نگرانی فعالان حوزه گردشگری

«جهان‌صنعت»- هنوز مشخص نیست برنامه‌های دولت سیزدهم برای گردشگری چیست، اصلا برنامه‌ای وجود دارد یا خیر. دولت سیزدهم به زودی فعالیت خود را آغاز می‌کند و یکی از نگرانی‌های فعالان گردشگری آن است که چه کسی به عنوان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی انتخاب می‌شود. از سوی دیگر آیا دولت سیزدهم قصد دارد از فعالان این صنعت دردانه که به شدت آسیب دیده‌اند حمایت کند یا خیر. سیدابراهیم رییسی رییس‌جمهور آینده ایران در مناظرات گردشگری خود هیچ برنامه‌ای را اعلام نکرده است. به همین روی فعالان خسارت‌دیده این صنعت نگران این امر شده‌اند که آیا دولت بعدی قصد دارد از آنها حمایت کند؟ یا شیوه‌ای مشابه دولت دوازدهم را پیش می‌گیرد؟ گردشگری به عنوان یک صنعت درآمدزا که همیشه شعار هر دولتی محسوب می‌شده این بار در مناظره اقتصادی نامزدهای انتخاباتی هیچ جایگاهی نداشت، گویا دولت سیزدهم گردشگری را صنعت نمی‌داند. حتی در مناظره فرهنگی نیز هیچ صحبتی درباره گردشگری و برنامه‌های مربوط به آن ارائه نشد.
هیچ توقعی نداریم
برخی فعالان گردشگری هیچ توقعی از دولت آینده و وزیر آتی ندارند. تنها توقعشان این است که دولت کاری به کارشان نداشته باشد. علی شادلو، یکی از فعالان گردشگری به «جهان‌صنعت» گفت: از دولت بعدی هیچ توقعی ندارم. ما را به خیر تو امید نیست، شر مرسان. او در رابطه با وزیر آینده گردشگری و لزوم تخصص محور بودن بیان کرد: به نظر ما هیچ ربطی ندارد. در سه چهار دهه گذشته هرگز وزیر گردشگری بر اساس تخصص انتخاب نشده است و همواره بر اساس سیاست انتخاب شده است. بنابراین هر نظری بدهیم بی‌فایده است. چراکه وزیر گردشگری مانند همیشه به صورت سیاسی انتخاب می‌شود.
از دولت سیزدهم توقع داریم شعار ندهد
کارشناسان بر این باورند که دولت سیزدهم باید به صورت عملی و اجرایی به گردشگری توجه کند نه اینکه مانند دولت یازدهم و دوازدهم تنها شعار دهد. رحیم یعقوب‌زاده رییس مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران وابسته به جهاد دانشگاهی به «جهان‌صنعت» گفت: انتظاری که از دولت سیزدهم در خصوص گردشگری وجود دارد ین است که نه در حد شعار یا حرف بلکه به شکل عملیاتی به گردشگری توجه کند. در دولت‌های یازدهم و دوازدهم از گردشگری زیاد گفته شد و حتی ساختار مجموعه گردشگری به وزارتخانه ارتقا پیدا کرد اما در حوزه عمل، استفاده از ظرفیت‌های گردشگری، بهره‌مندی از فرصت‌های موثر انجام نشد و فرصت‌سوزی شد و به بهانه تحریم‌ها برجام و کرونا تلاش شد این ناکارآمدی پوشانده شود. او افزود: اما دولت سیزدهم باید به مقوله گردشگری توجه بیشتر و به شکل عملیاتی‌تری اقدامات موثر و مطلوب‌تری در جهت توسعه گردشگری انجام دهد. اساسا گردشگری آثار مثبتی در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حتی روحی و روانی در بین مردم دارد. یعقوب‌زاده گفت: دولت با توجه بیشتر به گردشگری می‌تواند هم سهم صنعت گردشگری را در تولید ناخالص ایران افزایش دهد و هم باعث افزایش رشد اقتصادی و تولید ناخالص ملی در کشورمان شود.اگر هدف اصلی این است که نشاط و رونق اقتصادی بیشتر تجربه کند، یکی از صنایع مهمی که می‌تواند به این هدف برساند توسعه گردشگری است.
