز گذشته، حاکی از بازگشت نرخ سود بین‌بانکی به مدار رشد طی بازه زمانی هجدهم تا بیست و چهارم تیرماه بود. بر این اساس نرخ سود بین‌بانکی تا پایان هفته معاملاتی گذشته به ۳۱/۱۸ درصد رسیده بود. کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که کاهش نرخ سود بانکی به رشد بازار سرمایه کمک خواهد کرد. بر همین اساس به نظر می‌رسد افزایش این نرخ در هفته گذشته در صورت تداوم به عنوان یک سیگنال منفی برای بازیگران بازار سرمایه قلمداد شود. با این حال اما طی هفته گذشته دلار توانسته است کانال ۲۴ هزار تومانی را حفظ کند. این روند به ویژه با انتشار اخباری مبنی بر توقف مذاکرات برجام و پیگیری آن در دولت سیزدهم تقویت شده است. روز گذشته نیز اگرچه نرخ دلار با نوساناتی روبه‌رو بود اما همچنان نیمه بالایی کانال ۲۴ هزار تومانی را حفظ کرده بود. طی هفته‌های اخیر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال کاهش نرخ دلار به کمتر از ۲۰ هزار تومان در نتیجه احیای برجام، معامله‌گران را برای ورود به دادوستدها به ویژه در نمادهای صادرات‌محور با تردید مواجه کرده بود. از همین رو به نظر می‌رسد دست‌کم تا زمان ازسرگیری مذاکرات وین، نرخ دلار با چالش جدی مواجه نباشد. گفتنی است انتشار اخبار آزادسازی بخشی از منابع بلوکه‌شده ایران در کره‌جنوبی و ژاپن طی هفته گذشته نیز نتوانست به عنوان محرک قوی در جهت کاهش نرخ دلار عمل کند. به ویژه آنکه گفته شد بخشی از این دارایی‌های آزادشده برای تسویه بدهی ایران به کره‌جنوبی هزینه شده است!
رکورد بیشترین ارزش معاملات خرد از ابتدای سال
روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه در حالی پنج هزار و ۷۲۴ واحد رشد نهایی را به ثبت رساند که تا نیمه‌های ساعت معاملاتی ۱۲ هزار واحد رشد کرده بود. در همین حال شاخص هم‌وزن تنها ۹۷۱ واحد رشد کرد. در آن سوی بازار اما شاخص فرابورس دو واحد عقب نشست. با وجود روند نوسانی شاخص‌ها اما روز گذشته ارزش معاملات خرد شامل سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به هفت هزار و ۴۰۹ میلیارد تومان رسید که ۴۱ درصد از کل ارزش معاملات بازار را به خود اختصاص داد. این میزان، بیشترین ارزش معاملات خرد بازار سرمایه از ابتدای سال جاری بوده است. حقیقی‌ها روز گذشته ۱۴۰ میلیارد تومان وارد بازار سرمایه کردند. در این میان پررنگ‌ترین ورود پول حقیقی در گروه فرآورده‌های نفتی با ۱۸۴ میلیارد تومان بود و پس از آن با فاصله بسیار، گروه‌های خودرویی، محصولات کاغذی و سرمایه‌گذاری‌ها مورد توجه حقیقی‌ها قرار گرفتند. در همین حال گروه بانکی شاهد بیشترین خروج پول حقیقی در روز گذشته بود. پس از بانک‌ها با فاصله‌ای ملموس، گروه‌های فلزات اساسی، انبوه‌سازی و محصولات غذایی شاهد بیشترین خروج پول حقیقی بودند. گفتنی است سرانه خرید و فروش حقیقی‌ها در بازار سرمایه همچنان مثبت بوده است. همچنین روز گذشته بازار سرمایه شاهد خروج ۱۵۲ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های با درآمد ثابت بود. این صندوق‌ها از ابتدای تیرماه تاکنون تنها دو روز شاهد ورود پول حقیقی بوده‌اند که در مجموع به ۱۰۶ میلیارد تومان می‌رسید.