برنامه‌های رییسی برای بخش گردشگری
با اینکه رییس‌جمهور آینده ایران هیچ‌گونه برنامه‌ای را در رابطه با گردشگری ارائه نکرده است، بازرس ویژه ستاد مرکزی سید ابراهیم رییسی و فعال گردشگری از برنامه‌های او در رابطه با این صنعت خبر می‌دهد. یوسف نوری گفت: یکی از توجهات اصلی دولت آقای رییسی در صورت رای آوردن، جبران زیان شاغلان گردشگری در ایام کرونا است. او اظهار کرد: استان ایلام قابلیت‌های زیادی در گردشگری جنگ، گردشگری آبی با وجود سدها، گردشگری طبیعت‌گرا با وجود کوهستان‌های خاص، گردشگری ماجراجویانه، گردشگری راهیان‌نور، گردشگری سلامت، گردشگری مذهبی دارد که می‌تواند رونق اقتصادی و اشتغالزایی خوبی برای مردم استان فراهم کند.
این مدرس دانشگاه گفت: ارزان بودن مقصد، یکی از حسن‌های گردشگری ایران است و استان‌های مرزنشین مثل ایلام می‌توانند گردشگران و قشر ساکن در جدار مرزی خود را به خاطر ارزانی سفر، به ایلام جذب کنند. بازرس ویژه ستاد انتخاباتی رییسی اظهار کرده بود: یکی از توجهات اصلی دولت آقای رییسی در صورت رای آوردن، جبران ضرر و زیان شاغلان گردشگری کشور است که در زمان کرونا آسیب جدی دیده‌اند و برای این موضوع برنامه‌هایی در نظر گرفته شده است. نوری گفت: از دیگر برنامه‌های آقای رییسی رواج سفرها و گردشگری خانوادگی است که برای دوران پساکرونا برنامه‌های خوبی در این زمینه و گسترش گردشگری اجتماعی در نظر گرفته شده است.
وزیر پیشنهادی باید تخصص در گردشگری داشته باشد
فعالان گردشگری بر این باورند که وزیر آینده باید تخصص گردشگری داشته باشد و فردی که به وزارت گردشگری انتخاب می‌شود باید آشنایی کامل با این حوزه داشته باشد. سهند عقدایی کارشناس حوزه گردشگری گفت: آنچه در تمام درخواست‌های جامعه گردشگری اعم از راهنمایان،‌ آژانس‌ها،‌ تشکل‌ها،‌ کارشناسان و… وجود دارد این است که وزیر پیشنهادی تخصصی در گردشگری داشته باشد. او افزود: متاسفانه در این حوزه‌ بارها و بارها شاهد بوده‌ایم که رییس یا وزیر این سازمان یا وزارتخانه فردی بوده که در این حوزه اطلاعات محدودی داشته و متخصص نبوده است. به این ترتیب تیمی هم که در راس کار قرار می‌گرفت در این حوزه تبحری نداشت. عقدایی درباره مشکلات انتخاب‌های غیرتخصصی در این حوزه بیان کرد: در دوره‌های زیادی ما فعالان گردشگری ناچار بودیم یک یا یک سال و نیم به مدیر جدید آموزش دهیم. نمونه آن یک مسوول بود که در جلسه‌ای که با او داشتیم و بحث به کویر مصر رسید،‌ تصورش این بود منظور ما همان کشور مصر است. این درحالی است که به‌واسطه حضور انبوه گردشگران درباره مدیریت و برنامه‌ریزی این منطقه بحث و حدیث در رسانه‌ها همان زمان بسیار بالا بود. این مدیر جز چند شهر اصفهان و شیراز یا مشهد درباره سایر حوزه‌های گردشگری شناخت زیادی نداشت و ما باید زمان می‌گذاشتیم تا در جلسات درباره اقسام توریسم