تشکیل دولت سیزدهم، مهم‌ترین دغدغه بورس
پیمان حدادی*- مهم‌ترین موضوعی که تا یک ماه آینده مدنظر بازار سرمایه قرار دارد، تشکیل دولت جدید است. بازار سرمایه با جدیت در انتظار شناسایی تیم اقتصادی دولت سیزدهم است. این موضوع از آن جهت مورد توجه بازار سرمایه قرار دارد تا روشن شود که رویکرد دولت جدید کدام موضوع اقتصادی را مورد توجه قرار خواهد داد. آیا کنترل تورم در اولویت خواهد بود یا رشد اقتصادی؟ آیا دولت به سمت اقتصاد بازار خواهد رفت و به حذف قیمت‌گذاری دستوری روی خواهد آورد یا آنکه با هدف کنترل تورم، دایره قیمت‌گذاری دستوری را افزایش خواهد داد که این روند سبب می‌شود قیمت فروش محصولات شرکت‌های بورسی سرکوب شود. در کنار این عوامل بحث نگاه جدی‌تر و رسمی‌تر رکن سیاست خارجی دولت جدید هم با روی کار آمدن تیم دیپلماسی تا حدودی برای بازار سهام روشن خواهد شد. به باور من تا آن زمان، بازار سرمایه تلاطم زیادی نخواهد داشت. بر همین اساس پول زیادی از بازار خارج نخواهد شد و در مقابل نیز پول قابل توجهی به بازار وارد نمی‌شود. در واقع همین میزان پولی که اکنون در بازار سهام فعال است بین صنایع مختلف در گردش خواهد بود. این رویکرد سبب می‌شود تعداد صف‌های فروش نسبت به روزهای گذشته کمتر شود و صنایع نیز بازدهی‌های کوتاه‌مدتی را ثبت کنند. از سوی دیگر طی ماه‌های اخیر مذاکرات برجامی نیز به عنوان متغیر بیرونی دیگری در ارتباط با بازار سرمایه قابل توجه بوده است. با این حال اما به باور من تا روی کار آمدن دولت جدید اتفاق خاصی در مورد مذاکرات وین رخ نخواهد داد. کمااینکه به نظر می‌رسد هم از نگاه داخلی و هم از دید مذاکره‌کنندگان، این توافق صورت گرفته است که مذاکرات توسط دولت سیزدهم پیگیری شود. این در حالی است که همچنان دید روشنی نسبت به رویکرد دولت جدید درباره این مذاکرات نداریم. از همین رو بعید است تا یک ماه آینده، بازار سرمایه تصمیم‌های خود را به مذاکرات وین مرتبط کند. می‌توان گفت بیش از یک ماه است که فعالان بازار سرمایه مذاکرات وین را از نگاه خود دور کرده‌اند. حتی به نظر می‌رسد نرخ ارز نیز تا حدی برای بازار کمرنگ شده است. طی دو ماه گذشته نوسانات نرخ دلار در کانال‌های مشخص چندان بر بازار سهام اثرگذار نبوده است. اما در مقابل، آنچه در معاملات بازار سرمایه طی مدت اخیر اثرگذار ظاهر شد، گزارش‌های شرکت‌ها و شناسایی سود آنها بود. بازار به این نکته توجه داشته است که کدام شرکت‌ها و صنایع در شرایط موجود بیشترین سود را ثبت می‌کنند و نسبت به فصل‌های گذشته چه روندی را طی کرده‌اند. البته باید اذعان داشت که بازار نیم‌نگاهی به افزایش نرخ تورم دارد؛ تورمی که با افزایش احتمالی کسری بودجه دولت می‌تواند بیشتر شود. با این حال اما از آنجا که بازار سرمایه همچنان از دید سیاسی با ابهام روبه‌رو است نمی‌تواند تصمیم بگیرد که در سمت خرید قوی‌تر ظاهر شود یا خیر. بازار سرمایه احتمال می‌دهد که در حوزه سیاست خارجی اتفاقی رخ دهد که فاکتورهایی نظیر نرخ تورم، ارز و دیگر متغیرهای اثرگذار در بازار سهام را دستخوش تغییر کند؛ بنابراین تا آن زمان بازار سرمایه احتیاط را در دستور کار خود قرار خواهد داد.
* تحلیلگر بازار سرمایه