نظیر طبیعت‌گردی،‌ توریسم مذهبی،‌ توریسم درمانی و…، نمایشگاه‌های گردشگری،‌ شرایط حضور در آنها و اینکه کدام بهتر است به او توضیح دهیم تا پس از گذشت یک سال و ‌نیم آشنا شود چطور بر ما ریاست کند. او گفت: درخواست ما این است درباره وزیر گردشگری که شاید کوچک‌ترین وزارتخانه با کمترین بودجه باشد و با توجه به عدم توجه به این حوزه در مناظرات برای بسیاری کم‌اهمیت‌ترین وزارتخانه هم باشد وزیری از بدنه گردشگری بگذارند، ‌وزیری که با نزدیکی به دیدگاه‌های دولت در این حوزه تخصص لازم و حداقلی داشته باشد. او افزود: در کنار موضوع تخصص آنچه در این حوزه به آن نیازمندیم قدرت چانه‌زنی است که بتواند با دستگاه‌های مختلف مسوول درحوزه‌های مرتبط با بازار گردشگری وارد گفت‌وگو شود. متاسفانه تاکنون دولت‌ها در این زمینه چندان موفق نبوده‌اند درحالی که با رایزنی‌های موثر در جلسه‌های کابینه می‌توان بسیاری از مشکلات را حل کرد.
از دولت آینده انتظارات زیادی داریم
رییس جامعه هتلداران ایران از انتظارات زیاد مدیران هتلداری از رییس دولت آینده خبر می‌دهد. جمشید حمزه‌زاده رییس جامعه هتلداران ایران خطاب به آیت‌الله سیدابراهیم رییسی به عنوان رییس دولت سیزدهم اظهار کرد: ما از دولت سیزدهم انتظارات زیادی داریم، با توجه به اشارات و تاکیدات آیت‌الله رییسی بر اهمیت صنعت گردشگری در جریان تبلیغات انتخاباتی توقع داریم در زمان تصدی ایشان به عنوان عالی‌ترین مقام اجرایی کشور شاهد روزهای پررونقی برای این صنعت مهم پویا درآمدزا و اشتغال‌آفرین باشیم. او تاکید کرد: فعالان بخش خصوصی به عنوان کسانی که به طور حرفه‌ای با صنعت گردشگری سر و کار داشته‌اند و با کورترین نقاط این صنعت هم آشنایی دارند ملاک‌ها و معیارهای انتخاب یک وزیر شایسته را دقیق می‌شناسند بنابراین جا دارد که هم در انتخاب وزیر و هم سایر مدیران ذی‌ربط وزارتخانه از ظرفیت‌های علمی و حرفه‌ای بخش خصوصی استفاده شود. سال‌هاست که ما استفاده از مدیران متخصص و کسانی را که ریشه در صنعت گردشگری دارند به عنوان خواسته مهم خود مطرح می‌کنیم اما هیچ‌گاه شاهد تحقق این امر نبوده‌ایم با توجه به تاکیدات آیت‌الله رییسی بر اهمیت صنعت گردشگری در سخنرانی‌هایشان ما بسیار امیدوار هستیم که در زمان تصدی ایشان شاهد اتفاقات بزرگی برای این صنعت باشیم و آغازگر این مهم می‌تواند مشورت دولت ایشان با بخش خصوصی برای انتخاب وزیر باشد و از این رهگذر شاهد فتح باب دوره‌ای پررونق در صنعت هم گردشگری باشیم، صنعتی که جایگاه مهمی در سند چشم‌انداز توسعه کشور دارد و عوائد آن به آحاد مختلف مردم خواهد رسید.
صنعت آسیب‌دیده گردشگری
صنعت گردشگری به شدت از شیوع کرونا آسیب‌دیده است و برای احیای مجدد نیاز به کمک دارد. فعالان این صنعت به حمایت دولت بعدی احتیاج دارند و بدون کمک نمی‌توانند این صنعت را مجددا رونق دهند.